ΒΙΒΛΙΟ

Η ψυχιατρική αλλιώς

i-psychiatriki-allios-2019581

Παύλος Σακκάς
«Η ψυχιατρική αλλιώς… μέσα από πραγματικές ιστορίες και κυκλώματα υπολογιστών».
Εκδόσεις Βήτα,
σελ. 321

Φαντάσου ότι έχεις έναν κολλητό φίλο, που γνωρίζεστε από παιδιά, και τυχαίνει να είναι ένας διακεκριμένος καθηγητής ψυχιατρικής. Βγαίνοντας μαζί του και πίνοντας καφέ, η κουβέντα κολλάει με κάποια πραγματικά περιστατικά ασθενών του, τα οποία αναφέρει –όχι για να κάνει κουτσομπολιό– αλλά για να σου εξηγήσει με απλά λόγια το πώς λειτουργεί ο εγκέφαλος σε κάποιες περιπτώσεις.

Αυτός ο τόσο χρήσιμος ψυχίατρος μπορεί να γίνει ο «κολλητός» όλων μας. Αυτός που μας τα εξηγεί απλά, αλλά σωστά. Αρκεί να διαβάσουμε την εμπειρία μιας ζωής αφιερωμένης στην ψυχιατρική.

Πρόκειται για το βιβλίο «Η ψυχιατρική αλλιώς… μέσα από πραγματικές ιστορίες και κυκλώματα υπολογιστών» του αναπληρωτή καθηγητή Ψυχιατρικής στην Ιατρική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών, Παύλου Σακκά, των εκδόσεων Βήτα.

Διαβάζοντας το βιβλίο είναι σαν να μιλάς μαζί του και να λύνεις απορίες. Θα σου δώσει ένα παράδειγμα. Θα ακούσεις ένα περιστατικό. Στη συνέχεια θα εξηγήσει τι «έπαθε» ο εγκέφαλος και προέκυψε η συγκεκριμένη διαταραχή. Δεν θα σου την εξηγήσει με επιστημονικούς και ακατανόητους όρους. Εξάλλου, ξέρει ότι είσαι άσχετος με την ιατρική. Ετσι, λοιπόν, θα σου παρομοιάσει τον εγκέφαλο με τον υπολογιστή που ξέρεις να χρησιμοποιείς, που σου έχει κολλήσει, που χρειάστηκε να κάνεις επανεκκίνηση, που του έκανες επέκταση μνήμης κ.λπ.

Θα μάθεις, για παράδειγμα, ότι η σχιζοφρένεια στην πραγματικότητα είναι ένα μικρό βραχυκύκλωμα, το οποίο μπορεί να διορθωθεί με έγκαιρη διάγνωση και σωστή «επισκευή» και συντήρηση. Η κατάθλιψη παρομοιάζεται με ένα κύκλωμα το οποίο έμεινε από μπαταρία. Το άγχος και οι κρίσεις πανικού είναι απλώς κάποιοι άχρηστοι συναγερμοί. Οι εθισμοί είναι σαν τα προγράμματα που κολλάνε…

Στη συνέχεια, μαθαίνεις τα προειδοποιητικά «καμπανάκια» πριν γίνει η βλάβη εμφανής. Τάση για υπερκατανάλωση, πολυλογία κ.λπ. Αλλά και χρήσιμα τεστ. Για παράδειγμα, βάζεις τον υποψήφιο ασθενή να ζωγραφίσει ένα ρολόι. Εναν κύκλο και να τοποθετήσει περιμετρικά τις ώρες. Φαίνεται αστείο; Ισως, αλλά δεν είναι. Οσοι βρίσκονται ακόμα και στα πρώτα στάδια της άνοιας αποτυγχάνουν σε αυτό το τεστ. Εδώ θα μάθεις και γιατί η έγκαιρη διάγνωση της άνοιας στους έξυπνους ανθρώπους είναι δύσκολη…

Επίσης, θα μάθεις με απλά λόγια τον μηχανισμό με τον οποίο βλέπουμε όνειρα. Ή γιατί παθαίνουμε αϋπνίες. Ή γιατί δεν είμαστε καλοί εραστές. Ή, καλύτερα, γιατί οι «ανεγκέφαλοι» είναι οι καλύτεροι εραστές.

Στο τέλος μαθαίνεις πώς να αντιμετωπίζεις προβλήματα. Οχι, δεν γίνεσαι ψυχίατρος ούτε ψυχαναλυτής. Απλά μαθαίνεις να χειρίζεσαι καταστάσεις και να περνάς μηνύματα. Ολα θα μπουν στη θέση τους και θα είσαι σε θέση να ξέρεις τι σου γίνεται ή να κάνεις έγκαιρη πρόγνωση στον εαυτό σου ή στο παιδί σου προκειμένου να ζητήσεις τη βοήθεια του ειδικού. Και κυρίως, να μη χάσεις το παιχνίδι της έγκαιρης διάγνωσης και θεραπείας σπαταλώντας χρόνο και ενέργεια στο ποιος έφταιξε: ο γονιός, η κοπέλα που παράτησε τον γιο, ο χαρακτήρας του παιδιού κ.λπ…