ΒΙΒΛΙΟ

Ομόφωνη «ψήφος» στο έργο του Τζον λε Καρέ

omofoni-psifos-sto-ergo-toy-tzon-le-kare-561195637

«Δεν υπήρχε καλοκαίρι, κάποτε, που να μη διάβαζα ένα βιβλίο του», λέει στην «Κ» η πρώην υπουργός Ντόρα Μπακογιάννη για τον Τζον λε Καρέ. «Ηταν συναρπαστικά αναγνώσματα, και ο ίδιος είχε μια πολύ συγκεκριμένη άποψη για την εποχή του», σημειώνει. 
Τα βιβλία του σπουδαίου συγγραφέα που έφυγε από τη ζωή την περασμένη Κυριακή άγγιζαν ένα κοινό όλων των επιπέδων και βαθμίδων. Οχι μόνον επειδή οι ιστορίες του περιβάλλονταν από μια ατμόσφαιρα μυστηρίου, αλλά επειδή στον πυρήνα τους είχαν τον άνθρωπο και τις αμφιταλαντεύσεις του. 

Η ματιά του ήταν «χωρίς παρωπίδες και προκαταλήψεις», όπως λέει ο πρώην υπουργός Ευκλείδης Τσακαλώτος. «Για εμένα ο Λε Καρέ ανέδειξε πώς ο Ψυχρός Πόλεμος διαστρέβλωσε τις αξίες που υποστήριζαν και οι δύο πλευρές, μια σκοτεινή περίοδο όπου κυριάρχησε η κυνικότητα και η απαξίωση των όποιων οραμάτων», τονίζει. 

omofoni-psifos-sto-ergo-toy-tzon-le-kare0
Βιβλία του Λε Καρέ, όπως το «The Night Manager», μεταφέρθηκαν στη μεγάλη και στη μικρή οθόνη.

Η γραφή του Τζον Λε Καρέ τράβηξε την προσοχή και του πρώην υπουργού Ανδρέα Λοβέρδου, ο οποίος αργότερα προσχώρησε στο στρατόπεδο του Νορβηγού μετρ του αστυνομικού μυθιστορήματος Τζο Νέσμπο. «Η γραφή του Λε Καρέ είναι η αρχή αυτού του είδους. Ξαφνιάστηκα που έμαθα για τον θάνατό του. Θυμήθηκα τα καλοκαιρινά μου αναγνώσματα», μας λέει. 

Δεν ήταν εύκολο να πείσει κανείς ότι οι μυστικοί πράκτορες έμοιαζαν λιγότερο στον ατσαλάκωτο Τζέιμς Μποντ και περισσότερο ίσως στον ευτραφή, διοπτροφόρο και με χαμηλή αυτοεκτίμηση Τζορτζ Σμάιλι, αλλά για αρκετούς αυτές οι αντιθέσεις στους ήρωές του ήταν που έκαναν το έργο του Λε Καρέ μοναδικό. 

Ο πρώην βουλευτής του ΣΥΡΙΖΑ και αναπληρωτής καθηγητής στο ΕΜΠ Δημήτρης Σεβαστάκης γνώρισε το έργο του Τζον Λε Καρέ μέσω του Σμάιλι και χάρη στην υποκριτική δεινότητα του Γκάρι Ολντμαν στην ταινία «Ο κλήρος έπεσε στον Σμάιλι», σε σκηνοθεσία Τόμας Αλφρεντσον. «Ο Τζον λε Καρέ ξέφευγε από την κατασκευή χαρακτήρων και πήγαινε στο ανθρώπινο. Εβλεπε την άλλη πλευρά, δεν είχε την ακαμψία των ηρώων της Αγκάθα Κρίστι. Οι ήρωές του ήταν αρκετά ευάλωτοι, γεμάτοι αμφιταλαντεύσεις», σημειώνει.

Δεν ήταν λίγοι όσοι πίστεψαν ότι το τέλος του Ψυχρού Πολέμου θα σήμαινε και το τέλος των κατασκόπων και των συγγραφέων τους, αλλά αυτό δεν συνέβη στην περίπτωση του Λε Καρέ, που στο τελευταίο του βιβλίο «Ενας έντιμος άνθρωπος» (εκδ. Bell) πήρε θέση απέναντι στο Brexit και στον Ντόναλντ Τραμπ. «Πιστεύω ότι ήταν βαθιά δημοκράτης και άρα ευρωπαϊστής, χωρίς να χάσει τη βρετανικότητά του», συμπληρώνει ο κ. Σεβαστάκης.