ΑΤΖΕΝΤΑ

Ματιές στον κόσμο

gkkt_02_05052019_cmyk_page_1_image_0002

Οι μπουκινίστ στις όχθες του Σηκουάνα

ΠΑΡΙΣΙ

Λέγεται ότι ο Σηκουάνας είναι ο μόνος ποταμός στον κόσμο που κυλάει ανάμεσα σε ράφια βιβλιοπωλείων. Οι μπουκινίστ, οι υπαίθριοι παλαιοβιβλιοπώλες, στην αριστερή και δεξιά όχθη είναι κομμάτι της άυλης πολιτιστικής κληρονομιάς της Γαλλίας, μια κατάκτηση αρκετά πρόσφατη που οφείλει πολλά στους αγώνες πολλών μπουκινίστ που πασχίζουν να κρατηθούν οικονομικά. Στόχος είναι η ένταξη των μπουκινίστ στη Λίστα της Παγκόσμιας Αϋλης Κληρονομιάς της UNESCO, γεγονός που θα δημιουργήσει περαιτέρω δεσμεύσεις και υποχρεώσεις για την προστασία τους. Η εικόνα των υπαίθριων παλαιοβιβλιοπωλείων στον Σηκουάνα είναι ένα από τα εμβλήματα του Παρισιού και συχνά η εικόνα τους περιλαμβάνει και την Παναγία των Παρισίων, καθώς μία από τις πιο δημοφιλείς γωνίες λήψης είναι από την αριστερή όχθη, κοντά στην προκυμαία του Σεν Μισέλ και στην προκυμαία του Μοντεμπέλο. Τα πρώτα μικρομάγαζα εμφανίστηκαν στις όχθες του Σηκουάνα τον 16ο αιώνα και σταδιακά υπήρχαν και μεταχειρισμένα βιβλία παρά τις αντιδράσεις των κανονικών βιβλιοπωλείων που διαμαρτύρονταν για τον αθέμιτο ανταγωνισμό. Οι μπουκινίστ σταδιακά καθιερώθηκαν και ήδη στο Λεξικό της Γαλλικής Ακαδημίας το 1789 αναφέρεται αυτός ο όρος με τον προσδιορισμό που κατανοούμε και σήμερα. Αλλά η τυποποιημένη μορφή τους, όπως και οι διατάξεις που ορίζουν την εμπορική υπόστασή τους, την αισθητική των πράσινων πάγκων και την κατοχύρωση της δραστηριότητάς τους, καθιερώθηκε στη διάρκεια της δεκαετίας του 1930. Οι μπουκινίστ μπορεί να είναι και τουριστικό αξιοθέατο, αλλά είναι πρωτίστως έμποροι που αγωνίζονται να επιβιώσουν σε έναν κόσμο που διαβάζει ολοένα και λιγότερο και εν μέσω μιας γενικευμένης κουλτούρας που αναζητεί το άμεσο με αυξανόμενη απόσταση από κείμενα και παλιές εκδόσεις. Η ένταξή τους στη λίστα της άυλης κληρονομιάς είναι ένα βήμα θετικό, αλλά η πραγματική σωτηρία είναι η διεύρυνση του κοινού. Εκατομμύρια τουρίστες τους βγάζουν φωτογραφίες, αλλά λίγοι θα αγοράσουν. Τα παλιά βιβλία, τα προγράμματα, οι αφίσες, οι γκραβούρες των μπουκινίστ συνιστούν έναν θησαυρό, που θα πρέπει να μπορεί να ανανεώνει το κοινό του. Δεν αρκεί μια φωτογραφία και ανάρτηση στο Instagram. Η εποχή μας είναι μεταβατική και σε κάθε περίπτωση δεν ενθαρρύνει τον τύπο του ανθρώπου που θα χαθεί στις σελίδες ενός παλιού βιβλίου. Είναι ένα θέμα σύνθετο και παγκόσμιο. Θέμα πολιτισμού.

ΜΑΔΡΙΤΗ

Διαμάχη για την «Οδό Σεντ Ονορέ»

Το 1897, ο Καμίγ Πισαρό ζωγράφισε τον πίνακα «Η οδός Σεντ Ονορέ, απομεσήμερο μετά τη βροχή», που ανήκει στο Μουσείο Thyssen-Bornemisza της Μαδρίτης. Μια δικαστική απόφαση δικαίωσε το μουσείο έναντι των απογόνων των πρώτων κατόχων του έργου. Είναι η οικογένεια της Λίλι Κασιρέρ, οι πρόγονοι της οποίας αναγκάστηκαν να παραδώσουν το έργο στους ναζί. Το μουσείο το απέκτησε το 1992, αλλά σύμφωνα με τον ισπανικό νόμο είναι ο νόμιμος κάτοχος.

ΑΜΣΤΕΡΝΤΑΜ

Η τοιχογραφία του αρχηγού

Ο νεαρός αρχηγός του Αγιαξ, Ματάις Ντε Λιχτ, που το καλοκαίρι θα γίνει 20 ετών, είναι το θέμα τοιχογραφίας στο Αμστερνταμ, στον σταθμό Muiderpoort. Είναι μία ακόμη δημιουργία της καλλιτεχνικής κολεκτίβας Kamp Seedorf, που στο Αμστερνταμ μόνο έχει παρέμβει σε πολλούς τοίχους. Η συγκεκριμένη εικαστική παρέμβαση αποκαλύφθηκε την προηγούμενη του πρώτου ημιτελικού για το Τσάμπιονς Λιγκ ανάμεσα στον Αγιαξ και στην Τότεναμ στο Λονδίνο, που έληξε με νίκη των Ολλανδών με 1-0.

ΝΕΑ ΥΟΡΚΗ

Ο Αλμοδόβαρ εκθέτει

Ο διάσημος Ισπανός σκηνοθέτης Πέδρο Αλμοδόβαρ παρουσιάζει τη φωτογραφική δουλειά του στη Νέα Υόρκη, στη Marlborough Gallery (στα δυτικά της 57ης Οδού). Η έκθεση με τίτλο «Waiting for the Light» (διάρκεια έως 29 Ιουνίου) φέρνει στη Νέα Υόρκη τις φωτογραφικές «Νεκρές Φύσεις» του Αλμοδόβαρ, επηρεασμένου από τους σύγχρονους ρεαλιστές ζωγράφους της Ισπανίας. Οι φωτογραφίες του συνομιλούν και με το ποπ ντεκόρ των ταινιών του, με διάθεση οικειότητας και λαμπερής χρήσης χρωμάτων.

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗ

Τα Τετράδια της Πόλης

Στο Σισμανόγλειο Μέγαρο της Κωνσταντινούπολης, στην Ιστικλάλ, που στεγάζει τις δράσεις του προξενείου της Ελλάδας, εγκαινιάστηκε η ατομική έκθεση της Ειρήνης Βογιατζή με τίτλο «Τα Τετράδια της Πόλης», σε επιμέλεια Ιριδας Κρητικού. Είναι μια κιβωτός αναστημένων αναμνήσεων από τη μακρινή καταγωγή και από τις οικογενειακές αφηγήσεις που μεταφέρθηκαν στην Ξάνθη. Η έκθεση θα παραμείνει στην Κωνσταντινούπολη έως τις 23 Μαΐου και μετά θα μεταφερθεί στην Ξάνθη και στην Αθήνα.

ΣΑΝ ΣΕΜΠΑΣΤΙΑΝ

Το πάρκο του Τσιγίδα

Επειτα από μεγάλες περιπέτειες και χρονική καθυστέρηση, άνοιξε στα περίχωρα του Σαν Σεμπαστιάν το μουσείο και το πάρκο γλυπτικής του Εδουάρδο Τσιγίδα (1924-2002), που επαναλειτουργεί μετά τη διακοπή της λειτουργίας του, για οικονομικούς λόγους, το 2011. Ηταν το όνειρο ζωής του Ισπανού γλύπτη, ένα πάρκο γλυπτικής, που η οικογένειά του προσπάθησε να κρατήσει έως εννέα χρόνια μετά τον θάνατό του. Η αναβίωση έγινε χάρη στη διεθνή γκαλερί Hauser & Wirth.