ΕΙΚΑΣΤΙΚΑ

Ανάμεικτα συναισθήματα από τη Βενετία

31s13bien

Εντυπωσιασμένοι από την ευρηματικότητα των συναδέλφων τους και τις διαφορετικές προσεγγίσεις στο θέμα «Ανταπόκριση από το μέτωπο» και με ανάμεικτα συναισθήματα για την ελληνική εκπροσώπηση επέστρεψαν, από τη 15η Μπιενάλε Αρχιτεκτονικής της Βενετίας, Ελληνες αρχιτέκτονες που παραβρέθηκαν στα εγκαίνια της διεθνούς διοργάνωσης.

«Εντυπωσιάστηκα από ορισμένα περίπτερα, όπως αυτό της Αιγύπτου και της Ισπανίας, ενώ άλλα, όπως του Ισραήλ, ασχολήθηκαν με πιο εξειδικευμένα αρχιτεκτονικά θέματα», επισημαίνει ο αρχιτέκτονας Πρόδρομος Νικηφορίδης, ο οποίος μαζί με τον Μπερνάρ Κουόμο παρουσίασαν το έργο τους για την Παραλία της Θεσσαλονίκης στην παράλληλη διοργάνωση Fuoribiennale. Στο θέμα που έθεσε ο Χιλιανός αρχιτέκτονας Αλεχάντρο Αραβένα φαίνεται πως ανταποκρίθηκε με σαφήνεια η Ισπανία, η οποία τιμήθηκε με τον Χρυσό Λέοντα για το έργο «Unfinished». Οι επιμελητές Ινιακί Καρνιθέρο και Κάρλος Κιντάνς τοποθέτησαν φωτογραφίες από τα «Ημιτελή» κτίρια της κατασκευαστικής φούσκας της Ισπανίας σε μια μεταλλική κατασκευή, προκειμένου να αναδείξουν τις εναλλακτικές τους χρήσεις στην περίοδο της κρίσης.

Ειδική Μνεία απονεμήθηκε στις συμμετοχές της Ιαπωνίας και του Περού, ενώ ο Χρυσός Λέοντας στις ιδιωτικές συμμετοχές απονεμήθηκε στο αρχιτεκτονικό γραφείο Gabinete de Arcquitectura από την Παραγουάη για την πρότασή του σχετικά με την αξιοποίηση παραδοσιακών υλικών στη σύγχρονη αρχιτεκτονική. «Η φετινή Μπιενάλε άνοιξε έναν διάλογο με όρους αρχιτεκτονικούς και πολιτικούς μακριά από ιδεοληψίες», ανέφερε η διακεκριμένη αρχιτέκτονας Μόρφω Παπανικολάου. Η γερμανική συμμετοχή γκρέμισε κομμάτια του τοίχου ενός κτιρίου της ναζιστικής εποχής σε μια συμβολική κίνηση καλωσορίσματος των προσφύγων. Η Αυστρία, αντί έκθεσης, χρησιμοποίησε τον προϋπολογισμό της συμμετοχής της και χρηματοδότησε τρία πρότζεκτ για τη βελτίωση των συνθηκών διαβίωσης των μεταναστών στη Βιέννη. Ωστόσο, το θέμα «Ανταπόκριση από το μέτωπο» φαίνεται πως δεν ερμηνεύθηκε από όλους το ίδιο: ο ανταποκριτής της εφημερίδας «Γκάρντιαν» αναφέρεται στη μεγάλη πισίνα που στήθηκε μέσα στο περίπτερο της Αυστραλίας, την τεχνητή όαση με άμμο και φοινικόδεντρα των Ολλανδών ως σχόλιο για τις ειρηνευτικές αποστολές του ΟΗΕ στην Αφρική και τη γιγαντιαία, κούφια, μάζα τσιμέντου που εξερευνούσαν οι επισκέπτες του σουηδικού περιπτέρου.

Η ελληνική συμμετοχή

Η εθνική μας συμμετοχή εκπροσωπήθηκε από τον Σύλλογο Αρχιτεκτόνων ΣΑΔΑΣ – ΠΕΑ έπειτα από ανάθεση του υπουργείου Περιβάλλοντος. Επειτα από διαδικασίες που επικρίθηκαν από παρατάξεις του Συλλόγου, αποχωρήσεις συμμετεχόντων, συνελεύσεις και διαβουλεύσεις μεταξύ των 135 αρχιτεκτόνων που υπογράφουν το εγχείρημα υπό τον τίτλο #ThisIsΑCo-οp (This is a cooperative), το ελληνικό περίπτερο εγκαινίασε το αμφιθέατρο που κατασκεύασε, με εκδηλώσεις με τη συμμετοχή κινημάτων και συλλογικοτήτων (Διεθνής Συμμαχία Κατοίκων, Ευρωπαϊκός Συνασπισμός για το δικαίωμα στην Κατοικία, κ.ά.). «Το ελληνικό περίπτερο στο σύνολό του, μου φάνηκε πολύ καλύτερο από αυτό που περίμενα. Ηταν μια ευχάριστη έκπληξη και το χρεώνω στους εθελοντές που δούλεψαν γι’ αυτό», σημειώνει ο κ. Νικηφορίδης, συμπληρώνοντας όμως την ανάγκη ύπαρξης ενός εθνικού επιτρόπου: «Η διαδικασία επιλογής του ΣΑΔΑΣ ως εθνικού επιτρόπου δεν με βρίσκει σύμφωνο. Δεν μπορεί να γίνεται η ανάληψη ενός έργου χωρίς αξιολόγηση. Πρέπει να υπάρχει ένας επίτροπος και αξιολόγηση».

Οι εκπρόσωποι της ελληνικής συμμετοχής προγραμματίζουν τη διοργάνωση περίπου δύο εκδηλώσεων ανά μήνα, ενώ εκτιμούν ότι το περίπτερο θα παραμείνει ανοιχτό καθόλη τη διάρκεια της διοργάνωσης. Στον δεύτερο χώρο του περιπτέρου παρουσιάζονται οι προτάσεις που κατατέθηκαν από τους συμμετέχοντες του συνεργατικού εγχειρήματος. «Το ελληνικό περίπτερο ήταν αξιοπρεπές αναλογικά με τον χρόνο που είχαν στη διάθεσή τους οι διοργανωτές. Ωστόσο, αν και υπήρχαν ενδιαφέρουσες προτάσεις, διέκρινα μια έλλειψη συνοχής στο υλικό που παρουσιαζόταν. Ενώ οι άλλες συμμετοχές κατάφεραν να δείξουν κάτι συγκεκριμένο, εμείς μείναμε στο μανιφέστο, στη διαμαρτυρία», τονίζει η κ. Παπανικολάου και συμπληρώνει ότι η προετοιμασία από την πλευρά της πολιτείας για την επόμενη Μπιενάλε πρέπει να ξεκινάει από τη λήξη της τρέχουσας κάθε φορά διοργάνωσης. «Πρέπει να δημιουργείται μια ισχυρή δομή ανεξάρτητα με το θέμα που θα ανακοινωθεί, ώστε να μη γίνονται όλα στο παρά πέντε», υπογραμμίζει.