ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ

Δημόσιο Καπνεργοστάσιο: Στον αριθμό 218 της οδού Λένορμαν

dimosio-kapnergostasio-ston-arithmo-218-tis-odoy-lenorman-561347257

Βρίσκεται στον αριθμό 218 της οδού Λένορμαν, ένα τοπόσημο της πόλης από την αρχή ακόμη της λειτουργίας του. Το Δημόσιο Καπνεργοστάσιο κατασκευάστηκε με έξοδα του ελληνικού Δημοσίου. Αρχισε να κτίζεται το 1928 και λειτούργησε το 1930, σε μια εποχή που η διεθνής οικονομική κρίση είχε ήδη περιορίσει τις ελληνικές εξαγωγές καπνών, πολλοί Ελληνες καπνέμποροι εκμηδενίστηκαν οικονομικά και τα χαμηλότερα οικονομικά στρώματα –καπνοπαραγωγοί και καπνεργάτες– βίωσαν συνθήκες φτώχειας. Στα 65 χρόνια λειτουργίας του, στο Καπνεργοστάσιο συστεγάστηκαν 25 βιομηχανίες παραγωγής τσιγάρων, και τελευταία αποχώρησε η καπνοβιομηχανία Santé. Στον επάνω όροφο γινόταν η παραγωγή τσιγάρων και πούρων, ενώ στο ημιυπόγειο βρίσκονται οι αποθήκες καπνού που ενοικίαζαν οι καπνέμποροι της χώρας. Εκεί παρασκευάζονταν τα χαρμάνια των φημισμένων ελληνικών σιγαρέτων. Στο εργοστάσιο δούλευαν ειδικευμένοι καπνεργάτες, πολλοί μάλιστα προέρχονταν από την Αίγυπτο και ήξεραν καλά τον καπνό, την επεξεργασία και την παραγωγή του. Σκληρή δουλειά, ανθυγιεινή, λένε όσοι την έκαναν.

Αυτή η σύντομη αναδρομή στις αρχές του 20ού αιώνα έχει τον λόγο της. Χθες ανακοινώθηκε επίσημα ότι ολοκληρώθηκαν οι εργασίες αποκατάστασης και ανακαίνισης στο πρώην Δημόσιο Καπνεργοστάσιο – Βιβλιοθήκη και Τυπογραφείο της Βουλής από τον Οργανισμό ΝΕΟΝ. Χάρη σε αυτή την πρωτοβουλία αναμορφώνονται περίπου 6.500 τ.μ., χώροι οι οποίοι μέχρι πρόσφατα παρέμεναν κλειστοί: μεγάλο τμήμα του ισογείου και το περίφημο –τολμηρότατο τεχνικό επίτευγμα για την εποχή που κατασκευάστηκε– υαλοσκεπές αίθριο. Παράλληλα, εξαγγέλθηκε ότι το αναμορφωμένο κτίριο θα φιλοξενήσει το Πολιτιστικό Πρόγραμμα Σύγχρονης Τέχνης 2021, από τις 12 Ιουνίου έως το τέλος Δεκεμβρίου 2021.

Η νέα χρήση ελπίζουμε ότι θα αναζωογονήσει το κτίριο και θα επηρεάσει ολόκληρη τη γύρω περιοχή, που παραμένει υποβαθμισμένη. Θα είναι πραγματικός πλούτος για την Αθήνα εάν κατορθώσει όχι μόνο να διασώσει τη μορφή του κτιρίου –ένα χαρακτηριστικό δείγμα της πρώιμης μοντερνιστικής μορφολογίας της πρωτεύουσας– αλλά και την ψυχή του: τη μνήμη των ανθρώπων που εργάστηκαν εδώ, την ιστορία της χώρας. Η δημιουργία ενός μουσείου καπνού, που προέβλεπε μία από τις προηγούμενες μελέτες του ΕΜΠ, εξακολουθεί να έχει σημασία.