ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ

«Οι λέξεις έχουν ενέργεια και ρυθμό»

Το κέντρο βάρους των παραστάσεων είναι τα ίδια τα κείμενα, εξηγεί στην «Κ» ο Εκτορας Λυγίζος (φωτ. ΝΙΚΟΣ ΚΟΚΚΑΛΙΑΣ).

Πράγματι, όταν ήταν μικρός άκουγε θέατρο από το ραδιόφωνο. «Δεν το παρακολουθούσα συστηματικά», λέει. «Ομως μου άρεσε αυτή η τρυφερή συνθήκη: να ακούς μόνος σου τη φωνή του ηθοποιού στον ρόλο του, και να αφήνεις ελεύθερο το μυαλό να συμπληρώσει τα υπόλοιπα με τη βοήθεια της φαντασίας». Ο Εκτορας Λυγίζος είναι ο σκηνοθέτης που φέτος θα επιμεληθεί τον νέο κύκλο των «Παραβάσεων», δηλαδή τα επτά δραματοποιημένα αναλόγια του ΚΠΙΣΝ, που ξεκινούν τον Οκτώβριο και φτάνουν ώς τον Απρίλιο του 2021 στον Φάρο. Μιλήσαμε μαζί του ενώ ήδη προετοιμάζει την πρώτη παραγωγή, τις «Χοηφόρους» του Αισχύλου, σε δική του διασκευή και σκηνοθετική επιμέλεια.

«Η έμφαση είναι στα ίδια τα κείμενα», μας απαντά όταν τον ρωτάμε πού βρίσκεται το κέντρο βάρους αυτών των παραστάσεων, οι οποίες ήδη έχουν φτιάξει το κοινό τους – η τελευταία από τις «Παραβάσεις» της προηγούμενης σεζόν (Ιούνιος 2020), η «Δεσποινίς Τζούλια» του Στρίνμπεργκ με την Καρυοφυλλιά Καραμπέτη και τον Ακύλλα Καραζήση να ερμηνεύουν αποσπάσματα από το θεατρικό έργο σε σκηνοθετική επιμέλεια του Δημήτρη Καραντζά, είχε συνολικά 18.000 θεάσεις (views). «Στη βάση τους είναι θεατρικά αναλόγια, τα οποία αποτελούν ούτως ή άλλως μια ενδιαφέρουσα θεατρική “γλώσσα”», λέει ο Εκτορας Λυγίζος περιγράφοντας τον τρόπο δουλειάς. «Από εκεί και πέρα θα τα εμπλουτίσουμε με εργαλεία του θεάτρου. Μας ενδιαφέρει ο λόγος των κειμένων, όχι μόνον στο περιεχόμενο αλλά και στη μορφή του. Οι λέξεις έχουν μουσικότητα, ενέργεια, ρυθμό, και έτσι δημιουργείται μια παρτιτούρα που στηρίζεται στον λόγο».

Η συζήτηση έρχεται εύλογα στη παράσταση «Βάκχες» που ο ίδιος είχε σκηνοθετήσει στο Θέατρο του Νέου Κόσμου το 2013, ένα προσωπικό, ιδιότυπο «ανέβασμα» της αρχαίας τραγωδίας, στο οποίο τρεις ηθοποιοί –ένας εξ αυτών ήταν ο Λυγίζος– ερμήνευαν επτά ρόλους. Ηταν μια έκπληξη εκείνη η παραγωγή, μια προσπάθεια που πέτυχε να τοποθετήσει την εις βάθος ερμηνεία του κλασικού κειμένου και την τελετουργία του αρχαίου δράματος μέσα σε ένα πιο παιγνιώδες θεατρικό πλαίσιο. Ενα βήμα προς την ίδια κατεύθυνση είναι, όπως φαίνεται, η σκηνοθετική προσέγγιση στις «Παραβάσεις». Για κάθε παραγωγή οι πρόβες με τους ηθοποιούς θα διαρκούν περίπου μία εβδομάδα, και στη διάρκειά τους «θα κάνουμε ένα κούρδισμα», μας λέει ο σκηνοθέτης. «Θα δούμε το κείμενο καθαυτό, αλλά και τον τρόπο που τονίζεται η κάθε φράση όπως επίσης το πώς “συνομιλεί” ο κάθε ηθοποιός με το δικό του απόσπασμα».

Πέρα από τη σκηνοθεσία, οι «Παραβάσεις» αυτής της σεζόν έχουν και θεματολογικό ενδιαφέρον. Πιο ώριμες και εμπεριστατωμένες στην επιλογή του ρεπερτορίου εστιάζουν στους ήρωες των μεγάλων μύθων και αφηγήσεων, εξερευνώντας την εξέλιξη του ηρωικού προτύπου από την αρχαιότητα έως σήμερα. Ξεκινώντας από τα αρχέτυπα των αρχαίων χρόνων –τον Ορέστη στις «Χοηφόρους» και τον Αχιλλέα στην «Ιλιάδα» που θα ακολουθήσει–, επιδιώκουν να εξετάσουν την πορεία του ήρωα στην Αναγέννηση και τον ύστερο Διαφωτισμό, καταλήγοντας στους αντι-ήρωες του σύγχρονου κόσμου, που πολεμούν με τις υπαρξιακές τους αγωνίες, τη ματαιότητα και τον κυνισμό. 

«Θέλουμε να κάνουμε μια αναδρομή στην πορεία του πολιτισμού όπως αυτή καθρεφτίζεται στις ιστορίες και τους μύθους του, και να παρακολουθήσουμε τον τρόπο που ενηλικιώνεται ψυχικά και κοινωνικά ο άνθρωπος», λέει ο κ. Λυγίζος. Την επιλογή των λογοτεχνικών κειμένων έχει κάνει ο ίδιος σε συνεργασία με την συντονίστρια προγραμματισμού και παραγωγής του ΚΠΙΣΝ Σύλβια Λιούλιου.

«Οι “Χοηφόροι”, ένα έργο μεγάλης λυρικής πνοής, μας δίνουν την ευκαιρία να παρακολουθήσουμε αναλυτικά όλη την επίπονη, αλλά συναρπαστική διαδικασία τού χτισίματος του τραγικού ήρωα», λέει ο σκηνοθέτης. Το έργο παρουσιάζεται σε μετάφραση του Δημήτρη Δημητριάδη και στη σκηνή θα βρίσκονται επτά ηθοποιοί. Το μουσικό και ηχητικό περιβάλλον θα επιμεληθεί ο Aλέξανδρος Βούλγαρης, aka The Boy. Η παράσταση θα μεταδοθεί σε live streaming από το κανάλι του ΚΠΙΣΝ στο You Tube, facebook και website. Λόγω των συνεχών εξελίξεων όσον αφορά τα μέτρα για τη δημόσια υγεία, θα ανακοινωθεί τις προσεχείς ημέρες εάν η πρώτη από τις «Παραβάσεις» (11/10, στις 6 μ.μ.) θα γίνει παρουσία κοινού.