ΒΙΒΛΙΟ

Η μόνη ρεαλιστική μεταχείριση ανθρώπων είναι η ανθρώπινη

Η μόνη ρεαλιστική μεταχείριση ανθρώπων είναι η ανθρώπινη

Και τι είναι το προσφυγικό, θα μπορούσε να ρωτήσει κάποιος κοιτώντας τον τίτλο του βιβλίου του Δημήτρη Χριστόπουλου. «Η μετανάστευση είναι ένα φαινόμενο που προκαλείται από ορισμένα προβλήματα», απαντά ο ίδιος ο συγγραφέας και αυτά ακριβώς τα προβλήματα «παλεύουμε να διαχειριστούμε».

Μπορεί η συγγραφή του να ολοκληρώθηκε λίγες ημέρες πριν από την πανδημία και να έπεσε στη μαύρη τρύπα της καραντίνας, αλλά το βιβλίο του καθηγητή στο Τμήμα Πολιτικής Επιστήμης του Παντείου, «Αν το προσφυγικό ήταν πρόβλημα θα είχε λύση» των εκδόσεων Πόλις, έρχεται σήμερα να μας υπενθυμίσει ότι το προσφυγικό δεν εξαφανίζεται «αν είσαι σταυροδρόμι». Με τρόπο απλό και γλώσσα σχεδόν προφορική, αποφεύγοντας τους πολιτικούς εξωραϊσμούς, ο συγγραφέας απορρίπτει επιχειρήματα του τύπου «είναι όλοι μετανάστες», είτε από τη δεξιά ή την αριστερή οπτική γωνία, και προσπαθεί να φωτίσει το γεγονός ότι στο τέλος της ημέρας μιλάμε για ανθρώπους και ότι «η μόνη ρεαλιστική μεταχείριση ανθρώπων είναι η ανθρώπινη». 

Για να το κάνει αυτό, ο συγγραφέας προσπαθεί να εντάξει το «προσφυγικό – μεταναστευτικό» στο ιστορικό του βάθος και να αποδομήσει τον μύθο του καινοφανούς και πρωτοφανούς φαινομένου. Σε ένα συνοπτικό χρονικό, ο συγγραφέας ξεκινά από τα τέλη του 16ου αιώνα και τις απαρχές της μετακίνησης μεγάλων πληθυσμών, στέκεται στη δεκαετία του ’90 και στην τότε αμηχανία του ελληνικού κράτους απέναντι στους Αλβανούς μετανάστες, περνάει στις διαχρονικές παθογένειες της ελληνικής μεταναστευτικής πολιτικής και στις αδυναμίες του «Δουβλίνου», και αναλύει τα λάθη που οδήγησαν σε μια «μεγαλοπρεπή κατάρρευση» το 2015 και στη συμφωνία Ε.Ε. – Τουρκίας, που μετέθεσε τη διαχείριση του προσφυγικού «στο έσχατο όριο» της Ευρώπης και συγκεκριμένα στο Ανατολικό Αιγαίο. Η διαπίστωση του συγγραφέα ότι τα εξωτερικά σύνορα της Ε.Ε. κατέρρευσαν «όχι επειδή ήταν διάτρητα, αλλά επειδή ήταν άκαμπτα», διότι, όπως λέει, «δεν είχε προβλεφθεί ούτε ένας στοιχειώδης μηχανισμός νόμιμης εισόδου στη χώρα» προκαλεί ανατριχίλα, ενώ μας «ταρακουνά» από τον λήθαργο της πανδημίας, λέγοντας ότι οι άνθρωποι αυτοί όσο βρίσκονται στη χώρα μας «δεν γίνεται να εξαϋλωθούν». Ας σκεφτούμε, μας λέει, πως θα ζήσουμε αξιοπρεπώς και ειρηνικά.