ΒΙΒΛΙΟ

Σάς «διαβάζουν» ενώ… διαβάζετε

sas-diavazoyn-eno-amp-8230-diavazete-2006676

Η Βάλερι κάθεται αναπαυτικά στην πολυθρόνα και παίρνει «στα χέρια» το βιβλίο που αγόρασε πρόσφατα. Αρχίζει την ανάγνωση… Πρώτη σελίδα, δεύτερη σελίδα, τρίτη σελίδα και ξαφνικά, το τηλέφωνο χτυπάει. Στο άκουσμα του ήχου τρέχει προς το σαλόνι για να το προλάβει. Το βιβλίο μένει ανοιχτό στη σελίδα τρία, για περίπου δέκα λεπτά όσο διαρκεί και το τηλεφώνημα.

Την ίδια στιγμή, στο μετρό της Νέας Υόρκης, ο Μπεν «καταβροχθίζει» τις σελίδες με ταχύτητα ανάλογη του συρμού. Εχει ταυτιστεί τόσο πολύ με τα κατορθώματα του ήρωά του που βιάζεται να διαβάσει την εξέλιξη της πλοκής. Αν συνεχίσει με αυτόν τον ρυθμό το πολύ σε τρεις μέρες θα «κατεβάζει» τον δεύτερο τόμο του βιβλίου.

Σε αντίθεση με τον Μπεν, η Τζειν δεν φαίνεται να έχει ενθουσιαστεί με το βιβλίο που τής πρότεινε ο βιβλιοπώλης της γειτονιάς της… Η ίσως να μην αποδείχτηκε κατάλληλο για τις διακοπές της στην Καλιφορνια.

Παραδομένη κάτω από τον καυτό ήλιο παραμένει εδώ και ώρα «κολλημένη» στις πρώτες σελίδες του βιβλίου προδιαγράφοντας ίσως κατ´αυτόν τον τρόπο την τύχη του. Το βιβλίο θα καταχωρηθεί στη βάση δεδομένων ως μη διαβασμενο. Άλλωστε σύμφωνα με το Oyster, μια ψηφιακή βιβλιοθήκη που «διαβάζει» τους αναγνώστες, για να ισχύσει το αντίθετο, θα πρέπει ο αναγνώστης να έχει διαβάσει τουλάχιστον το 10% του περιεχομένου. Ποσοστό διόλου αντιπροσωπευτικό, αν αναλογιστεί κανείς ότι οι ανατροπές στην πλοκή βρίσκονται «κρυμμένες» στις μέσα σελίδες και όχι στις πρώτες γραμμές. 

Το Oyster καταγράφει τα γούστα των αναγνωστών

Τα δεδομένα που καταγράφουν οι υπεύθυνοι του Oyster, ενός start up με έδρα τις Ηνωμένες Πολιτείες, δεν περιορίζονται στον αριθμό των σελίδων που θα διαβάσει κανείς. Αυτό που μετρούν επίσης είναι την ταχύτητα της ανάγνωσης ανά κατηγορία βιβλίου και τις παύσεις, στοιχεία που τούς βοηθούν να αντλήσουν πολύτιμες πληροφορίες για το ποια βιβλία ενθουσιάζουν περισσότερο τους χρήστες και ποια τους κάνουν να πλήττουν με αποτέλεσμα να τα αφήνουν στη μέση. Συγκεκριμένα, ένα χρήσιμο συμπέρασμα στο οποίο έχουν καταλήξει οι εμπνευστές της ιδέας είναι ότι υπάρχουν περίπου 25% περισσότερες πιθανότητες για έναν αναγνώστη να τελειώσει το βιβλίο αν είναι χωρισμένο σε μικρά κεφάλαια.

Οι χρήστες που εγγράφονται στην εφαρμογή συναινούν στη συλλογή και επεξεργασία των στοιχείων που θα συγκεντρωθούν ενώ θα διαβάζουν το βιβλίο της επιλογής τους. Υπάρχει όμως και η δυνατότητα της διάδρασης για εκείνους που νιώθουν άνετοι με τις προτιμήσεις τους. Οι αναγνώστες μπορούν εάν επιθυμούν να διατηρήσουν το προφίλ τους «ανοιχτό» επιτρέποντας στους υπόλοιπους χρήστες να αποκτήσουν πρόσβαση στην ψηφιακή τους βιβλιοθήκη.

Το Oyster που ιδρύθηκε πρόσφατα, τον Σεπτέμβριο του 2013, δίνει στους λάτρεις των e-books τη δυνατότητα να επιλέξουν ανάμεσα σε τουλάχιστον 100.000 διαφορετικούς τίτλους καταβάλλοντας το ποσό των 9,95 δολαρίων κάθε μήνα. Σύμφωνα μάλιστα με τα στοιχεία που έδωσε στο «kathimerini.gr» εκπρόσωπος της εταιρείας, για τους καινούργιους χρήστες υπάρχει η δυνατότητα μιας δωρεάν δοκιμαστικής περιόδου διάρκειας ενός μήνα. Τα οφέλη πολλαπλά τόσο για τους αναγνώστες όσο και για τους εκδότες, οι οποίοι αμείβονται με ποσοστά αναλόγως με τη συμφωνία που έχουν συνάψει με το Oyster.

Οι υπεύθυνοι του Oyster δηλώνουν ικανοποιημένοι με την απήχηση της δημιουργίας τους, καθώς από ό,τι φαίνεται οι Αμερικανοί είναι ιδιαίτερα εξοικειωμένοι με αυτή τη μορφή ανάγνωσης. Ενδεικτικό είναι το γεγονός ότι σύμφωνα με τα στοιχεία της Ένωσης Αμερικανών Εκδοτών, το 2012 περίπου το 20% του τζίρου τους προήλθε από πωλήσεις ψηφιακών βιβλίων.

Οι Έλληνες επιλέγουν «χαρτί» αντί για e-book

Στη χώρα μας οι αναγνώστες «ψηφίζουν» ακόμη «χαρτί» αφού το ποσοστό αυτών που διαβάζουν e-books αντιπροσωπεύει ποσοστό μικρότερο του 1% των συνολικών πωλήσεων.

«Αν και τα τελευταία χρόνια υπάρχουν διαθέσιμα πλέον αρκετά e-books και οι μεγαλύτεροι εκδοτικοί οίκοι κυκλοφορούν πλέον ταυτόχρονα τα νέα βιβλία και σε ψηφιακή μορφή,  η ανάγνωση e-books αν και γρήγορα αυξανόμενη, παραμένει πολύ χαμηλή» δηλώνει στο «kathimerini.gr» ο Νίκος Πασχαλάκης, ιδρυτής του πρώτου ηλεκτρονικού βιβλιοπωλείου του myebooks.gr.

Στο ίδιο περίπου μήκος κύματος κινούνται και οι άλλες ευρωπαϊκές χώρες όπου με εξαίρεση την Αγγλία τα ποσοστά παραμένουν σε ιδιαίτερα χαμηλά επίπεδα.

Ο κυριότερος λόγος, όπως εξηγεί ο κ. Πασχαλάκης είναι ο μικρός αριθμός tablets στην ελληνική αγορά.

«Τα tablets στην ελληνική αγορά δεν ξεπερνούν τις 300.000 σε σχέση με τις ΗΠΑ κυρίως όπου ένας στους δύο Αμερικανούς είναι κάτοχος tablet. Χωρίς tablet είναι αδύνατον να ξεκινήσει κανείς να διαβάζει e-books όσο και να το θέλει. Τα smartphones είναι πολύ μικρά και τα pc/laptop καθόλου βολικά».

Την άποψη αυτή επιβεβαιώνει και μία δημοσκόπηση που έγινε τη χρονιά που μας πέρασε για λογαριασμό του USA Today και του Bookish, μιας ιστοσελίδας που έχει σχεδιαστεί ειδικά για να βοηθάει τους χρήστες στην εύρεση και αγορά βιβλίων. Οπως προκύπτει από τη δημοσκόπηση, ο αριθμός των χρηστών tablet στις ηλικίες από 18-39 ετών στις ΗΠΑ έχει τουλάχιστον διπλασιαστεί τα τελευταία δύο χρόνια. Η συσχέτιση πάντως που δεν θα πρέπει να περάσει απαρατήρητη είναι το ότι το 35% των ιδιοκτητών tablet δήλωσαν πως διαβάζουν πολύ περισσότερα βιβλία από τότε που απέκτησαν τις συγκεκριμένες συσκευές.

Αν και τα στοιχεία για τον αριθμό των αναγνωστών e-books στη χώρα μας δεν είναι ενθαρρυντικά, ο κ. Πασχαλάκης διευθύνων σύμβουλος της εταιρείας πληροφορικής Quality & Reliability AE που από το 2009 μέσω της θυγατρικής της Digibooks4all επενδύει συστηματικά στον χώρο του βιβλίου ετοιμάζεται να λανσάρει σε συνεργασία με μεγάλη εταιρεία κινητής τηλεφωνίας μια υπηρεσία ανάλογη με το Oyster στην Ελλάδα.

«Βρισκόμαστε στο τελικό στάδιο προετοιμασίας για την έναρξη λειτουργίας μιας ανάλογης υπηρεσίας και πιστεύουμε ότι μέσα στο 2014 θα γίνει διαθέσιμη παρά τις αρκετές δυσκολίες. Η πλατφόρμα μας είναι ήδη πλήρως προσαρμοσμένη, αλλά για να λειτουργήσει η υπηρεσία πρέπει να καθοριστεί το θεσμικό πλαίσιο λειτουργίας (δικαιώματα κλπ) σε συνεργασία φυσικά με τους εκδοτικούς οίκους που θα συμμετάσχουν» δηλώνει ο κ. Πασχαλάκης.

Στις Ηνωμένες Πολιτείες πολλοί εκδότες καλωσόρισαν την ιδέα της «παρακολούθησης» των χρηστών και προχώρησαν σε συνεργασία με το Oyster.  Παράλληλα όμως εκφράζονται και φόβοι ότι πολλοί συγγραφείς θα θυσιάσουν τη δημιουργικότητά τους στο βωμό της εμπορικότητας, άποψη που δεν φαίνεται να συμμερίζεται ο κ. Πασχαλάκης.

«Πάντοτε οι πωλήσεις των βιβλίων καταγράφουν και τις προτιμήσεις των αναγνωστών. Κάποια επιπλέον πληροφορία φυσικά παρέχεται αλλά όχι τόσο σημαντική. Στοιχεία σαν αυτά που συγκεντρώνει το Oyster κρατούνται και σε άλλες πλατφόρμες παραδοσιακών e-book readers όπως το “Kobo”».

Αυτό πάντως που δεν θα βρει κανείς στο Oyster, προς το παρόν τουλάχιστον, είναι βιβλία κινουμένων σχεδίων, επαγγελματικά και νέες κυκλοφορίες, αφού θα πρέπει να έχουν περάσει τουλάχιστον 90 ημέρες από την πρώτη ημέρα της κυκλοφορίας τους.