ΕΙΚΑΣΤΙΚΑ

Το Μουσείο Αρχαίας Ελεύθερνας «σβήνει» κεράκια

to-moyseio-archaias-eleythernas-svinei-kerakia-2324478

Το  πρώτο μουσείο αρχαιολογικού χώρου στην Κρήτη και το τέταρτο αυτού του χαρακτήρα στην Ελλάδα συμπληρώνει τρία χρόνια λειτουργίας σε λίγες ημέρες. Και, όπως φαίνεται, είναι προορισμός για πολλούς ξένους επισκέπτες. Ακόμη και τους χειμερινούς μήνες, τονίζει ο Νίκος Σταμπολίδης, καθηγητής Αρχαιολογίας στο Πανεπιστήμιο Κρήτης και διευθυντής ανασκαφών και του Kέντρου Μελέτης Μουσείου Αρχαίας Ελεύθερνας. «Από τον Νοέμβριο έως τον Μάρτιο έχει σταθερό τουρισμό κυρίως από τις σκανδιναβικές χώρες, τη Γερμανία και τη Γαλλία. Περίπου 800 επισκέπτες την ημέρα».

Το μουσείο εξ αρχής θεωρήθηκε πρωτότυπο, όχι μόνο γιατί ταξιδεύει τους επισκέπτες του στην αυγή του ελληνικού πολιτισμού και στον Ομηρο μέσα από χιλιάδες ευρήματα σε ένα αλώβητο φυσικού κάλλους τοπίο, αλλά και γιατί, όπως είχε υποσχεθεί το 2016 ο ανασκαφέας, θα ανανεώνει κάθε τέσσερα χρόνια τις προθήκες του με εκθεσιακό υλικό από νέα και παλαιότερα ευρήματα των ανασκαφών, διατηρώντας διαρκώς ζωηρό το ενδιαφέρον του κοινού. Επιπλέον έχει πρωτότυπες δράσεις, όπως το διεθνές συνέδριο «Ελεύθερνα – Κρήτη και ο έξω κόσμος», το οποίο παρακολούθησαν πέρυσι ξένοι και Ελληνες επιστήμονες, αλλά και η τέως βασίλισσα της Ισπανίας Σοφία. Στόχος του συνεδρίου ήταν να εξεταστεί η θέση της Κρήτης και της Μεσογείου στην αρχαιότητα. Η συναυλία στη Νεκρόπολη Ορθής Πέτρας του τσελίστα, λυράρη και συνθέτη Γιώργου Καλούδη ήταν επίσης έκπληξη.

to-moyseio-archaias-eleythernas-svinei-kerakia0
Η μόνιμη συλλογή του μουσείου ταξιδεύει τον επισκέπτη στην αυγή του ελληνικού πολιτισμού και στον Ομηρο μέσα από χιλιάδες ευρήματα, σε ένα αλώβητο φυσικού κάλλους τοπίο, περίπου 25 χιλιόμετρα νοτιοανατολικά του Ρεθύμνου. 

Τα φετινά γενέθλια του μουσείου εορτάζονται με την περιοδική έκθεση «Κρητών πόλεις. Η μαρτυρία των νομισμάτων», σε συνδιοργάνωση με την Εφορεία Αρχαιοτήτων Ρεθύμνου, το Πανεπιστήμιο Κρήτης και τη Νομισματική Συλλογή της Alpha Bank. «Στην έκθεση, που ανοίγει για το κοινό την Κυριακή 30/6, συμμετέχουν όλες οι εφορείες αρχαιοτήτων και τα μουσεία της Κρήτης», λέει ο Νίκος Σταμπολίδης, ευχαριστημένος που έχει τη δυνατότητα  να δείξει στο μουσείο  χρυσά ασημένια και χάλκινα νομίσματα, μια παραγωγή πλούσια αν σκεφτεί κανείς ότι στην Κρήτη λειτουργούσαν 40 νομισματοκοπεία κατά την Κλασική και την Ελληνιστική περίοδο! 

«Φέρνουμε από όλες τις πόλεις νομίσματα για να δείξουμε όχι μόνο τον πλούτο αλλά και τις εισαγωγές νομισμάτων από άλλες περιοχές της Ελλάδας, διότι οι Κρητικοί, που ήταν εξαιρετικοί τοξότες και μισθοφόροι, έφερναν τα ξένα νομίσματα, πέρα απ’ αυτά που εισάγονταν στο νησί, μέσω εμπορικών συναλλαγών. Αυτά τα μικρά δείγματα εκλεπτυσμένης τέχνης και πολιτισμού της Κρήτης είναι και δείγματα τοπικής ταυτότητας, η οποία υπερβαίνει την πόλη και κυκλοφορεί σε όλο το νησί και αργότερα στην υπόλοιπη Ελλάδα».

to-moyseio-archaias-eleythernas-svinei-kerakia2

Παρουσιάζονται συνολικά 124 νομίσματα. Μάρτυρες μια μακρόχρονης ιστορίας. Πρέπει να προσέξουμε την εικονογραφία τους. Αναδεικνύει, εξηγεί ο ανασκαφέας, λεπτομέρειες για τη μυθολογία, την οικονομία, τις διατροφικές συνήθειες, το εμπόριο, τη θρησκεία, την καλλιτεχνία. «Είναι ένα είδος ταυτότητας των κρητικών πόλεων». Ο επισκέπτης θα δει την πορεία του χρήματος, τι αντιπροσώπευε, τι απεικόνιζε. «Κυρίως θα δει την κυκλοφορία εντός και εκτός του νησιού.

Θα υπάρχει όμως και η πολυμεσική εφαρμογή που υλοποίησε το Ινστιτούτο Πληροφορικής (Ι.Π.) του Ιδρύματος Τεχνολογίας και Ερευνας (ΙΤΕ), το Coin-o-rama, που προσφέρει μεγεθυμένες εικόνες και επιπλέον πληροφορίες για τα εκθέματα. Δίνει όμως και τη δυνατότητα στον επισκέπτη να φτιάξει σε μια οθόνη, φωτογραφιζόμενος, το δικό του νόμισμα παίρνοντας στο κινητό του ένα ενθύμιο. Μη νομίζετε ότι αυτό ενθουσιάζει μόνο τα παιδιά. Γοητεύει εξίσου και το ενήλικο κοινό».

to-moyseio-archaias-eleythernas-svinei-kerakia4
Αργυρή δραχμή Κνωσού, 280-270 π.Χ. Νομισματική Συλλογή Alpha Bank.

Διαφήμιση

Προσέξτε τα νομίσματα. Απεικονίζουν συνήθως τοπικές θεότητες, προϊόντα, φυτά, δέντρα και καρπούς του νησιού, αυτά που σήμερα ονομάζουμε μεσογειακή δίαιτα. «Σε αυτά διαφημίζονται ακόμη και τα περίφημα κρασιά τους, τα οποία ήταν ονομαστά. Ιδιαίτερα τα γλυκά κρασιά, τα οποία μεταφέρονταν σε μεγάλες ποσότητες και στη Ρώμη, τουλάχιστον στα ύστερα Ελληνιστικά και στα Ρωμαϊκά χρόνια. Με τη συναλλαγή του νομίσματος, παίρνοντας κάποιος στο χέρι του το νόμισμα, έβλεπε στη μια όψη την επιγραφή λ.χ. της Γόρτυνας, με την Ευρώπη πάνω σε έναν πλάτανο που υποδηλώνει  τον έρωτα του Δία και την πρώτη τους συνεύρεση. Την έκλεψε άλλωστε από ακρογιαλιά της Φοινίκης και την έφερε στην Κρήτη. Ο ωραιότερος τόπος να διαφημίσεις την Κρήτη και φυσικά τα προϊόντα της».

Την οργάνωση και την επιμέλεια της έκθεσης έχουν, εκτός από τον  ίδιο, η δρ Δήμητρα Τσαγκάρη (νομισματολόγος, επιμελήτρια της Νομισματικής Συλλογής Alpha Bank) και η δρ Μιμίκα Γιαννοπούλου, (αρχαιολόγος, εκτελεστικό μέλος Δ.Σ., επικεφαλής Διεύθυνσης Πολιτιστικών Προϊόντων, ΤΑΠ), ενώ την καλλιτεχνική επιμέλεια και τα γραφικά ανέλαβε ο Σταμάτης Ζάννος.