ΑΤΖΕΝΤΑ

Ματιές στον κόσμο

maties-ston-kosmo-2388654

ΒΑΣΙΛΕΙΑ
Η αιώνια Αμερική του Εντουαρντ Χόπερ

Η ζωγραφική του Εντουαρντ Χόπερ (1882-1967) έγινε σταδιακά ταυτόσημη με τον βαθύ εικοστό αιώνα, τη μοναξιά της μεγαλούπολης, το υπαρξιακό βάρος του τοπίου. Ο ίδιος ο Χόπερ ποτέ δεν θα μπορούσε να φανταστεί ότι τα έργα του θα γίνονταν κομμάτια μιας ποπ, διάχυτης και οικουμενικής κουλτούρας, πολλά χρόνια μετά τον θάνατό του και ότι το όνομά του θα ήταν οικείο ακόμη και σε ανθρώπους που ελάχιστη σχέση διατηρούν με την τέχνη. Εύκολα κατανοητό, τουλάχιστον σε ένα πρώτο επίπεδο, αλλά, κυρίως, ικανό να μιλήσει σε ένα ευρύτατο μέσον όρο, το συνολικό έργο του Χόπερ φέρνει το μεγαλείο της τέχνης σε κάθε σπίτι. Η διείσδυση του Χόπερ στην κοινή κουλτούρα είναι ένα παράδειγμα της διάχυσης της εικόνας των τελευταίων δεκαετιών. Στο Ιδρυμα Beyeler, στα περίχωρα της Βασιλείας, στην Ελβετία, συνεχίζεται –μετά την αναγκαστική διακοπή λόγω πανδημίας– η έκθεση έργων του Αμερικανού ζωγράφου έως και τις 20 Σεπτεμβρίου. Ο Χόπερ ξεκίνησε ως εικονογράφος και λίγο μετά το 1900, σε νεαρή ηλικία είχε εκτεθεί στο βασικό λεξιλόγιο της δυτικής παιδείας, κάτι που είναι αναγνωρίσιμο στα έργα του. Είχε επαφή με τη λογοτεχνία, αμερικανική και ευρωπαϊκή όπως και με τη ζωγραφική από την Αναγέννηση και μετά, και είχε βασικές αναφορές από τον Βελάσκεθ και τον Γκόγια ώς τον Κουρμπέ και τον Μανέ. Αυτή η πνευματική θωράκιση τον απελευθερώνει και τον οδηγεί στη συγκρότηση του δικού του ιδιώματος. Στο Ιδρυμα Beyeler (https://www.fondationbeyeler.ch), η έκθεση εστιάζει στην κατά Χόπερ ερμηνεία της Αμερικής, εκείνων των αποχρώσεων που πηγάζουν από ένα βαθύ υποσυνείδητο. Ο Χόπερ ενσωματώνει στοιχεία ψυχανάλυσης (είναι φανερό ότι είχε επηρεαστεί στα νεανικά του χρόνια από τα πορίσματα της νέας επιστήμης) και ενώ παραμένει πιστός στη ρεαλιστική γραφή, εισαγάγει στη σύνθεση στοιχεία ηρωικά και μετα-ρομαντικά. Υπάρχει μια εσκεμμένη ρήξη με την αναπαράσταση της καθημερινότητας, καθώς αναμοχλεύει το ασυνείδητο. Η έκθεση παρουσιάζει υδατογραφίες και λάδια από μια διαδρομή 50 και πλέον ετών, από τις αρχές της δεκαετίας του 1910 ώς το τέλος της ζωής του, στη δεκαετία του 1960. Είναι ένα πανόραμα που επιχειρεί να προσφέρει έναν διεσταλμένο τρόπο προσέγγισης στον κόσμο του Χόπερ. Σε συνεργασία με το Μουσείο Whitney της Νέας Υόρκης, που έχει τη μεγαλύτερη συλλογή έργων του Εντουαρντ Χόπερ στον κόσμο.

ΛΟΝΔΙΝΟ
Τι ήταν ο Ντίκενς

maties-ston-kosmo0

Η προσωπικότητα του Τσαρλς Ντίκενς είχε διαφανεί από νωρίς, καθώς ο νεαρός Ντίκενς ήταν αποφασισμένος να πετύχει. Στο Μουσείο Ντίκενς, στο Λονδίνο, υπάρχουν πολλές ιστορίες. Στην ιστοσελίδα www.charlesdickensinfo.com, η Μάρσα Πέρι, που ίδρυσε αυτό το σημείο γνωριμίας για τον Ντίκενς, δημοσιεύσει ένα σύντομο, προσωπικό κείμενο, στο οποίο εξηγεί μερικά στοιχεία της προσωπικότητας του πολυγραφότατου συγγραφέα, που παρέμεινε προσηλωμένος στον στόχο του.

ΝΟΡΦΟΛΚ
Ανις Καπούρ

maties-ston-kosmo2
Φωτ. ANISH KAPOOR/LISSON GALLERY

Το Houghton Hall είναι ένα από τα ονομαστά εξοχικά μέγαρα της Αγγλίας, στο Νόρφολκ. Χτισμένο στον 18ο αιώνα σε ρυθμό παλλαδιανό, το μνημειώδες κτίριο, αξιοθέατο από μόνο του, περιστοιχίζεται από κήπους που, αυτό το καλοκαίρι, κοσμούνται με τα γλυπτά του Ανις Καπούρ. Τα είκοσι γιγαντιαία έργα του 66χρονου Βρετανοϊνδού καλλιτέχνη, διάσπαρτα στους αχανείς κήπους, εκπροσωπούν μια διαδρομή σαράντα ετών και είναι μια από τις πρώτες εκθέσεις μετά το λοκντάουν.

ΠΑΡΙΣΙ
Γοτθικό βέλος

maties-ston-kosmo4

Η Νοτρ Νταμ, η περίφημη Παναγία των Παρισίων, προκάλεσε μια μεγάλη συζήτηση για τη σύγχρονη προσέγγιση στα μνημεία, ενός τέτοιου διαμετρήματος, μετά την πυρκαγιά του 2019. Η πρόσφατη απόφαση του αρχιτέκτονα Φιλίπ Βιλνέβ για πιστή αποκατάσταση του ναού, όπως προέκυψε από τις μεγάλες εργασίες του 19ου αιώνα, σηματοδοτεί μια νέα πορεία και βάζει τέρμα στις συζητήσεις για νεωτερικές παρεμβάσεις. Ο Βιλνέβ είναι υπεύθυνος για τους εθνικούς θησαυρούς της Γαλλίας.

ΧΟΝΓΚ ΚΟΝΓΚ
Σανιού, το φαινόμενο

maties-ston-kosmo6
Φωτ. SOTHEBY’S

Με πολυετή καριέρα στο Παρίσι, αλλά με τέλος άδοξο, ο Κινέζος ζωγράφος Σανιού (Sanyu, 1901-1966) είναι ένα μεγάλο όνομα πλέον στην αγορά της τέχνης. Εχει αποκληθεί Ματίς της Ανατολής και ένα από τα έργα του («Τέσσερα γυμνά», από τη δεκαετία του 1950) πωλήθηκε σε πρόσφατη δημοπρασία του οίκου Sotheby’s στο Χονγκ Κονγκ έναντι 33,3 εκατομμυρίων δολαρίων. Το εικονιζόμενο έργο του με τίτλο «Γυμνό» πουλήθηκε πρόσφατα για 25 εκατ. δολάρια.

ΟΥΑΣΙΓΚΤΟΝ
Νέο απόκτημα

maties-ston-kosmo8
Φωτ. NATIONAL GALLERY WASHINGTON

Η Εθνική Πινακοθήκη της Ουάσιγκτον ανακοίνωσε πως απέκτησε το πρώτο της έργο του Ντιρκ Χαλς (1591-1656), αδελφού του διάσημου Φρανς Χαλς από το Χάαρλεμ της Ολλανδίας. Ο Ντιρκ μαθήτευσε μαζί με τον αδελφό του, Φρανς, στον διάσημο την εποχή εκείνη ζωγράφο Willem Buytewech (1591/1592–1624), ονομαστό για τα έργα με θέμα μικρές κομπανίες. Το έργο του Ντιρκ Χαλς, που ανήκει πλέον στην Πινακοθήκη της Ουάσιγκτον, είναι επηρεασμένο από τον δάσκαλό του.