ΒΙΒΛΙΟ

Ο Τόλκιν αποκαλύπτεται

o-tolkin-apokalyptetai-2044051

Colin Duriez
«Tζ.Ρ.Ρ. Τόλκιν, η γέννηση ενός θρύλου»
εκδ. Κέδρος σελ. 320

Τα βιβλία που έχουν κυκλοφορήσει για τον «άρχοντα των ξωτικών», τον Τζ.Ρ.Ρ. Τόλκιν, είναι πολύ περισσότερα απ’ αυτά που έχει γράψει ο ίδιος. Σε αυτά ήρθε να προστεθεί ακόμη ένα, με την υπογραφή του Κόλιν Ντούριεζ και τίτλο «Τζ.Ρ.Ρ. Τόλκιν, η γέννηση ενός θρύλου» (εκδ. Κέδρος). Ο Κόλιν Ντούριεζ είναι συγγραφέας πολλών κειμένων σχετικών με τη ζωή και το έργο του Τόλκιν, έχει εμφανιστεί ως σχολιαστής στη σειρά ταινιών «Ο Αρχοντας των Δακτυλιδιών» και σ’ αυτήν του BBC «Worlds of Fantasy». Γνωρίζει πολύ καλά τον Τόλκιν και το έργο του, γι’ αυτό και καταφέρνει να συμπυκνώσει σε 320 σελίδες ό,τι πιο ουσιώδες και συναρπαστικό από τη ζωή του, με τρόπο μάλιστα αρκετά ελκυστικό: τα παιδικά του χρόνια στη Νότιο Αφρική, ο αιφνίδιος θάνατος του πατέρα του, η επιστροφή στην Αγγλία, τα δύσκολα χρόνια με τα πενιχρά εισοδήματα της μητέρας του που κι αυτή λίγα χρόνια μετά πεθαίνει, η ζωή υπό την κηδεμονία του πατέρα Φράνσις, ο πρώτος και παντοτινός όπως αποδείχθηκε έρωτας, οι σπουδές, η Οξφόρδη και το πάθος του για την επιστήμη της Συγκριτικής Γλωσσολογίας, η διδασκαλία, ο Μεγάλος Πόλεμος.

Ο συγγραφέας προσπαθεί να μας συστήσει τον άνθρωπο που έγινε θρύλος μέσα από περιστατικά που αποτέλεσαν πηγή έμπνευσης για τα έργα του. Τα δύσκολα παιδικά του χρόνια, η εμπειρία του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου, η φρίκη που έζησε στα χαρακώματα, η σύζυγός του, τα παιδιά του που ήταν και οι πρώτοι αναγνώστες των ιστοριών του, οι φιλίες, οι ατελείωτες συζητήσεις με συναδέλφους του, η επιρροή που άσκησε πάνω του ο Κλάιβ Στέιπλ Λιούις, όλες οι σχέσεις και τα βιώματά του ήταν το υλικό που μπολιάστηκε με την ανεξάντλητη αγάπη που είχε για τις γλώσσες και την τεράστια γνώση του για την αρχαία ιστορία και την παράδοση της Βορειοδυτικής Ευρώπης.

Μια από τις πιο απολαυστικές εργασίες του Τζ.Ρ.Ρ. Τόλκιν, όπως ο ίδιος είχε δηλώσει σε συνέντευξή του, ήταν η συμμετοχή του στη δημιουργία του Νέου Λεξικού της Οξφόρδης – στις μέρες μας είναι το γνωστό Λεξικό της Οξφόρδης που οι περισσότεροι έχουμε, είτε σε έντυπη είτε σε ψηφιακή μορφή. Είχε αναλάβει το γράμμα «W» αλλά παράλληλα ασχολήθηκε και με άλλες έρευνες στις οποίες μπορούσε να αξιοποιήσει τις γνώσεις του στα αρχαία και μεσαιωνικά αγγλικά καθώς και στις συγγενικές τους γλώσσες.

Στη διάρκεια της ζωής του ο Τόλκιν πρόσθεσε αρκετές λέξεις στην αγγλική γλώσσα και επανέφερε άλλες, ξεχασμένες, δίνοντας σε κάποιες απ’ αυτές νέα ερμηνεία.

Με τον θάνατό του, το 1973, άφησε επίσης πίσω του έναν τεράστιο αριθμό ημιτελών ιστοριών, προσχεδίων, αναφορών σχετικά με την εξέλιξη των γλωσσών των ξωτικών. Ο Τόλκιν έγινε ο ίδιος μύθος, επινοώντας μύθους που συνεπήραν εκατομμύρια ανθρώπους σε ολόκληρο τον κόσμο, γράφοντας «καλά παραμύθια» με τον ορισμό και τη σημασία που ο ίδιος έδωσε κάποτε: «Ενα καλό παραμύθι διαθέτει τρία βασικά χαρακτηριστικά. Πρώτον, βοηθάει τον αναγνώστη να αποκαταστήσει την αληθινή σημασία που έχουν τα απλά και ταπεινά πράγματα, τα δέντρα, οι λόφοι, το φαγητό, η αγάπη. Δεύτερον, προσφέρει απόδραση και, τρίτον, παρηγοριά, παραμυθία».