ΑΤΖΕΝΤΑ

Ματιές στον κόσμο

Ματιές στον κόσμο

ΓΕΡΜΑΝΙΑ
Μαθήματα από το Αμβούργο του 1892

Αυτήν την περίοδο της πανδημίας είναι λογικό και φυσικό να ανασύρονται από την Ιστορία οι προγενέστερες περιπτώσεις επιδημιών που σάρωναν τις κοινωνίες και άλλαζαν την καθημερινότητα. Θα μπορούσε να πει κανείς, πως ένας τρόπος να διαβάσει τη μεταβολή του κόσμου και την εξέλιξη των μεγαλουπόλεων είναι και οι κύκλοι των πανδημιών που μαζί με τις φυσικές καταστροφές (σεισμοί, πλημμύρες, πυρκαγιές) όριζαν τομές και νέες αφετηρίες. Η ιστορία των σεισμών είναι περισσότερο γνωστή γιατί οι επιπτώσεις είναι άμεσες και ορατές μέσω της υλικής καταστροφής. Η Λισσαβώνα τον 18ο αιώνα, π.χ., το Σαν Φρανσίσκο στις αρχές του 20ού, αλλά και το Λονδίνο με τη μεγάλη πυρκαγιά τον 17ο αιώνα, ήταν πόλεις, ανάμεσα σε πολλές άλλες, που αναγεννήθηκαν μετά την καταστροφή. Στην περίπτωση των πανδημιών, τα ορόσημα είναι πιο θολά. Με την ευκαιρία της σύγχρονης κατάστασης, ήρθαν στο φως παλαιότερες αναλύσεις, όπως αυτή του Αμερικανο-Σκωτσέζου ιστορικού Γκόρντον Αλεξάντερ Κρεγκ (1913-2005), που ειδικευόταν στη γερμανική και στη διπλωματική ιστορία. Είχε γράψει και ένα δοκίμιο με τίτλο «Η πολιτική ενός λοιμού» με θέμα την επιδημία χολέρας στο Αμβούργο το 1892. Το άρθρο εκείνο είχε δημοσιευθεί στο The New York Review of Books, στις 30 Ιουνίου 1988, και τώρα, η διεύθυνση του εντύπου το ξεκλειδώνει για το κοινό έως τις 30 Απριλίου. Το θέμα που κάνει τόσο ενδιαφέρουσα την περίπτωση του Αμβούργου εκείνης της εποχής, όταν η πόλη γνώριζε ευημερία, ήταν η στάση της άρχουσας τάξης και των ευπόρων επιχειρηματιών που επέμεναν να αγνοούν τις επισημάνσεις των επιστημόνων, οι οποίοι πίεζαν για επένδυση μεγάλων κονδυλίων ούτως ώστε να εκσυγχρονιστούν τα δίκτυα και οι υποδομές της πόλης, κυρίως σε ό,τι είχε να κάνει με την υδροδότηση και τα λύματα. Με την αντίδραση αυτή των ισχυρών της πόλης, οι Αρχές καθυστέρησαν να λάβουν αυστηρά μέτρα για αρκετές εβδομάδες, για να μην πληγεί η οικονομία της πόλης, με αποτέλεσμα η επιδημία να εξαπλωθεί και να υπάρξουν χιλιάδες θύματα. «Οι γιατροί δεν κατάφεραν να πείσουν γρήγορα τις ισχυρές τάξεις του Αμβούργου», γράφει ο Κρεγκ, «που δεν τους πίστευαν όταν μιλούσαν για ενίσχυση των υγειονομικών κανονισμών». Τα θύματα της χολέρας ήταν 8.605.

ΑΜΣΤΕΡΝΤΑΜ
Χρυσό για την Αννα Φρανκ

maties-ston-kosmo0

Τα Ολλανδικά Ταχυδρομεία κυκλοφόρησαν στις 20 Μαρτίου ένα νέο, αναμνηστικό γραμματόσημο τιμώντας τη μνήμη της Αννα Φρανκ, 75 χρόνια μετά τον θάνατό της, στα 16 της χρόνια. Μόνο που το γραμματόσημο αυτό περιλαμβάνεται στα ιδιαιτέρως συλλεκτικά του ολλανδικού φιλοτελισμού, καθώς φέρει χρυσό 24 καρατίων και γι’ αυτό κυκλοφόρησε σε περιορισμένο αριθμό 1.500 αντιτύπων και με αξία λιανικής πώλησης 75 ευρώ έκαστο. 

ΛΟΝΔΙΝΟ
Το άγνωστο αριστούργημα

maties-ston-kosmo1

Ενα αταύτιστο έργο ζωγραφικής του 17ου αιώνα δημοπρατεί ο οίκος Sotheby’s, που εντείνει τη διαδικτυακή παρουσία του μειώνοντας παράλληλα το προσωπικό του. Βλέπουμε όμως ωραία κομμάτια που δεν θα δούμε ποτέ από κοντά, όπως αυτό το έργο ιταλοφλαμανδικής σχολής με την όχι συνηθισμένη για την εποχή τεχνική του πορτρέτου μέσα στο πορτρέτο, δείγμα ισχυρού δεσμού ανάμεσα στο εικονιζόμενο ζευγάρι.  

ΝΕΑ ΥΟΡΚΗ
Το νέο άλμπουμ της Φιόνα Απλ

maties-ston-kosmo2

Στις 17 Απριλίου αναμένεται να κυκλοφορήσει το πέμπτο άλμπουμ της βραβευμένης με Γκράμι Αμερικανίδας τραγουδοποιού με τίτλο «Fetch the Bolt Cutters» (εμπνευσμένο από την τηλεοπτική αστυνομική σειρά «The Fall») και πρώτο άλμπουμ της από το 2012. Είναι ένας προσωπικός δίσκος με τους βασικούς συνεργάτες της, ένας νέος σταθμός στην καριέρα της, για τον οποίο μίλησε πρόσφατα σε εκτενή συνέντευξη στο περιοδικό The New Yorker. 

ΒΟΣΤΩΝΗ
Σύμβολο μιας εποχής

maties-ston-kosmo3

Από τα πολλά θύματα του κορωνοϊού ήταν και ο Αμερικανός αρχιτέκτων Μάικλ Μακίνελ, ο οποίος πέθανε σε ηλικία 84 ετών. Από τα κτίρια τα οποία υπέγραψε ξεχωρίζει το δημαρχιακό μέγαρο της Βοστώνης, μια μελέτη μαζί με τον Γερμανό αρχιτέκτονα Γκέρχαρντ Κάλμαν, από τα τέλη της δεκαετίας του ’60, σύμβολο της νέας εικόνας της πόλης και δείγμα στιβαρής δημόσιας αρχιτεκτονικής με διάθεση κριτικής στην απρόσωπη επανάληψη. 

ΛΟΣ ΑΝΤΖΕΛΕΣ
Μεγάλη δωρεά του Γκετί

maties-ston-kosmo4

Μια από τις πλουσιότερες δεξαμενές για τις τέχνες, το φημισμένο ίδρυμα J. Paul Getty Trust, με έδρα το Λος Αντζελες, ανακοίνωσε ότι αποδέσμευσε το ποσόν των 10 εκατ. δολαρίων για να ενισχύσει μουσεία και οργανισμούς τέχνης σε όλη την πόλη. Η κίνηση γίνεται, όπως ελέχθη, από αίσθημα κοινωνικής ευθύνης. Φορείς της πόλης είχαν ήδη ζητήσει εγγράφως μια τέτοια πρωτοβουλία από το ίδρυμα.