ΒΙΒΛΙΟ

Το αποπνικτικό καλοκαίρι του Ψυχρού Πολέμου

to-apopniktiko-kalokairi-toy-psychroy-polemoy-561426451

«Ηταν ένα παράξενο, αποπνικτικό καλοκαίρι, το καλοκαίρι που εκτέλεσαν στην ηλεκτρική καρέκλα τους Ρόζενμπεργκ…». Με αυτή τη φράση ξεκινά το «Bell Jarr», το μοναδικό μυθιστόρημα της Σίλβια Πλαθ, που εξέδωσε με ψευδώνυμο το 1963. Αλλά το βιβλίο της Πλαθ αναφέρεται στο γεγονός που συγκλόνισε την Αμερική δέκα χρόνια νωρίτερα: Στις 19 Ιουνίου 1953, ο Τζούλιους Ρόζενμπεργκ πέθανε στην ηλεκτρική καρέκλα, ενώ η σύζυγός του Εθελ τον ακολούθησε λίγα λεπτά αργότερα. Παρότι οι Αρχές τής έδωσαν τη δυνατότητα να αποφύγει τον θάνατο αποδεχόμενη τις κατηγορίες που τη βάραιναν, η 37χρονη Εθελ, μητέρα τότε δύο μικρών παιδιών, αρνήθηκε. 

Η περίπτωση των Ρόζεμπεργκ υπήρξε στην εποχή της η «υπόθεση Ντρέιφους» των ΗΠΑ. Αρχές της δεκαετίας του ’50, στο απόγειο του Ψυχρού Πολέμου, το νεαρό ζευγάρι που ήταν εβραϊκής καταγωγής και εθεωρείτο κομμουνιστικών φρονημάτων, κατηγορήθηκε ότι μεταβίβασε κρατικά μυστικά στη Σοβιετική Ενωση. Το δικαστήριο δέχτηκε τις κατηγορίες σε μια διαβόητη δίκη, και οι δύο σύζυγοι καταδικάστηκαν για κατασκοπεία εν καιρώ ειρήνης. Η απόφαση κρίθηκε εκ των υστέρων ως ένα από τα μεγαλύτερα λάθη της αμερικανικής πολιτικής κατά τον Ψυχρό Πόλεμο. Εβδομήντα χρόνια αργότερα, η υπόθεση βαραίνει ακόμη την πολιτική συνείδηση της χώρας και πολώνει τις απόψεις. Για αρκετούς είναι εμφανείς οι αναλογίες ανάμεσα στις Ηνωμένες Πολιτείες εκείνης της εποχής και σε αυτές του Τραμπ: «κυνήγι μαγισσών», χειραγώγηση της κοινής γνώμης, διασπορά ψευδών ειδήσεων, αδυναμία των μετριοπαθών φωνών να ακουστούν. 

Η πολύ πρόσφατη κυκλοφορία ενός καινούργιου βιβλίου που ασχολείται με το θέμα, αποδεικνύει ότι εξακολουθούν να υπάρχουν πολλοί στις ΗΠΑ που υποστηρίζουν πως οι Ρόζενμπεργκ ήταν αθώοι. Είναι η έρευνα που έκανε η Βρετανίδα δημοσιογράφος και συγγραφέας Αν Σέμπα με τίτλο «Ethel Rosenberg: A Cold War Tragedy». Η συγγραφέας αξιοποιεί τις επιστολές που αντάλλασσε από τη φυλακή η Εθελ με τον σύζυγό της, τον δικηγόρο και τον ψυχοθεραπευτή της επί τρία χρόνια. Επίσης πήρε συνέντευξη από τους δύο γιους της Ρόζεμπεργκ και πολλούς ακόμη ανθρώπους του περιβάλλοντός της.