ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ

Μια χρονιά γεμάτη από νέες λέξεις

mia-chronia-gemati-apo-nees-lexeis-561170965

Πρωτόγνωρα όσα συμβαίνουν το 2020, έτσι δεν λέμε; Και μάλιστα, χωρίς καν να εξηγήσουμε τι εννοούμε: τα επίθετα που περιγράφουν «αυτό που ζούμε» (αλλά και τα ουσιαστικά που το συγκεκριμενοποιούν), είναι πλέον πολλά και αυτονόητα διεθνώς. Φανταστείτε, λοιπόν, πόση δουλειά είχαν οι ερευνητές του Λεξικού της Οξφόρδης όταν φέτος, όπως κάθε χρόνο, κλήθηκαν να επιλέξουν τη «λέξη της χρονιάς», εκείνη που αντανακλά τις τάσεις και τις ενασχολήσεις του αγγλόφωνου έστω κόσμου. Προφανώς η επιλογή τους θα σχετιζόταν με τον κορωνοϊό, όμως, το τρέχον έτος έχει κάτι ακόμη ανεπανάληπτο: το Λεξικό δεν κατόρθωσε να απομονώσει μία λέξη, όπως ήταν κάποτε η «σέλφι» ή το «ατμίζω». Αντίθετα, πρότεινε ολόκληρη λίστα.

Η λέξη «πανδημία» δεν λείπει βεβαίως: η χρήση της –σύμφωνα με τις εκδόσεις του Πανεπιστημίου της Οξφόρδης που συντάσσουν το Λεξικό βάσει ενός σώματος κειμένων με έντεκα δισ. λέξεις– αυξήθηκε κατά 57.000%. Ο ίδιος ο «κορωνοϊός» επίσης εκτοξεύθηκε, ξεπερνώντας ακόμη και καθημερινές εκφράσεις. Το ίδιο παρατηρήθηκε με όρους όπως «lockdown», «κοινωνική αποστασιοποίηση» και «υπερμεταδότης», ενώ αύξηση σημείωσε και το περίφημο «mute», δηλαδή η σίγαση του μικροφώνου στις συχνές πλέον τηλεδιασκέψεις. 

Δημιουργήθηκαν επίσης αρκετοί νεολογισμοί, όπως «covidiot», ένας υποτιμητικός όρος για όσους αρνούνται την ύπαρξη ή την επικινδυνότητα του κορωνοϊού, καθώς και «anthropause» (στα ελληνικά έχει μεταφραστεί ως «ανθρωποπαύση»), λέξη που αναφέρεται στη διακοπή της ανθρώπινης δραστηριότητας και στα οφέλη της στον πλανήτη.

Το «καλύτερο» με το 2020 είναι ότι η πανδημία αποτελεί ένα μόνο από τα κρίσιμα γεγονότα που το συνόδευσαν. 

Eτσι, στη λίστα του Λεξικού της Οξφόρδης περιλαμβάνεται και το επικαιροποιημένο «Black Lives Matter», καθώς και οι «bushfires», οι πυρκαγιές που έπλητταν την Αυστραλία έως τις αρχές του έτους. Και ο κατάλογος συνεχίζεται. 

Oπως δήλωσε ο Κάσπερ Γκράθγουολ, επικεφαλής του Λεξικού της Οξφόρδης, «είναι ένα γεγονός χωρίς προηγούμενο και ταυτόχρονα λίγο ειρωνικό: η χρονιά που μας άφησε άφωνους είναι, όσο καμία άλλη, γεμάτη από καινούργιες λέξεις».