ΒΙΒΛΙΟ

Ένας «τουρίστας» στην κατασκοπική λογοτεχνία

Ο Τζορτζ Κλούνεϊ έχει αγοράσει τα δικαιώματα της λογοτεχνικής σειράς για τον κινηματογράφο

enas-toyristas-stin-kataskopiki-logotechnia-561498238

OLEN STEINHAUER 
Ο τουρίστας
μτφρ.: Αλκηστις Τριμπέρη
εκδ. Πόλις, σελ. 563

Εκείνο που χρειαζόταν το κατασκοπικό μυθιστόρημα δεν ήταν συγγραφική ανανέωση. Χάρη στον Τζον Λε Καρέ και νωρίτερα στον Γκράχαμ Γκριν, αυτό το λογοτεχνικό είδος προσφέρει στον αναγνώστη ολοκληρωμένα, συναρπαστικά βιβλία, που ξεπερνούν κατά πολύ τις προσδοκίες ενός ικανοποιητικού μπεστ σέλερ. Κοντά σε αυτούς τους δύο συγγραφείς στέκονται κι άλλοι ικανότατοι, με πλούσιο έργο που εξακολουθεί να τροφοδοτεί σεναριακά τον κινηματογράφο: ο Ρόμπερτ Λάντλαμ (ο Τζέισον Μπορν είναι δικό του «τέκνο») και ο χαλκέντερος Λεν Ντέιτον, που μεταξύ άλλων έδωσε στον Μάικλ Κέιν την ευκαιρία για έναν εξαιρετικό ρόλο, τον λοχία Χάρι Πάλμερ στην ταινία «Απόρρητος φάκελος: Ιπκρες» (1965).

Το μόνο πρόβλημα με αυτούς τους συγγραφείς είναι πως οι ημερομηνίες γέννησής τους μόλις που πλησιάζουν τη δεκαετία του 1930. Ο κόσμος των μυστικών υπηρεσιών που περιγράφουν είναι κατά κύριο λόγο αυτός του Ψυχρού Πολέμου, φτάνοντας οριακά μέχρι την κατάρρευση του Τείχους, τις πολιτικές αλλαγές στην Ανατολική Ευρώπη και τη διάλυση της Σοβιετικής Ενωσης. Ομως, ο 21ος αιώνας ανέτρεψε άρδην το σκηνικό στον πλανήτη – μια νέα τάξη πραγμάτων εγκαθιδρύθηκε με το τρομοκρατικό χτύπημα στους δίδυμους πύργους στις 11.9.2001. Χρειαζόμαστε λοιπόν καινούργιες ιστορίες, με σύγχρονα γεγονότα, που όμως να διαθέτουν πολυεπίπεδη αφήγηση, έξυπνους χαρακτήρες, διεθνείς ίντριγκες, οικονομία στην πλοκή και ταυτόχρονα συναρπαστική δράση, όπως συνέβαινε στα έργα των δασκάλων του είδους. Αυτή είναι η περίπτωση του Αμερικανού Ολεν Στάινχαουερ, που γεννήθηκε το 1970 και το συγγραφικό του άστρο ήδη λάμπει διεθνώς.

«Ο τουρίστας» είναι ένα μυθιστόρημα του 2009 και στην Ελλάδα κυκλοφόρησε πρόσφατα. Από στόμα σε στόμα μαθεύτηκε στους λάτρεις του είδους, επειδή στα αλήθεια αποτελεί ένα εξαιρετικό νέο δείγμα κατασκοπικής λογοτεχνίας. 

Τετραλογία

Πρόκειται για το πρώτο βιβλίο μιας τετραλογίας, που είναι ήδη γνωστή στο εξωτερικό, ενώ από τις εκδόσεις Πόλις και πάλι περιμένουμε σύντομα το δεύτερο μυθιστόρημα της σειράς με τίτλο «The Nearest Exit». Πρωταγωνιστής είναι ο Μάιλο Γουίβερ, πρώην «τουρίστας», δηλαδή μέλος της πιο επίλεκτης μυστικής υπηρεσίας της CIA, που αναλαμβάνει απόρρητες και ανορθόδοξες αποστολές σε όλο τον κόσμο. Ο Μάιλο είναι κι αυτός σκληροτράχηλος και αδίστακτος, αλλά ως σύγχρονος χαρακτήρας βασανίζεται από τις αντιφάσεις του: πρώην αυτοκτονικός τύπος, που πλέον έχει οικογένεια και προσπαθεί να ξεχάσει τα επικίνδυνα χρόνια του. Αλλά το παρελθόν δεν τον αφήνει ήσυχο.

Ποιος είναι ο νέος κόσμος μέσα στον οποίο πρέπει να επιστρέψει για να εξιχνιάσει καινούργια μυστικά και ψέματα; Αυτός όπου δεν υπάρχουν πλέον καλοί και κακοί. Δεν υπάρχουν καν δύο πλευρές. Υπάρχει μόνον «η πάρτη του», όπως λέει ένας χαρακτήρας του βιβλίου αναφερόμενος σε κάποιον πράκτορα που ενδεχομένως έχει γίνει προδότης της κυβέρνησής του. Ο Στάινχαουερ, με καλές σπουδές στη συγγραφή και γνώση της ευρωπαϊκής κουλτούρας –χάρη σε μια υποτροφία Φούλμπραϊτ έμεινε ένα χρόνο στη Ρουμανία και πλέον ζει μεταξύ Ουγγαρίας και ΗΠΑ– είναι συγγραφέας τολμηρός, παρατηρητικός και πνευματώδης. Ομοίως και ο βασικός ήρωάς του. Ακόμη και στις πιο σκληρές αποφάσεις του ο μεσήλικας πλέον πρώην «τουρίστας» προσπαθεί να διατηρήσει την ανθρωπιά του. Ξέρει ότι οι πράξεις του έχουν ηθικό κόστος και δεν το αρνείται.

Ο Τζορτζ Κλούνεϊ έχει αγοράσει τα δικαιώματα της λογοτεχνικής σειράς για τον κινηματογράφο και αυτή είναι μια πολύ καλή προοπτική, ιδίως αν ο ίδιος ενσαρκώσει τον «τουρίστα» Μάιλο.