ΑΤΖΕΝΤΑ

Ματιές στον κόσμο

maties-ston-kosmo-561356473

Ο αρχιτέκτων Ι. Μ. Πέι και η Εθνική Πινακοθήκη στην Ουάσιγκτον

Το πορτρέτο του Κινεζοαμερικανού αρχιτέκτονα Ι. Μ. Πέι (1917-2019), έργο του σημαντικού φωτορεαλιστή ζωγράφου Ρίτσαρντ Εστες (γεννημένου το 1932), είναι ένα από τα νέα αποκτήματα της Εθνικής Πινακοθήκης της Ουάσιγκτον, δωρεά του Ιαν και της Ανέτ Κάμινγκ. Αν αυτό το έργο του 1996 (παραγγελία της Πινακοθήκης) είναι πολλαπλώς ενδιαφέρον είναι γιατί έρχεται να φωτίσει μια προσωπικότητα σαν αυτή του Ι. Μ. Πέι μέσα στο περιβάλλον του ερευνητικού κέντρου και του αναγνωστηρίου της Πινακοθήκης και, επιπλέον, να συνδέσει τον δημιουργό με το δημιούργημά του. Αυτή η βαθιά σχέση ορίζεται και εγγράφεται πλέον σε ένα κοινό στρώμα μνήμης και ταυτόχρονα αναδεικνύεται ως μια κληρονομιά πολλαπλώς δυναμική.

Αυτό το έργο είναι το πρώτο του Ρίτσαρντ Εστες που εντάσσεται στις συλλογές της Πινακοθήκης, που διέθετε ήδη 34 χαρακτικά του. Το πορτρέτο του Ι. Μ. Πέι θεωρείται ωστόσο ξεχωριστό γιατί τον παρουσιάζει εν μέσω πυκνών αρχιτεκτονικών αναφορών, σε αντίθεση με τις ευδιάκριτες και ευανάγνωστες φόρμες άλλων έργων του Εστες. Εδώ, απελευθερώνεται η συναισθηματική σχέση με το αρχιτεκτονικό έργο και ολοκληρώνεται τελετουργικά η υστεροφημία του δημιουργού. Ο Ι. Μ. Πέι, ο οποίος από τη νεαρή ηλικία των σπουδών του έμεινε στις ΗΠΑ για πάντα και προχώρησε σε μια εξαιρετική ώσμωση με το διεθνοποιημένο περιβάλλον των μεταπολεμικών δεκαετιών, είναι ο αρχιτέκτων του Ανατολικού Κτιρίου (East Building) της Νάσιοναλ Γκάλερι της Ουάσιγκτον και μέσα σε αυτό είναι που τοποθετήθηκε στο έργο του Ρίτσαρντ Εστες. Το Ανατολικό Κτίριο εγκαινιάστηκε το 1978 και μαζί με τη Fourth Street Plaza ακριβώς μπροστά, επίσης έργο του Ι. Μ. Πέι, αποτέλεσε μια δυναμική έκφραση δημόσιας αρχιτεκτονικής και δημόσιου χώρου που έχει προ πολλού εγγραφεί στο ιστορικό, πλέον, τοπίο της Ουάσιγκτον. Το κτίριο του Ι. Μ. Πέι αναβάθμισε τον ρόλο και το κύρος της Εθνικής Πινακοθήκης καθώς αποκτήθηκε ο ζωτικός χώρος για τις συλλογές μοντέρνας και σύγχρονης τέχνης, όπως και δυνατότητα για μεγάλες περιοδικές εκθέσεις. Επιπλέον, η βιβλιοθήκη με τη συλλογή σπανίων βιβλίων και το Κέντρο Ερευνας Εικαστικών Τεχνών προσέδωσαν στην Εθνική Πινακοθήκη ένα σημαντικό εργαλείο στον χώρο της έρευνας και της γνώσης στην πρωτοπορία αντίστοιχων ιδρυμάτων του κόσμου. Ο Ι. Μ. Πέι είναι άρρηκτα συνδεδεμένος με την εικόνα και τη λειτουργία της Πινακοθήκης, όταν αποφασίστηκε η επέκταση και ο εκσυγχρονισμός της τη δεκαετία του 1970. Παρατηρούμε επίσης την πρόσκληση της υψηλής αρχιτεκτονικής και τον ρόλο που καλείται να επιτελέσει όταν πρέπει να εκφραστούν στόχοι και λειτουργίες που εκφράζουν ένα κοινό ιδεώδες και αντανακλούν το γόητρο ενός ιδρύματος σε βάθος δεκαετιών.

ΠΑΡΙΣΙ
Ανοικτά μουσεία

maties-ston-kosmo0
Φωτ. CREATIVE COMMONS

Η 19η Μαΐου είναι η ημέρα ανάστασης του πολιτισμού στη Γαλλία. Μουσεία, γκαλερί, θέατρα και κινηματογράφοι θα πάρουν, εκτός απροόπτου, την άδεια της πολυπόθητης επαναλειτουργίας έπειτα από παύση έξι μηνών. Η λειτουργία θα υπακούει σε αυστηρούς κανόνες ανώτατου αριθμού επισκεπτών, που μπορεί να αυξηθεί τον επόμενο μήνα. Η αγορά του πολιτισμού στη Γαλλία είναι πυλώνας της εθνικής οικονομίας και συνδέεται άρρηκτα και με την επαναλειτουργία του τουρισμού. 

ΓΕΡΜΑΝΙΑ
Ο Λαρς φον Τρίερ στα 65

maties-ston-kosmo2

Αποτραβηγμένος σε έναν κόσμο σιωπής και απόστασης, ο Λαρς φον Τρίερ έχει καιρό να απασχολήσει τα μέσα ενημέρωσης. «Αν δεν ήταν δικές μου οι ταινίες, νομίζω δεν θα πήγαινα να τις δω», είχε πει σε συνέντευξή του στην εφημερίδα Sueddeutsche Zeitung. Νέες αναφορές στο έργο και στην περίπλοκη προσωπικότητά του ήρθαν στη δημοσιότητα με αφορμή τα 65α γενέθλιά του. Ο Λαρς φον Τρίερ αποτελεί από μόνος του έναν κόσμο αυτοτελή. 

ΡΩΣΙΑ
Το πρώτο έργο του Νόρμαν Φόστερ

maties-ston-kosmo4
Φωτ. FOSTER + PARTNERS

Στην πόλη Εκατερίνεμπουργκ, το αρχιτεκτονικό γραφείο Foster + Partners αποκαλύπτει το πρώτο έργο του στη Ρωσία. Είναι η έδρα της RCC, μιας από τις μεγαλύτερες εταιρείες παραγωγής χαλκού. Το κτίριο, 15 ορόφων, παραπέμπει στη χημική δομή του χαλκού, με ορειχάλκινους ρόμβους. Ολα τα μορφολογικά στοιχεία καθώς και κάθε μέρος της επίπλωσης και του ντιζάιν σχεδιάστηκαν από το αρχιτεκτονικό γραφείο, που παρέδωσε ένα έργο ολιστικής συνοχής. 

ΒΙΕΝΝΗ
Ο πολιτισμός των Αζτέκων

maties-ston-kosmo6
Φωτ. WELTMUSEUM WIEN

Στο Weltmuseum, η έκθεση για τον πολιτισμό των Αζτέκων αποκαλύπτει σε βάθος έναν κόσμο πολύσημο και μυστηριώδη. Είναι μια σύμπραξη σημαντικών οργανισμών όπως το Μουσείο Λίντεν της Στουτγάρδης, το Εθνογραφικό Μουσείο της Ολλανδίας και το Εθνικό Ινστιτούτο Ανθρωπολογίας και Ιστορίας του Μεξικού. Οι Αζτέκοι είχαν ηγεμονική θέση στην Κεντρική Αμερική την εποχή της ισπανικής κατάκτησης, στις αρχές του 16ου αιώνα. 

ΡΩΜΗ
Δάπεδο στο Κολοσσαίο

maties-ston-kosmo8
Φωτ. DARIO FRANCESCHINI

Η αρένα του Κολοσσαίου παραμένει χωρίς δάπεδο από τον 19ο αιώνα. Η ιταλική κυβέρνηση ενέκρινε τη μελέτη για τη διαμόρφωση της αρένας ώστε οι επισκέπτες να μπορούν να περπατούν όπου στέκονταν οι μονομάχοι. Η μιλανέζικη εταιρεία Ingegneria κέρδισε τον διαγωνισμό και το έργο θα παραδοθεί το 2023. Οπως επισημαίνεται, η νέα αντίληψη της διαμόρφωσης θα προσφέρει σύνθετο και έντονο βίωμα από την επίσκεψη και απόκλιση από τη μουσειακή λογική του 19ου αιώνα.