ΑΤΖΕΝΤΑ

Ματιές στον κόσμο

maties-ston-kosmo-561443761

Η μεγάλη αναδρομική έκθεση της Πάουλα Ρέγκο στο Λονδίνο

Στην Tate Britain ξετυλίγεται αυτό το καλοκαίρι ο πολύπτυχος, ζωντανός και διαχρονικά μοντέρνος κόσμος της Πάουλα Ρέγκο. Αυτή η μεγάλη δημιουργός, 86 ετών πλέον, γεννημένη στη Λισσαβώνα, από αγγλόφιλη οικογένεια Πορτογάλων μεσοαστών, κατέκτησε εξελικτικά εκείνο το ιδίωμα που συνδέει την Πορτογαλία με τη Μεγάλη Βρετανία, αλλά κυρίως έδειξε πως η διαρκής ικανότητά της να εφευρίσκει νέους τρόπους έκφρασης την έχει αναδείξει σε μείζονα μορφή της διεθνούς σκηνής ήδη από τα χρόνια του ’60. Η Ρέγκο έχει την τιμητική της το 2021 στο Λονδίνο, όχι τόσο γιατί τιμάται με μια μεγάλη αναδρομική, αλλά κυρίως γιατί επανασυστήνεται ως μια ηρωική μορφή του εικοστού αιώνα αλλά και ως μια γυναίκα δημιουργός μεγάλης διαδρομής και επιδραστικότητας. Η Ρέγκο συνδέεται με τον επαναπροσδιορισμό της παραστατικής ζωγραφικής, κυρίως μετά το 1980 και μετά τη μακρά και ιδιαίτερα ενδιαφέρουσα περίοδο κατά την οποία ασχολείτο με την τέχνη του κολάζ, των σχεδίων και των υβριδικών μορφών τους. Η ζωγραφική της Πάουλα Ρέγκο είναι πλούσια σε αναφορές στους κοινούς μύθους της δυτικής εμπειρίας, είναι γεμάτη αλληγορίες και ψευδαισθητικές αναγωγές (με χωνεμένα διδάγματα από τον κόσμο των σουρεαλιστών και του μεταπολεμικού ρεαλισμού) και εκβάλλει σε εντελώς προσωπικές εκδοχές αφηγηματικότητας και πυκνής σύνθεσης. Η ίδια, άλλωστε, είναι ιδιαίτερα επιρρεπής στην αναμόχλευση και στην ανασύσταση βασικών κεφαλαίων της ιστορίας της τέχνης αλλά και της λαϊκής αφήγησης, έχοντας την ικανότητας μιας υβριδικής ανασύστασης. Εμπνέεται από τους μεγάλους δασκάλους, τον Χόγκαρθ και τον Βελάσκεθ, και υπογραμμίζει με σταθερότητα τη γυναικεία ταυτότητα. Τα πρόσφατα χρόνια, με τη μεγάλη και ανοικτή συζήτηση για την πολιτική περί φύλων, για τη γυναικεία παρουσία στην τέχνη, για τον προσδιορισμό του φύλου και την αναθεώρηση βασικών πτυχών της ιστορίας της τέχνης, η παρουσία της Πάουλα Ρέγκο με το δημιουργικό έργο της έρχεται να επεκτείνει τα ζητήματα αυτά. Η Ρέγκο ήταν και παραμένει μια ιδιαίτερα πολιτικοποιημένη γυναίκα. Πολέμησε με κάθε μέσον τη δικτατορία στην Πορτογαλία και διεκδίκησε τα δικαιώματα των γυναικών. Η έκθεση στο Λονδίνο επικεντρώνεται κυρίως στις δεκαετίες του 1990 και του 2000 και δίνει έμφαση στη μορφή της γυναίκας και στα θέματα που σχετίζονται με τη σεξουαλικότητα και την αυτοδιάθεση. Μια μεγάλη σειρά έργων της ανήκει στη σειρά «Αμβλωση», που συνέβαλε και στη νομιμοποίηση των αμβλώσεων στην Πορτογαλία. Η τέχνη της Πάουλα Ρέγκο παραμένει, αν και αισθητικά ελκυστική, μια πρωτίστως πολιτική τέχνη.

ΒΙΕΝΝΗ
Μάσκες και επιδημίες

maties-ston-kosmo0
Φωτ. KAISERLICHE WAGENBURG

Ο «Πρόγονος του κορωνοϊού» είναι η ιστορική έκθεση που παρουσιάζεται στη Βιέννη στο Αυτοκρατορικό Μουσείο, στο Ανάκτορο του Σένμπρουν, έως τις 26 Σεπτεμβρίου. Η έκθεση αφηγείται την όχι και τόσο γνωστή ιστορία προηγούμενων πανδημιών, που κλόνισαν την αυλή της Βιέννης από το 1500 έως το 1918. Ενδεικτικά μπορεί κάποιος να δει διάφορες μάσκες εθιμοτυπίας ή καρναβαλιού ως ενδύματα πένθους και μαρτυρίες, καθώς και τα έγγραφα των πρώτων εμβολιασμών.

ΑΜΒΟΥΡΓΟ
Γκούντλαχ, κόσμος του στυλ

maties-ston-kosmo2
Φωτ. STIFTUNG F. C. GUNDLACH

Στα 95 του χρόνια, ο Φ. Κ. Γκούντλαχ είναι μυθική μορφή στον χώρο της φωτογραφίας. Οι φωτογραφίες μόδας από τις δεκαετίες του ’50, του ’60 και του ’70 είναι πλέον ορόσημα του στυλ στον εικοστό αιώνα και η ίδρυση με δική του πρωτοβουλία του οίκου της φωτογραφίας στο Αμβούργο αποτέλεσε έναυσμα για τη διάσωση και μελέτη χιλιάδων φωτογραφιών. Αυτή την περίοδο στη Γερμανία παρουσιάζεται μια μεγάλη έκθεση με φωτογραφίες του στο Elbschloss Residenz.

ΑΑΧΕΝ
Αλμπρεχτ Ντίρερ

maties-ston-kosmo4
Φωτ. STATE ART COLLECTIONS DRESDEN

Σε μία από τις παλαιότερες πόλεις της Ευρώπης, το Ααχεν, η έκθεση με 90 έργα του Αλμπρεχτ Ντίρερ και άλλα τεκμήρια τραβάει την προσοχή. Στο Μουσείο Suermondt-Ludwig ιστορείται η διαμονή του Ντίρερ στη Ρηνανία και στις Κάτω Χώρες την περίοδο 1520-21 μέσα από 190 ποικίλα εκθέματα ανάμεσα στα οποία και το ταξιδιωτικό ημερολόγιό του. Το μουσείο αναφέρει ότι η έκθεση δείχνει πώς ζούσε ο Ντίρερ, ποιον συναντούσε, τι ήταν αυτό που τον ενέπνεε…

ΛΟΣ ΑΝΤΖΕΛΕΣ
Λουίσα Ρολντάν

maties-ston-kosmo6
Φωτ. HISPANIC SOCIETY OF AMERICA

Η πρώτη γυναίκα γλύπτρια στην ιστορία της Ισπανίας ήταν η Ρολντάνα, ή αλλιώς Λουίσα Ρολντάν, που διέπρεψε ως καλλιτέχνις της αυλής την εποχή του μπαρόκ. Ο πατέρας της ήταν και εκείνος γλύπτης και η Λουίσα και τα αδέλφια της δούλευαν στο οικογενειακό εργαστήρι. Η Λουίσα Ρολντάν, ως ηγετική μορφή της εποχής, είναι το αντικείμενο μιας εμβριθούς μελέτης της Κάθριν Χολ βαν ντεν Ελσεν, που θα κυκλοφορήσει τον Σεπτέμβριο από τις εκδόσεις Γκετί. 

ΑΜΠΟΥ ΝΤΑΜΠΙ
Παιδιά και τέχνη

maties-ston-kosmo8
Φωτ. LOUVRE ABU DHABI

Στο Λούβρο του Αμπου Ντάμπι ένα νέο διαδραστικό πρόγραμμα προσκαλεί παιδιά, γονείς και εκπαιδευτικούς σε ένα πλήρες βίωμα. Η έκθεση-διάδραση λέγεται «Emotions», απευθύνεται σε παιδιά από 4 έως 10 ετών και επιχειρεί να εντάξει την κατανόηση της τέχνης ως μιας φυσικής και επιθυμητής διαδικασίας. Αυτό γίνεται μέσα από το συναίσθημα και τον μηχανισμό της σύγκρισης και της ταύτισης με έργα τέχνης από διάφορους πολιτισμούς με θέμα το παιδί και την παιδική μορφή.