ΑΤΖΕΝΤΑ

Ματιές στον κόσμο

maties-ston-kosmo-561576988

Η κλασική αξία της βρετανικής τοπιογραφίας: Τζον Κόνσταμπλ

Την εποχή της Ελληνικής Επανάστασης, ο Τζον Κόνσταμπλ βρισκόταν στο απόγειο της δημιουργικότητάς του. Γεφυρώνοντας τον 18ο και τον 19ο αιώνα, ο Τζον Κόνσταμπλ παραμένει ένας κοσμαγάπητος ζωγράφος, διάσημος τόσο για τα πορτρέτα του όσο και για τις τοπιογραφίες του, καθώς υπήρξε ένας από τους καλλιτέχνες που δόξασαν την αγγλική ύπαιθρο και συνέβαλαν στον διαχρονικό μύθο της βρετανικής εξοχής. Ο Κόνσταμπλ, ο οποίος πέθανε στα 61 του χρόνια το 1837, πρόλαβε να δει την τέχνη να αλλάζει και να κινείται προς νέα ρεύματα, αλλά περισσότερο υπήρξε μάρτυρας μιας μεταβαλλόμενης κοινωνίας που είχε πλέον διαμορφωθεί υπό τις πιέσεις και τις κινήσεις που γεννούσε η Βιομηχανική Επανάσταση στην Αγγλία, στα τέλη του 18ου αιώνα. Οπως η Τζέιν Οστεν στη λογοτεχνία, έτσι και ο Τζον Κόνσταμπλ στη ζωγραφική κατέγραψε τους κραδασμούς μιας μεταβολής προς τη μοντέρνα εποχή, με ρεαλισμό, αλλά και μια δόση νοσταλγίας, ακόμη και βουβού θρήνου. Ιδίως στην ώριμη, τελευταία φάση της ζωής του, ο Κόνσταμπλ ερμήνευσε το αγγλικό τοπίο με περισσότερο σκοτεινό τρόπο, κινούμενος πλησιέστερα στις επιταγές του ρομαντικού κινήματος, στα πάθη της φύσης και στο απρόβλεπτο ενός ενιαίου κόσμου, άυλου και υλικού. Εως τις 13 Φεβρουαρίου 2022 θα διαρκέσει η νέα έκθεση που παρουσιάζεται στη Βασιλική Ακαδημία των Τεχνών στο Λονδίνο, εστιασμένη σε αυτήν την τελευταία, ώριμη και πιο σκοτεινή περίοδο του Κόνσταμπλ. Τα έργα που παρουσιάζονται στο κοινό φιλοτεχνήθηκαν ανάμεσα στο 1825 έως τον αιφνίδιο θάνατο του ζωγράφου το 1837, και παρουσιάζουν μεγάλη ποικιλία σε τεχνικά μέσα καθώς είναι λάδια, χαρακτικά, υδατογραφίες και σχέδια. Στη διάρκεια αυτής της περιόδου, ο Κόνσταμπλ πειραματίστηκε εμμονικά και πυρετωδώς με το χρώμα και την απόδοσή του, χρησιμοποιώντας παχύ χρωστήρα, με γενναίες, τολμηρές χειρονομίες. Σε αυτήν την τελευταία περίοδο, ο Κόνσταμπλ στράφηκε επίσης εκ νέου στην υδατογραφία, έπειτα από πολλά χρόνια, με ανανεωμένο ενθουσιασμό και λαμπρό αποτέλεσμα. Αυτό το κεφάλαιο της τέχνης του Κόνσταμπλ, η ώριμη περίοδός του, είχε αποφασιστική σημασία για τον ευρύτερο κόσμο της τέχνης καθώς είχε μεγάλη επιδραστικότητα εντός και εκτός Βρετανίας, υιοθετώντας μεγαλύτερες ελευθερίες, κινούμενος πλέον με άνεση στο λεξιλόγιο ενός πιο ριζοσπαστικού 19ου αιώνα. Ενδιαφέρον έχει επίσης ότι αυτή η έκθεση είναι η πρώτη μεγάλη αφιερωμένη στον Κόνσταμπλ από τη Βασιλική Ακαδημία των Τεχνών, την οποία εκείνος χαρακτήριζε λίκνο της τέχνης. Με την Ακαδημία, ο Κόνσταμπλ συνδεόταν οργανικά και συναισθηματικά. Σε ηλικία 52 ετών εξελέγη μέλος της Βασιλικής Ακαδημίας, στην οποία τώρα επιστρέφει για να μας συνδέσει με την ιστορία των ιδεών. 

ΕΔΙΜΒΟΥΡΓΟ
Λόρδος Βύρων

maties-ston-kosmo0
UNIVERSITY OF EDINBURGH / PA

Προσωπικά αντικείμενα του Λόρδου Βύρωνα από το ταξίδι του στην Ελλάδα εκτίθενται αυτή την περίοδο στο Πανεπιστήμιο του Εδιμβούργου. Περιλαμβάνονται κυρίως χειρόγραφα, όπως το ταξιδιωτικό του ημερολόγιο και ένα τετράδιο εκμάθησης φράσεων στα ελληνικά, που δείχνουν το ενδιαφέρον του για τους Ελληνες. Η έκθεση συμπληρώνεται με επιπλέον βυρωνικού ενδιαφέροντος εκθέματα που δάνεισε η Εθνική Βιβλιοθήκη της Σκωτίας. Θα διαρκέσει έως τις 29 Ιανουαρίου.

ΒΟΝΝΗ
Το κερί του Ρίχτερ

maties-ston-kosmo2
Φωτ. GERHARD RICHTER

Το «Κερί», μία από τις διάσημες φωτογραφίες του Γκέρχαρντ Ρίχτερ, γνωστή σε διάφορες εκδοχές, συγκαταλέγεται στα έργα σύγχρονης τέχνης που συγκροτούν μια περιοδική έκθεση σε ρωμανικού ρυθμού βασιλική του 12ου αιώνα στη Βόννη. Ο περίφημος καθεδρικός ναός, από τις παλαιότερες εκκλησίες της Γερμανίας, άνοιξε και πάλι έπειτα από εργασίες αποκατάστασης διάρκειας πέντε ετών. Ο Ρίχτερ δήλωσε πως το «Κερί» μπορεί πλέον να συμβολίζει και την πανδημία.

ΦΙΛΑΔΕΛΦΕΙΑ
Οι αδελφοί Μπουρουλέκ

maties-ston-kosmo4
Φωτ. STUDIO BOUROULLEC

Για περισσότερα από 20 χρόνια, οι Ρόναν και Ερβαν Μπουρουλέκ ξεχωρίζουν για το πρωτοποριακό και ανάλαφρο βιομηχανικό ντιζάιν. Από τις 20 Νοεμβρίου, το Μουσείο Τέχνης της Φιλαδέλφειας εγκαινιάζει έκθεση αφιερωμένη στη διαδρομή τους στον σχεδιασμό. Οι αδελφοί Μπουρουλέκ έχουν αναγνωρίσιμο και ρευστό ύφος αποτυπωμένο σε έπιπλα, φωτισμό, υφάσματα, γυαλί, κεραμικά, αρχιτεκτονική. Ο χώρος που φιλοξενεί την έκθεση σχεδιάστηκε από τους ίδιους.

ΜΠΕΡΚΣΑΪΡ
Στάνλεϊ Σπένσερ

Φ

maties-ston-kosmo6
Φωτ. STANLEY SPENCER GALLERY

Ο Βρετανός ζωγράφος Στάνλεϊ Σπένσερ (1891-1959) έχει μείνει στη μνήμη ως θαυμάσιος προσωπογράφος, αλλά και ένας δημιουργός που διερεύνησε τη φύση του ανθρώπου μέσα από το γυμνό και μέσα από ποικίλες όψεις του ιερού. Ηταν εξπρεσιονιστής και συνειδητά χριστιανός. Η πινακοθήκη, αφιερωμένη στο έργο του, στο Μπέρκσαϊρ, παρουσιάζει τώρα μια σειρά από πορτρέτα της τελευταίας περιόδου. Στη φωτογραφία, νεανική αυτοπροσωπογραφία του Σπένσερ.

ΜΟΥΣΙΚΗ
Λουίζ Φαρένκ

maties-ston-kosmo8
BIBLIOTHEQUE NATIONALE DE FRANCE

Η Γαλλίδα συνθέτρια, πιανίστρια και παιδαγωγός Λουίζ Φαρένκ (1804-1875) ήταν μια ιδιάζουσα περίπτωση του 19ου αιώνα. Πρόσφατο ολοσέλιδο δημοσίευμα των «Νιου Γιορκ Τάιμς» επισημαίνει πως το έργο της αποκτά πολλούς προσεκτικούς ακροατές και εστιάζει στις εκτελέσεις των συμφωνιών της από τον Καναδό μαέστρο Γιανίκ Νεζέ-Σεγκέν αρχικά με την Ορχήστρα της Φιλαδέλφειας και έπειτα με τη Μητροπολιτική Ορχήστρα του Μόντρεαλ.