ΕΙΚΑΣΤΙΚΑ

Το Αρχαιολογικό Μουσείο Κυθήρων άνοιξε τις πύλες του

to-archaiologiko-moyseio-kythiron-anoixe-tis-pyles-toy-2132921

Η ανακαίνιση του Αρχαιολογικού Μουσείων Κυθήρων ήταν από τα καλά παραδείγματα έργων του ΕΣΠΑ. Εννιά χρόνια κλειστό στη Χώρα μετά τους σεισμούς του 2006, εντάχθηκε μόλις τον Αύγουστο του 2013 στο πρόγραμμα και οι εργασίες ολοκληρώθηκαν σε 28 μήνες. Με αξιοζήλευτη μάλιστα οικονομία. Ο βασικός προϋπολογισμός του ήταν 1.500.000 ευρώ, από τα οποία χρησιμοποιήθηκαν το ένα εκατομμύριο και είκοσι ακόμη χιλιάδες. Τα υπόλοιπα επιστράφηκαν. Ομως το μουσείο, που εγκαινιάστηκε το Σάββατο από τον υπουργό Πολιτισμού Αριστείδη Μπαλτά, ανακαινίστηκε με τους κανόνες της τελευταίας τεχνολογίας. Πρόβλεψη για τα ΑμεΑ, για τα άτομα με προβλήματα όρασης, διαθέτει σύστημα πυρανίχνευσης – πυρασφάλειας, είναι φιλικό. Μόλις 100 τ.μ., αλλά με τα πολυμέσα που έχει, διπλασιάζει τους όγκους του στα μάτια του επισκέπτη, χωρίς να το «βαραίνουν» τα 600 εκθέματά του.

Αρχαιότητες από τους αρχαιολογικούς χώρους των Κυθήρων και των Αντικυθήρων που χρονολογούνται από τη Νεολιθική περίοδο έως το τέλος των ρωμαϊκών χρόνων (5000 π.Χ. – 3ος αι. μ.Χ.), παρουσιάζουν τα Κύθηρα ως πύλη του Αρχιπελάγους. Αλλωστε, λόγω της γεωγραφικής του θέσης (ανάμεσα στο Ιόνιο, το Κρητικό και το Αιγαίο Πέλαγος), το νησί διαδραμάτισε ρόλο στις πολιτιστικές εξελίξεις της περιοχής.

Στα σημαντικότερα εκθέματα συγκαταλέγονται αγγεία και λίθινα σκεύη μινωικής εποχής από την Παλαιόπολη, ανδρική εικονιστική κεφαλή ανδρός αγενείου ρωμαϊκών χρόνων, μαρμάρινη κεφαλή νεανία και ρωμαϊκό αντίγραφο έργου του 4ου αιώνα π.Χ. και βέβαια ο αρχαϊκός Λέων των Κυθήρων.

Η περίοπτη θέση πια, μέσα στο μουσείο, συγκίνησε όλη την τοπική κοινωνία. Αγαπημένο σύμβολο της περιοχής έζησε περιπέτειες, βίωσε την αρπαγή αλλά και το ταξίδι της επιστροφής, όπως μας περιγράφει η προϊσταμένη της Εφορείας Αρχαιοτήτων Δυτικής Αττικής, Πειραιώς και Νήσων, Στέλλα Χρυσουλάκη. Σήμα τάφου, ίσως αφιέρωμα σε ιερό, βρέθηκε το 1809 στην Παλαιόπολη, όμως το 1941 ο Γερμανός διοικητής Μπρουνς το μετέφερε ως λεία πολέμου στη χώρα του. Το 1952 εντοπίστηκε σε κεραμοποιείο σε περιοχή δυτικά του Βερολίνου και την ίδια χρονιά παραδόθηκε στο Μουσείο του Βερολίνου. Οταν αργότερα ξεκίνησε από τη χώρα μας ο αγώνας για την επιστροφή κλεμμένων αρχαιοτήτων, το Λιοντάρι των Κυθήρων ήταν στη λίστα των αρπαχθέντων. Τελικά το 1957 εστάλη από το Αμβούργο στην Αθήνα, όπου το παρέλαβε ο Χρ. Καρούζος στο Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο. Εκεί παρέμεινε για χρόνια παρά τα αιτήματα από τα Κύθηρα.

Το 1979-80 το γλυπτό σύμβολο εστάλη σε εκθέσεις στου εξωτερικού (Παρίσι, Νέα Υόρκη, Μόσχα κ.ά.) και το 1985 επιστρέφει με απόφαση του ΚΑΣ στο νησί. Τώρα, κατά τη διάρκεια της ανακαίνισης του Αρχαιολογικού Μουσείου της περιοχής αλλά και της συντήρησης των εκθεμάτων του μουσείου (εστάλησαν όλα στο Αρχαιολογικό Μουσείο του Πειραιά), η κ. Χρυσουλάκη δεν άντεξε, όπως λέει, να το βάλει σε νέες περιπέτειες. Ετσι έμεινε στο νησί, στη συλλογή οικοσήμων της 1ης ΕΒΑ στο Κάστρο. Στη νέα έκθεση που εγκαινιάστηκε προχθές στο ΑΜΚ, έχει τη δική του θέση αλλά και τη δική του οθόνη, στην οποία προβάλλεται με μεικτή τεχνική ντοκιμαντέρ με την ιστορία του. Με αυτό τον τρόπο σταματά και όλη η παραφιλολογία που αναπτύχθηκε επί δεκαετίες γύρω από τις περιπέτειές του.

Από τις σπουδαιότερες στιγμές του Αρχαιολογικού Μουσείου Κυθήρων είναι ότι η επισκευή του κτιρίου έγινε παράλληλα με τη μουσειολογική – μουσειογραφική μελέτη και τη συντήρηση των αντικειμένων. Εργο μικρής κλίμακας αλλά εξαιρετικά σημαντικό για την παραιτημένη περιφέρεια. «Πρέπει να αντιληφθούμε πια ότι δεν γίνονται εύκολα τα φαραωνικά έργα και να επιστρέψουμε στο μέτρο αναβαθμίζοντας ό,τι έχουμε. Οπως ένα τοπικό μουσείο που θέλουμε να συμβάλει στην τουριστική ανάπτυξη, στις συνέργειες, να γίνει μέρος της καθημερινότητας του τόπου του». Επόμενος στόχος στα Κύθηρα είναι να διαμορφωθεί και ο περιβάλλων χώρος του μουσείου. Η έφορος βρίσκεται σε επαφή με τους μελισσοκόμους του νησιού προκειμένου να δημιουργηθεί ένα υποδειγματικός κήπος με τα βότανα που τρυγούν οι μέλισσες. Αλλωστε το μέλι όπως και το λάδι είναι από τα βασικά αγροτικά προϊόντα του τόπου.

Στο μουσείο, έμφαση δόθηκε και στα εκπαιδευτικά προγράμματα. Για τους μικρούς επισκέπτες και τις οικογένειές τους διατίθενται μουσειοσκευές και εκπαιδευτικός σάκος, που μετατρέπουν την περιήγηση σε ένα συναρπαστικό και μορφωτικό ταξίδι.

Ο επισκέπτης του νησιού εκτός από τον περίπατο στα καταπληκτικά τοπία πρέπει οπωσδήποτε να συμπεριλάβει στο πρόγραμμά του μια βόλτα στο μουσείο, όπου μέσα από τις τρεις ενότητες: «Τόπος», «Ιερά» και «Αποχαιρετισμός» σχηματίζει μια ολοκληρωμένη εικόνα για την περιοχή. Προς το παρόν, η είσοδος είναι ελεύθερη. Η εφορεία έχει υποβάλει σχετικό αίτημα στο ΥΠΠΟ προτείνοντας την τιμή των 4 ευρώ (2 μειωμένο) και 6 ευρώ (3 μειωμένο) για το ενιαίο εισιτήριο, το οποίο περιλαμβάνει επίσκεψη στα τρία μουσεία της περιοχής. Να τι θα πρέπει να εξετάσει εγκαίρως το ΥΠΠΟ. Ωστε να μη μιλάμε για χαμένα έσοδα σε μια εποχή που δεν περισσεύουν χρήματα ούτε για φυλακτικό προσωπικό. Στα Κύθηρα είναι μόνο τρεις…

ΤΗΛΕΦΟΣ