ΕΙΚΑΣΤΙΚΑ

Σαμπάνια, χιτζάμπ και κοινωνικοπολιτικός προβληματισμός

sampania-chitzamp-kai-koinonikopolitikos-provlimatismos-2306421

ΝΤΟΥΜΠΑΪ – ΑΠΟΣΤΟΛΗ. Τη βραδιά των εγκαινίων, οι αίθουσες που φιλοξενούσαν τις 4 θεματικές ενότητες του φετινού Dubai Art Fair ήταν ανοιχτές στο κοινό και λαμπρά φωταγωγημένες. Τα ποτήρια με τη σαμπάνια κυκλοφορούσαν από χέρι σε χέρι και στους εξωτερικούς χώρους το δροσερό αεράκι, που φυσούσε παραδόξως για την εποχή, έκανε τις καλεσμένες να ρίχνουν στους ώμους τους μεταξωτές πασμίνες. Θα μπορούσαμε να βρισκόμαστε οπουδήποτε στον δυτικό κόσμο –ίσως ιδιοσυγκρασιακά πιο κοντά στο Art Basel Maiami Beach–, εάν ανάμεσα στις κομψές δυτικές γυναίκες με τα ρούχα υψηλής ραπτικής δεν συναντούσες πολυάριθμες Ινδές με πολυτελέστατες σύγχρονες εκδοχές του σάρι και Αράβισσες με χιτζάμπ, υπέροχα καφτάνια και καταπληκτικά κοσμήματα. Το ίδιο βεβαίως ισχύει και για τους άντρες: Μιλανέζοι με τέλεια κοστούμια, Κινέζοι με τα πιο τολμηρά κομμάτια οίκων και Αραβες ντυμένοι με λευκές κελεμπίες.

Η 13η διοργάνωση του Art Fair στην πρωτεύουσα των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων είχε φέτος πολύ διευρυμένο διεθνές πρόγραμμα, καταφέρνοντας χρόνο με τον χρόνο να αναδεικνύει πιο έντονα τον κοσμοπολίτικο χαρακτήρα της. Φέτος το Art Dubai φιλοξένησε πιο πολλούς συλλέκτες, επαγγελματίες της τέχνης και θεσμούς (μουσεία, οργανώσεις κ.λπ.) από κάθε άλλη φορά, και στο Μαντινά Τζουμεϊρά –όπου έλαβε χώρα– παρουσιάστηκε η δουλειά περισσότερων των 500 καλλιτεχνών 80 διαφορετικών εθνικοτήτων. Η σκηνή της παγκόσμιας σύγχρονης τέχνης διαθέτει μια εξαιρετικά λαμπερή όψη, ιδιαιτέρως ανταγωνιστικό χαρακτήρα και μεγάλη οικονομική επιφάνεια. Η φουάρ του Ντουμπάι, ενώ αποσκοπεί στο να ενισχύσει τον πολυπολιτισμικό της χαρακτήρα και τη στρατηγική θέση της ως σημείο συνάντησης σημαντικών ανθρώπων του χώρου, παράλληλα αποτελεί έναν ακμαίο εμπορικό θεσμό. Ηδη κατά τις δύο πρώτες ημέρες –την προεπισκόπηση των εκθέσεων που έγινε για τους επιμελητές πριν από τα εγκαίνια και την πρώτη επίσημη λειτουργίας– πουλήθηκαν τουλάχιστον 10 έργα σε τιμές από 10.000 έως 40.000 ευρώ και πολλά ακόμη με μικρότερη αξία. Η σύγχρονη αφρικανική τέχνη με δυναμικούς καλλιτέχνες και πολλές γκαλερί είχε έντονη παρουσία, επιβεβαιώνοντας την παγκόσμια τάση των τελευταίων χρόνων. Η Ελίζ Αταγκάνα, επιμελήτρια με καταγωγή από το Καμερούν και τη Γαλλία, συνέλεξε με έμπειρη ματιά και άποψη έργα για τον ολοκαίνουργο φετινό τομέα του Art Dubai, που έχει τίτλο «Bawwaba» (Μπαουάμπα, δηλαδή «Δίοδος») και δίνει έμφαση στην εικαστική σκηνή του «Παγκόσμιου Νότου» («Global South»), δηλαδή στο νότιο ημισφαίριο του πλανήτη. Από τη συλλογή της «Διόδου» πουλήθηκαν δύο μεγάλα κομμάτια του Φιλιππινέζου καλλιτέχνη Κristoffer Αrdea, ο οποίος ζει μεταξύ Ασίας και Μαδρίτης, έναντι 20.000 ευρώ έκαστο.

Αναζητώντας μια μικρή ρωγμή στην αστραφτερή όψη του Dubai Art Fair κατεβήκαμε την κυλιόμενη σκάλα που οδηγούσε στον χώρο της έκθεσης «Residents». Επιμελήτρια αυτού του τμήματος –φέτος παρουσιάστηκε για δεύτερη χρονιά– ήταν η Βραζιλιάνα Φερνάντα Μπρένερ, που επέλεξε καλλιτέχνες από τη Λατινική Αμερική. Εκεί, μεταξύ των υποτρόφων που ήρθαν από την Αργεντινή, την Ουρουγουάη, τη Βραζιλία την Κούβα και την Κολομβία, έγιναν συζητήσεις και παρουσιάστηκαν δουλειές με εικαστικό ενδιαφέρον και ταυτόχρονα κοινωνικοπολιτικό προβληματισμό. Οι καλλιτέχνες που έζησαν φιλοξενούμενοι στο Ντουμπάι και στο Αμπου Ντάμπι από 2 εβδομάδες έως 2 μήνες άνοιξαν έναν πραγματικό διάλογο με τον τόπο και τις κουλτούρες της καταγωγής τους, βλέποντας τη ζωή και την τέχνη έξω από το προκαθορισμένο πλαίσιο μιας εμπορικής φουάρ.