ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ

Η Επανάσταση «ζωντανεύει» στο Κοινοβούλιο

i-epanastasi-zontaneyei-sto-koinovoylio-561325852

Η έκθεση «Αντικρίζοντας την Ελευθερία! Στη Βουλή των Ελλήνων, δύο αιώνες μετά», που θα λειτουργήσει στο μέγαρο της Βουλής, δεν είναι βεβαίως η μόνη εκδήλωση που διοργανώνει η Βουλή των Ελλήνων για να τιμήσει τον Αγώνα της Εθνεγερσίας κατά τη φετινή επέτειο των 200 χρόνων. Βρίσκεται, όμως, στο επίκεντρο αυτών των εκδηλώσεων.

Η έκθεση, μοναδική για τον πλούτο των τεκμηρίων της –από τα τεκμήρια λόγου ξεχωρίζει το «Αρχείο της Παλιγγενεσίας»– και απολύτως συνδεδεμένη με το ιστορικό κτίριο που τη φιλοξενεί, πρόκειται να εγκαινιαστεί επίσημα τη Δευτέρα 19/4. «Είναι μια ημερομηνία συμβολική η 19η Απριλίου», μας εξηγούν οι δύο επιμελητές, η Μαρία Καμηλάκη, προϊσταμένη του τμήματος Κοινοβουλευτικής Βιβλιοθήκης, και ο Θοδωρής Κουτσογιάννης, από τη συλλογή έργων τέχνης της Βουλής, «θεσπισμένη ως ημέρα φιλελληνισμού, αφού στις 19 Απριλίου 1824 πέθανε ο Λόρδος Βύρωνας στο Μεσολόγγι».

Οι πρώτες εικόνες από την έκθεση προέρχονται από τον χώρο του Περιστυλίου, το σημείο από όπου οι επισκέπτες ξεκινούν τη διαδρομή τους, το «προοίμιο». «Η συγκεκριμένη αίθουσα αποτελεί το κλειδί για να αντιληφθεί κανείς την εξιστόρηση των γεγονότων», σχολιάζουν οι επιμελητές. «Εδώ αναπτύσσεται η ενότητα “Αφύπνιση του ελληνισμού”, σκιαγραφώντας το ιστορικο-πολιτισμικό, πνευματικό και ευρύτερα ιδεολογικό πλαίσιο εντός του οποίου ξεσπάει η Ελληνική Επανάσταση. Η ενότητα αυτή αποσκοπεί στο να εισαγάγει τον θεατή στο συνολικό θέμα της ελληνικής Παλιγγενεσίας, από τη ζύμωσή της, ήδη κατά τoν 18ο αιώνα, μέχρι και την προοδευτική κορύφωσή της, πλησιάζοντας στο 1821».

Στον χώρο αυτόν έχει δοθεί έμφαση σε δύο ιδιαίτερες πτυχές της συγκεκριμένης εξελικτικής πορείας. «Η πρώτη εξετάζει την έξωθεν μαρτυρία για την Ελλάδα, με το φαινόμενο της αρχαιολατρείας, που συνιστά μια πρώιμη φιλελληνική τάση», λένε οι επιμελητές. Και εξηγούν: «Οι αρχαιόφιλοι ξένοι περιηγητές του ελληνικού χώρου που έφθασαν εδώ αναζητώντας τα μνημεία της αρχαιότητας, μετέφεραν στις πατρίδες τους εντυπώσεις και εικόνες της δύσκολης νεοελληνικής πραγματικότητας μέσα στο ασφυκτικό πλαίσιο της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας. Μέσω των καταγραφών τους σε εικαστικά έργα τέχνης και εικονογραφημένες εκδόσεις, γνωστοποίησαν στη Δυτική Ευρώπη το αίτημα των Νεοελλήνων για ελευθερία και συνέβαλαν ώστε να δημιουργηθεί φιλελληνική στάση».

Η δεύτερη πτυχή της εκθεσιακής ενότητας του Περιστυλίου επικεντρώνεται στον άλλο παράγοντα της «Αφύπνισης», τον λεγόμενο νεοελληνικό Διαφωτισμό. «Εδώ, μέσω των εκδόσεών τους, παρουσιάζονται Ελληνες λόγιοι που υπήρξαν κοινωνοί του ευρωπαϊκού Διαφωτισμού και με τη σειρά τους διακήρυξαν τις ιδέες του φιλελευθερισμού. Με τη διδασκαλία τους προετοίμασαν τον ξεσηκωμό», υπογραμμίζει η επιμελητική ομάδα. Το κύριο τμήμα της έκθεσης αναπτύσσεται σε δύο ενότητες στον πρώτο όροφο του μεγάρου της Βουλής, στη μεγαλοπρεπή Αίθουσα «Ελευθέριος Βενιζέλος», γνωστή ιστορικά με την ονομασία «Αίθουσα Τροπαίων και Υπασπιστών» του πάλαι ποτέ ανακτόρου, που φιλοξενεί τις μεγάλες εκθέσεις της Βιβλιοθήκης από το 1994. Εδώ βρίσκεται και η περίφημη ζωφόρος της Επανάστασης. Με συνολικό μήκος 59 μέτρων, περιθέει την Αίθουσα Τροπαίων και σε αυτή τη ζωγραφική ταινία πλάτους 120 εκατοστών αποδίδονται 21 σκηνές μαχών, καθώς και πολιτικών γεγονότων που σηματοδότησαν την αίσια έκβαση του Αγώνα. Οι παραστάσεις σχεδιάστηκαν το 1836 από τον Λούντβιχ Σβανχάλερ, αυλικό Βαυαρό καλλιτέχνη. 

Αυτό το μοναδικό μνημειακό σύνολο προσφέρει τον αφηγηματικό «καμβά» της έκθεσης, που οργανώνεται σε «συνομιλία» με τις παραστάσεις της ζωφόρου, κατά χρονολογική εξέλιξη. Στον ίδιο όροφο, η πρώην Αίθουσα Υπασπιστών διακοσμείται από 14 πορτρέτα επώνυμων αγωνιστών, μεμονωμένες προσωπογραφίες, που λόγω του στρογγυλού σχήματος είναι γνωστές ως «μετάλλια».