ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ

Οι χώροι του Φεστιβάλ Αθηνών χωρίς το φεστιβάλ

oi-choroi-toy-festival-athinon-choris-to-festival-561205135

«Και κάθε μέρα και κάθε στιγμή, ο θάνατος ξημέρωνε διψώντας κι άλλον θάνατο». Ο στίχος από το έργο «Αγαμέμνων» της «Ορέστειας» του Αισχύλου ήταν προορισμένος να ακουστεί στην παράσταση «Κλυταιμνήστρα, μουσική δωματίου για ένα όργανο» σε σκηνοθεσία Κωνσταντίνου Χατζή, στον χώρο Β της Πειραιώς 260. Ομως, η παράσταση, όπως και πολλές άλλες του φετινού Φεστιβάλ Αθηνών, δεν συνάντησε το κοινό της λόγω του κορωνοϊού. 

Μπορεί ο στίχος να γράφτηκε σε άλλη εποχή και με άλλο σκοπό, αλλά φαίνεται πως ταιριάζει με την περίοδο της πανδημίας. Με τον ίδιο τρόπο, οι φωτογραφίες του Μιχάλη Κλουκίνα από τους χώρους του Φεστιβάλ Αθηνών, που περιλαμβάνονται στο λεύκωμα του φεστιβάλ, «Χώροι σε αναμονή», θα μπορούσαν να είχαν τραβηχτεί οποιαδήποτε άλλη στιγμή. Αποκτούν όμως ξεχωριστό νόημα, μια ιδιότητα ντοκουμέντου, λόγω των συνθηκών υπό τις οποίες έγινε η παραγωγή τους. Η πορεία του φετινού φεστιβάλ, όπως η πορεία της γραμμής στο κάδρο του εξωφύλλου, ξεκίνησε, αλλά δεν μπόρεσε να ολοκληρωθεί. Από το «όλον» σώθηκαν μερικά «θραύσματα». 

Ο φακός του Κλουκίνα καταγράφει τους άδειους χώρους του φεστιβάλ, από τα μεγαλοπρεπή αρχαία θέατρα μέχρι τους βιομηχανικούς χώρους της Πειραιώς, σε διαφορετικές ώρες της ημέρας, παίζοντας με τις σκιές και το φως. Οι χώροι μοιάζουν απομονωμένοι, ψυχροί, σχεδόν εγκαταλελειμμένοι, έχοντας χάσει τη δεύτερη φύση τους, τη φεστιβαλική ατμόσφαιρα.

Η Αρχαία Επίδαυρος και το Ηρώδειο έγιναν ξανά (μόνο) μνημεία, ενώ η Πειραιώς μοιάζει με σκοτεινή αποθήκη γεμάτη σκηνικά υλικά κάτω από νάιλον, ως ίχνη μιας άλλης εποχής. Τα μόνα σημάδια ζωής που μας χαρίζει ο Κλουκίνας είναι η φύση, τα ζώα και τα έντομα, σαν ένα δυσοίωνο σχόλιο του ποιος επικρατεί στο τέλος.

Ανάμεσα στις φωτογραφίες, διαβάζουμε στίχους παραστάσεων που αναβλήθηκαν, μικρά «θραύσματα» έργων που θα ζωντάνευαν στη σκηνή, αλλά τώρα θυμίζουν τις συνέπειες της πανδημίας στον πολιτισμό. Υποδηλώνουν, βέβαια, και την ανθεκτικότητά του. Οι χώροι είναι εκεί και περιμένουν να γεμίσουν.