ΒΙΒΛΙΟ

Η ζωή του πνεύματος και η ζωή του σώματος

i-zoi-toy-pneymatos-kai-i-zoi-toy-somatos-561489481

ΓΙΩΡΓΟΣ ΜΗΤΑΣ 
Τα δύο δώρα
εκδ. Στερέωμα, σελ. 116

Ενας ευγενής των ελληνικών γραμμάτων, ο Γιώργος Μητάς, εδραιώνει τη θέση του με «Τα δύο δώρα», μια νουβέλα που δίνει στον αναγνώστη το δικό της δώρο της ήρεμης φαινομενικά, αλλά θυελλώδους υπογείως γραφής. Η περίπτωση του Γιώργου Μητά είχε προκαλέσει εξαρχής την προσοχή με την πρώτη παρουσία του στη λογοτεχνική σκηνή, όταν είχε εκδώσει τα διηγήματα υπό τον τίτλο «Ιστορίες του Χαλ» (2011), με ψήγματα αγγλοσαξωνικής αυτοβιογραφίας και σπουδή σε εκδοχές μοναχικής αυτοσυνειδησίας. Ο Γιώργος Μητάς, με τα δύο πρώτα του βιβλία στις εκδόσεις «Κίχλη» (το 2014 κυκλοφόρησε η νουβέλα «Το νησί» με στοιχεία γκροτέσκ, σε μια αφήγηση που διερευνά το πάθος της γραφής), προεκτείνει και εμπλουτίζει τον κόσμο του με «Τα δύο δώρα» που κυκλοφορούν από τις εκδόσεις «Στερέωμα».

Διαβάζοντας «Τα δύο δώρα» είχα τα αντικρουόμενα αισθήματα χαράς και μελαγχολίας, που συναιρούνταν σε υψηλό επίπεδο αναγνωστικής απόλαυσης. Η χαρά και η μελαγχολία συμβιώνουν στα θέματα που πραγματεύεται ο Γιώργος Μητάς, στην ανάγκη να είσαι ο εαυτός σου σε έναν κόσμο που μπορεί και να σε αγνοήσει. Εν προκειμένω, στα «Δύο δώρα» έχουμε έναν από τους πιο συμπαθείς, περίπλοκους και αξιομνημόνευτους ήρωες της πρόσφατης λογοτεχνικής παραγωγής, τον Αντρέα, που τον βρίσκουμε στην Μπανγκόκ σε ένα διεθνές συνέδριο αλιείας, όπου συμμετέχει ως βιολόγος (βιολογία έχει σπουδάσει και ο Γιώργος Μητάς). 

i-zoi-toy-pneymatos-kai-i-zoi-toy-somatos0Εκεί συναντά τη συνάδελφό του στην Αθήνα, Μύρρα, μια συνάντηση που θα τον ταράξει και θα τον οδηγήσει σε μια παράλληλη και διαρκή σύγκρουση με το ανέφικτο, με τον εαυτό του, με το ερωτικό πάθος. Η διαφορά των χαρακτήρων τους και της εξωτερικής τους εμφάνισης γεννά όλες εκείνες τις ρωγμές που οδηγούν τον Αντρέα σε διαρκή αναστοχασμό και σε έναν –δίχως πολλές πιθανότητες επιτυχίας– αγώνα να γίνει ερωτικά επιθυμητός. Η περίπτωση του Λουκά, παλαιού φίλου και αψεγάδιαστου γοητευτικού άντρα, ορίζει ένα άτυπο τρίγωνο μέσα στο οποίο ορίζεται το πεδίο της σύγκρουσης. Ο Γιώργος Μητάς μάς δίνει έναν ήρωα που έχει όλα τα αρχετυπικά χαρακτηριστικά ενός νέου του Ρομαντισμού. Είναι καλλιεργημένος, αγαπά τη μουσική και τη λογοτεχνία, ονειρεύεται τον έρωτα, έχει όλο το πάθος και τη διάθεση, αλλά η εμφάνισή του είναι συνηθισμένη, αν όχι ασήμαντη. 

Ο τρόπος που περιγράφονται οι ψυχολογικές μεταπτώσεις του ήρωα, τα φλας μπακ στα εφηβικά του χρόνια, οι αναπολήσεις και οι προσδοκίες είναι βαθύς και τόσο αληθινός, που οδηγεί σε ταύτιση. Η απογοήτευση, καλά καμουφλαρισμένη, αλλά βιωμένη ως εσωτερική κατακρήμνιση, αλλά και η πίστη στον έρωτα, στο ωραίο, στο ευγενές συνιστούν ένα δίπολο που διαρκώς αναφύεται. Η μακρινή Μπανγκόκ είναι ο άλλος τόπος, όπου με απόσπαση επανεξετάζεται ο εαυτός, και η αλληγορία της αλιευτικής βιολογίας μάς παραπέμπει στα άδυτα των βυθών. Ο Γιώργος Μητάς, ως άριστος χειριστής της ελληνικής γλώσσας και ένας δημιουργός βαθύτατα καλλιεργημένος, μας έδωσε ένα έργο πυκνό και γεμάτο συμβολισμούς και πικρές αλλά ευπρόσδεκτες αλήθειες για την εξουσία της μορφής, για το πέταγμα του πνεύματος, για τις οδύνες του σώματος.