ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ

Ο σύγχρονος πολιτισμός στο Ταμείο Ανάκαμψης

Ιδρυση και αναβάθμιση κρατικών σχολών, έργα στην περιφέρεια, κίνητρα «δεύτερης ευκαιρίας» για άνοιγμα βιβλίων καλλιτεχνών

Ο σύγχρονος πολιτισμός στο Ταμείο Ανάκαμψης

Η ίδρυση Κρατικής Σχολής Οπτικοακουστικών Μέσων, η αναβάθμιση της Σχολής Μαρμαροτεχνίας στην Τήνο, η ίδρυση πολιτιστικών φορέων στην περιφέρεια, η χαρτογράφηση της χειροτεχνίας σε όλη τη χώρα, η παροχή «δεύτερης ευκαιρίας» στους καλλιτέχνες που έκλεισαν τα βιβλία τους τα τελευταία χρόνια, βρίσκονται ανάμεσα στη δέσμη των πέντε μεγάλων έργων που διεκδικεί το ΥΠΠΟΑ για τον σύγχρονο πολιτισμό και παρουσιάζει η «Κ». Τα έργα διεκδικούν κονδύλια άνω των 250 εκατ. ευρώ από το Ταμείο Ανάκαμψης, ενώ η υλοποίησή τους εκτείνεται χρονικά σε ορίζοντα τετραετίας ξεκινώντας από φέτος. «Οι προτάσεις για τον σύγχρονο πολιτισμό έχουν σαφές μεταρρυθμιστικό πρόσημο και αναπτυξιακό χαρακτήρα», σημειώνει ο υφυπουργός Πολιτισμού, αρμόδιος για θέματα Σύγχρονου Πολιτισμού Νικόλας Γιατρομανωλάκης και όπως λέει, «στοχεύουν στην ανθεκτικότητα του κλάδου και στην ενδυνάμωση των εργαζομένων του, διέπονται από καινοτόμο πνεύμα και προάγουν την κοινωνική συνοχή».

Το μεγαλύτερο από τα πέντε έργα που προτείνονται είναι η συγκρότηση ενός νέου αναπτυξιακού μοντέλου του πολιτισμού που δομείται πάνω σε έξι υποέργα και απευθύνεται σε δημόσιους και ιδιωτικούς φορείς. Αυτό προβλέπει την πιλοτική εφαρμογή μιας περιφερειακής στρατηγικής πολιτιστικής ανάπτυξης σε περιοχές όπως η Ανατολική Μακεδονία, η Θράκη και τα νησιά του Ανατολικού Αιγαίου, με την ίδρυση αναπτυξιακών πολιτιστικών φορέων σε τοπικό επίπεδο που, σε συνεργασία με τα τοπικά πανεπιστήμια και φορείς, θα αναδείξουν τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά κάθε περιοχής σε διάφορους τομείς (π.χ. γαστρονομία, παραγωγή, δεξιότητες). Στο ίδιο πλαίσιο εντάσσεται η αναβίωση και ανάδειξη της χειροτεχνίας με πιστοποιημένες διαδικασίες, οικονομικά κίνητρα και σύνδεσή της με τις τοπικές εκπαιδευτικές και πολιτιστικές δομές. Για τον κινηματογράφο, προτείνεται ένα ειδικό πρόγραμμα «θερμοκοιτίδας» και «επιτάχυνσης» μέσω του οποίου θα ενισχυθεί η χρηματοδότηση στο ΕΚΚ, η υποστήριξη παραγωγών και διανομέων, η εκπαίδευση νέων και έμπειρων επαγγελματιών και η δικτύωσή τους. Για την προώθηση του σύγχρονου πολιτισμού στο εξωτερικό σχεδιάζεται μια καμπάνια προβολής και τομεακές δράσεις, όπως ένα μεταφραστικό πρόγραμμα για την ελληνική λογοτεχνία και μια διαδικτυακή πλατφόρμα για το ελληνικό ντιζάιν. 

Το υπουργείο έχει προτείνει δύο μεγάλα έργα που αφορούν την εκπαίδευση και την κατάρτιση των καλλιτεχνών. Οπως μας λέει ο κ. Γιατρομανωλάκης, στο πλαίσιο της αναβάθμισης της καλλιτεχνικής εκπαίδευσης, έχει προταθεί η ίδρυση Κρατικής Σχολής Οπτικοακουστικών Μέσων προκειμένου να εκπαιδευτούν επαγγελματίες σε περιζήτητες ειδικότητες των ξένων κινηματογραφικών παραγωγών που έρχονται στην Ελλάδα για γυρίσματα. Παράλληλα, προβλέπεται η αναβάθμιση των υποδομών της Κρατικής Σχολής Ορχηστικής Τέχνης, του Κρατικού Ωδείου Θεσσαλονίκης, η επέκταση της Σχολής Μαρμαροτεχνίας στην Τήνο και η ψηφιακή αναβάθμιση των δύο κρατικών δραματικών σχολών (Εθνικό Θέατρο, ΚΘΒΕ). Θα ανανεωθούν επίσης τα προγράμματα σπουδών με βάση τα πρότυπα του Ευρωπαϊκού Συστήματος Κατοχύρωσης Μαθημάτων, ενώ γίνεται προσπάθεια να αναβαθμιστούν και τα πτυχία των κρατικών σχολών. 

Σχετικά με την κατάρτιση των καλλιτεχνών έχει προταθεί η ενίσχυση των επαγγελματικών δεξιοτήτων για τους δημιουργούς, που θα περάσει μέσα από τη δομή του «Ακροπόλ Ακρος». Σε συνεργασία με πανεπιστήμια και οργανισμούς που θα σχεδιάσουν νέα προγράμματα κατάρτισης, οι καλλιτέχνες θα αποκτήσουν δεξιότητες, όπως η αξιοποίηση στρατηγικών και μεθόδων μάρκετινγκ, η χρήση ψηφιακών εργαλείων, η σύνταξη επιχειρηματικών σχεδίων, η διαχείριση ανθρώπινου δυναμικού.  

Σύμφωνα με τα στοιχεία που έχει στα χέρια του ο υφυπουργός Πολιτισμού, η αδήλωτη εργασία κυμαίνεται από 25%-30% στον κλάδο και γι’ αυτό προτείνονται στο Ταμείο Ανάκαμψης μέτρα ανάσχεσης της μαύρης εργασίας και εκσυγχρονισμού του ασφαλιστικού και εργασιακού πλαισίου των καλλιτεχνών. Πιο συγκεκριμένα, προτείνεται η απαλλαγή από την καταβολή ειδικών τελών για τους επαγγελματίες του πολιτισμού που θέλουν να ανοίξουν βιβλία, αλλά και η παροχή οικονομικών κινήτρων για όσους έκλεισαν τα βιβλία τους τα χρόνια της κρίσης και θέλουν να τα επαναφέρουν. Αυτοί οι επαγγελματίες υπολογίζονται σε περίπου 18.000 για την οκταετία 2012-19. Προτείνεται ακόμη ο εκσυγχρονισμός του μητρώου καλλιτεχνών και η δημιουργία μιας διαδικτυακής πύλης για να είναι συγκεντρωμένα όλα τα εργασιακά και ασφαλιστικά ζητήματα του κλάδου. 

Στο ίδιο έργο, προβλέπεται επίσης η ενίσχυση των τεχνολογικών υποδομών της αρμόδιας επιτροπής για την προστασία πνευματικών δικαιωμάτων (ΕΔΠΠΙ) ώστε να γίνονται πιο γρήγορα οι διαδικασίες υποβολής καταγγελιών, ελέγχου, αναφοράς και να προχωράει στο λεγόμενο «live blocking», δηλαδή την απαγόρευση πρόσβασης σε ιστοσελίδες παράνομου downloading.

Ενα από τα πιο φιλόδοξα έργα αφορά την προσέλκυση του λεγόμενου «ασημένιου τουρισμού» (για άτομα άνω των 65 ετών) και των ατόμων με αναπηρία και η «συνταγογράφηση» πολιτιστικών δραστηριοτήτων ως «φάρμακο» για ψυχικά νοσήματα. Πιο συγκεκριμένα, το έργο προβλέπει τον σχεδιασμό ειδικών ξεναγήσεων και πολιτιστικών διαδρομών από τους πολιτιστικούς φορείς, που θα είναι προσβάσιμες για ηλικιωμένους επισκέπτες και τουρίστες που αντιμετωπίζουν προβλήματα όρασης, ακοής, κίνησης. Το δεύτερο υποέργο σχεδιάζεται να υλοποιηθεί σε συνεργασία με το υπουργείο Υγείας και θα γεφυρώσει τις τέχνες με τα προγράμματα υγείας και κοινωνικής μέριμνας, στο πρότυπο παρόμοιου προγράμματος που υλοποίησε το ΕΜΣΤ. Και στις δύο περιπτώσεις προβλέπεται η εκπαίδευση των εργαζομένων στον τουρισμό και στον πολιτισμό, ώστε οι μεν να εντάσσουν πολιτιστικές δράσεις στο συνταγολόγιό τους και οι δε να γνωρίζουν πώς να ανταποκρίνονται στις ανάγκες των «ασημένιων τουριστών».