ΑΤΖΕΝΤΑ

Ματιές στον κόσμο

maties-ston-kosmo-561346429

Οι Μέδικοι στη Φλωρεντία, ο πολιτικός 16ος αιώνας 

Οταν ανοίγει μια έκθεση για τον οίκο των Μεδίκων στην εποχή μας, το βλέμμα είναι διαδραστικό, διεπιστημονικό, ρηξικέλευθο. Ζητάει επίμονα μια νέα θεώρηση του συστήματος εξουσίας αλλά και της δημιουργίας της τέχνης στην Αναγέννηση. Το Μητροπολιτικό Μουσείο της Νέας Υόρκης έχει εξαγγείλει τη μεγάλη έκθεση για τη φλωρεντινή δυναστεία του 16ου αιώνα υπό το πρίσμα της διαπάλης και της σύμπλευσης τέχνης και πολιτικής, προσφέροντας μια οπτική στην Ιταλία της Αναγέννησης. Η έκθεση με τίτλο «Οι Μέδικοι: πορτρέτα και πολιτική, 1512-1570» θα εγκαινιαστεί στις 26 Ιουνίου (θα είναι δηλαδή η βασική έκθεση του μουσείου για τους επισκέπτες το καλοκαίρι) και αποκαλύπτει την τέχνη της προσωπογραφίας, που εκείνη την εποχή και σε εκείνον τον τόπο έφθασε σε υπέρτατο επίπεδο. Παράλληλα, όμως, διερευνά τις δυνάμεις της εξουσίας, τη χρήση της τέχνης και το μέσον της ισχύος. Η ανθεκτική οικογένεια των Μεδίκων επικρατούσε στη Φλωρεντία από πολύ νωρίτερα, ήδη από τη δεκαετία του 1430, αλλά είναι τον 16ο αιώνα που αποκτούν το δικαίωμα της κληρονομικής εξουσίας με τη μετατροπή της δημοκρατίας της Φλωρεντίας σε δουκάτο. Είναι μια κρίσιμη περίοδος για την κατανόηση της ανόδου των ανταγωνισμών ακόμη και μέσα στον πολύπτυχο ιταλικό κόσμο, αλλά και τις ευρύτερες συστοιχίσεις, γεωπολιτικές, οικονομικές, κοινωνικές. Η ίδια έκθεση αν είχε γίνει γύρω στο 1900 θα είχε επικεντρωθεί πρωτίστως στην αισθητική της προσωπογραφίας και θα είχε ενταχθεί στη λίστα των μεγάλων εκθέσεων γύρω από την ιστορία της τέχνης. Για το 2021, το Μητροπολιτικό Μουσείο μάς προτρέπει να οργανώσουμε ένα σύνθετο βλέμμα, και αντίστοιχης κατεύθυνσης είναι η έκδοση που συνοδεύει την έκθεση (κυκλοφορεί στις 22 Ιουνίου, στην τιμή των 65 δολαρίων). H τέχνη στην εποχή των Μεδίκων αγγίζει τα ύψη στην τελειότητα και ταυτόχρονα είναι ένα ισχυρό πολιτικό εργαλείο. Ο Κόζιμο, που έγινε δούκας της Φλωρεντίας το 1537, μεταμόρφωσε τη Φλωρεντία με πλήθος τεχνικών, αρχιτεκτονικών και καλλιτεχνικών έργων. Η κοσμογονία στη διάρκεια του 16ου αιώνα ήταν ανεπανάληπτη για την πόλη. Η Φλωρεντία έγινε το λίκνο της Αναγέννησης και το κύρος της καλλιτεχνικής ακμής κατοχυρώθηκε (και) μέσα από το μνημειώδες έργο του Τζόρτζο Βαζάρι για τους βίους των καλλιτεχνών. Η έκθεση προσφέρει θέαση σε όλα τα εκφραστικά είδη και μέσα: ζωγραφική, γλυπτική, βιβλία, χειρόγραφα, μετάλλια, σχέδια. Το κοινό θα θαυμάσει έργα των κορυφαίων της φλωρεντινής Αναγέννησης, από τον Ραφαήλ και τον Ποντόρμο έως τον Τσελίνι και τον Σαλβιάτι.

ΠΑΡΙΣΙ
Η Νοτρ Νταμ προχωράει

maties-ston-kosmo0
Φωτ. DON McCULLIN

Η πρόσφατη επίσκεψη του προέδρου Μακρόν επιβεβαίωσε το χρονοδιάγραμμα που είχε εξαρχής τεθεί, ότι δηλαδή οι εργασίες αποκατάστασης της Παναγίας των Παρισίων θα έχουν ολοκληρωθεί εντός πενταετίας. Η πυρκαγιά εκδηλώθηκε τον Απρίλιο του 2019 και το έργο προβλέπεται να παραδοθεί το 2024. Η οροφή και η στέγη θα αποκατασταθούν πιστά χωρίς νεωτερισμούς. Θα χρειαστεί η ξυλεία από 200 βελανιδιές και ήδη υπάρχει αντίλογος γι’ αυτήν τη «θυσία».

ΕΚΔΟΣΗ
Αϊ Ουέι Ουέι

Φ

maties-ston-kosmo2
Φωτ. ALFRED WEIDINGER

Με ενδιαφέρον αναμένεται παγκοσμίως η έκδοση των απομνημονευμάτων του Κινέζου καλλιτέχνη Αϊ Ουέι Ουέι, με τίτλο «1.000 χρόνια χαράς και λύπης». Το βιβλίο θα εκδοθεί στις 21 Νοεμβρίου από τον οίκο The Bodley Head με εξώφυλλο σχεδιασμένο από τον καλλιτέχνη. Ηδη έχουν πωληθεί δικαιώματα για 15 αγορές. Οπως λέει ο ίδιος, η ιδέα για το βιβλίο γεννήθηκε στη διάρκεια των 81 ημερών του εγκλεισμού του από την κινεζική κυβέρνηση το 2011.

ΒΕΡΟΛΙΝΟ
Υπομονή…

maties-ston-kosmo4
Φωτ. DPA

Δεν πρόλαβαν να ανοίξουν τα μουσεία στη Γερμανία και ξαναέκλεισαν. Απογοήτευση για όσους σχεδίαζαν να αναθερμάνουν τη σχέση τους με την τέχνη, αλλά το κλείσιμο είναι, φυσικά, για ορισμένο χρονικό διάστημα. Η πολυσυζητημένη έκθεση της Γιαπωνέζας εικαστικού Γιαγιόι Κουσάμα, στο Gropiusbau του Βερολίνου, έκλεισε και πάλι προκαλώντας αδημονία του κοινού για επιστροφή στα μουσεία. Πρόκειται για ένα από τα πιο διαφημισμένα εικαστικά γεγονότα του Βερολίνου. 

ΟΥΑΣΙΓΚΤΟΝ
Σμιθσόνιαν

maties-ston-kosmo6
Φωτ. SMITHSONIAN

Με ιδιαίτερη ικανοποίηση, τα μουσεία και οι εκπαιδευτικοί χώροι του Σμιθσόνιαν στις ΗΠΑ ανακοίνωσαν την επαναλειτουργία τους μέσα στον Μάιο. Ενα από αυτά είναι και το περίφημο Εθνικό Μουσείο Αφροαμερικανικής Ιστορίας και Πολιτισμού στην Ουάσιγκτον, το οποίο παραμένει κλειστό από τον Νοέμβριο. Η επαναλειτουργία του θα ενεργοποιήσει εκ νέου τις εκθεσιακές και εκπαιδευτικές λειτουργίες του. Το φωτογραφικό αρχείο του μουσείου είναι ένας θησαυρός.

ΛΙΒΕΡΠΟΥΛ
Φωτογραφικό πανόραμα

maties-ston-kosmo8
Φωτ. DPA

Ελπίζοντας σε ένα καλό καλοκαίρι με αύξηση της επισκεψιμότητας, η Τέιτ στο Λίβερπουλ παρουσιάζει έως τις 5 Σεπτεμβρίου τον φωτογράφο της πόλης, Ντον Μακάλιν, 86 ετών. Οι μαυρόασπρες λήψεις του έχουν κοινωνικό χαρακτήρα και σαφή πολιτική χροιά, καθώς ο Μακάλιν είχε ειδίκευση σε κάθε λογής συγκρούσεις. Οι λήψεις του, όμως, διασώζουν και το ποιητικό, ονειρικό στοιχείο, όπως αυτή που παρουσιάζουμε. Είναι μια λήψη του 1967, που δείχνει την ανάπαυλα των ψαράδων.