ΕΙΚΑΣΤΙΚΑ

Το πρόβλημα δεν πλησιάζει, είναι εδώ

to-provlima-den-plisiazei-einai-edo-2331756

Η χώρα έχει πολλά μουσεία, κάποια δεν ξέρει πώς να τα συντηρήσει, άλλα πώς να τα φέρει στον 21ο αιώνα. Ακόμη περισσότερους αρχαιολογικούς χώρους, κάποιους καλοδιατηρημένους, άλλους πνιγμένους στα  αγριόχορτα, παρατημένους στη μοίρα τους, χωρίς κονδύλια για ανάδειξη και ανασκαφές που φέρνουν διαρκώς νέα ευρήματα στο φως. Αποθήκες γεμάτες με τα αρχαία που στοιβάζονται περιμένοντας τη σειρά τους –ίσως και χρόνια– να μελετηθούν. Πολλά ξεχασμένα, όπως  το υστεροελληνιστικό πορτρέτο  του Μεγάλου Αλεξάνδρου που πρόσφατα βρέθηκε στις αποθήκες του Αρχαιολογικού Μουσείου Βέροιας.

Επιστήμονες προσπαθούν να μας ευαισθητοποιήσουν για τα προβλήματα του υπουργείου Πολιτισμού που δυστυχώς δεν τα έχουμε ακόμη συνειδητοποιήσει. Να μας αφυπνίσουν για όσα μας αιφνιδιάζουν τα τελευταία χρόνια. Τις επιδράσεις από τις διαρκείς και απρόβλεπτες μεταβολές, τα ακραία καιρικά φαινόμενα, φωτιές και πλημμύρες, ό,τι προκαλεί δομικά προβλήματα στα αρχαία μνημεία.

Τα παραθαλάσσια πάντα τα έτρωγαν η αλμύρα, ο ήλιος και ο αέρας. Τη Δήλο ακόμη περισσότερο. Τα είπε μια χαρά στη διήμερη διάσκεψη για την επίδραση της κλιματικής αλλαγής στην πολιτιστική κληρονομιά ο διευθυντής της Γαλλικής Αρχαιολογικής Σχολής στην Αθήνα, Α. Φαρνού, που με την Εφορεία  Αρχαιοτήτων Κυκλάδων μεριμνά για την επεξεργασία ενός πλάνου διαχείρισης.

«Ευάλωτες» περιοχές, κατά τους επιστήμονες, είναι και οι Δελφοί, ο Μυστράς, τα μνημεία του Ιερού Βράχου, οι αρχαιολογικοί χώροι της Νοτιοανατολικής Αττικής, η Βραυρώνα, ο Ραμνούντας, ο Μαραθώνας. Επίσης τα υποθαλάσσια μνημεία.

Οι πλημμύρες στη Μάνδρα, το 2017, η φονική πυρκαγιά στο Μάτι πέρυσι, η καταστροφή πρόσφατα στη  Χαλκιδική στέλνουν το δικό του μήνυμα, όπως πριν από λίγες ημέρες οι πυρκαγιές στη Σιβηρία, στη Γροιλανδία και στην Αλάσκα, το ρεκόρ ζέστης στην Ευρώπη. Ο επικεφαλής του Κέντρου Ερευνας Φυσικής της Ατµόσφαιρας και Κλιµατολογίας της Ακαδηµίας Αθηνών Χρ. Ζερεφός δηλώνει συχνά πως τα φαινόμενα θα ενταθούν και «θα καταστήσουν τα µνηµεία της παγκόσµιας πολιτιστικής κληρονοµιάς ακόµα πιο ευάλωτα».

Χρειάζεται κινητοποίηση, αλλά και πρόληψη. Τα αποτελέσματα κάθε σχετικής ημερίδας να εκδοθούν σε φυλλάδια, να σταλούν στις εφορείες αρχαιοτήτων, να υπάρξει ενημέρωση των αρχαιολόγων, των συντηρητών, να συγκροτηθούν διεπιστημονικές επιτροπές. Να δοθεί προτεραιότητα στο ζήτημα γιατί επηρεάζεται άμεσα το τεράστιο πολιτιστικό απόθεμα της χώρας. Η νέα ηγεσία του υπουργείου Πολιτισμού έχει συμπεριλάβει στις προτεραιότητές της το θέμα. Το πρόβλημα δεν πλησιάζει, μας έχει χτυπήσει ήδη την πόρτα.