ΒΙΒΛΙΟ

Η γοητεία στην τρέλα του Ισλάμ

i-goiteia-stin-trela-toy-islam-2071453

ΚΑΡΙΝ ΤΟΥΙΛ
Με ξένη ταυτότητα
μτφρ.: Σοφία Διονυσοπούλου
εκδ. Καπόν

Η πρόσφατη επίθεση στα γραφεία του περιοδικού «Charlie Hebdo» –όπως και η παρουσία νεαρών Γάλλων στις τάξεις των τζιχαντιστών– δεν ήταν για τους «ειδικούς» κεραυνός εν αιθρία. Οποιος παρατηρούσε το κλίμα που διαμορφωνόταν στα παρισινά προάστια από τους φανατικούς μουσουλμάνους, τα γραπτά τους που ανέβαιναν στο διαδίκτυο, τις απειλές που κάθε τόσο εκτόξευαν εναντίον των πιο ριζοσπαστικών μορφών έκφρασης, θα είχε καταλήξει στο συμπέρασμα ότι αργά ή γρήγορα θα καταγραφόταν κάποιο βίαιο ξέσπασμα. Την ίδια άποψη φαίνεται πως συμμεριζόταν και μια ευάριθμη ομάδα διορατικών μυθιστοριογράφων, (Μαρτέν-Σοφιέ, Μισκέ, Αττιά κ.ά.) που πρόλαβαν να αποτυπώσουν, με λόγια θα λέγαμε προφητικά, την έξαρση της ισλαμικής τρομοκρατίας και τη γοητεία που αυτή ασκεί στους νεαρούς Βορειοαφρικανούς και γαλλομουσουλμάνους.

Στους διορατικούς συγγραφείς συμπεριλαμβάνεται και η Καρίν Τουίλ, μετά την κυκλοφορία το 2013 του βιβλίου της «Με ξένη ταυτότητα».

Στο κέντρο της αφήγησής της, η Τουίλ τοποθετεί αρχικά ένα περίεργο ερωτικό τρίγωνο, που οι εσωτερικές εντάσεις του μας θυμίζουν περισσότερο αισθηματικό μυθιστόρημα.

Πρωταγωνιστής του ο πολλά υποσχόμενος Αραβας Σαμίρ Ταχάρ (γιος Τυνήσιων μεταναστών) που θα εισαχθεί, προς έκπληξη της οικογένειάς του, στη Νομική Σχολή. Εκεί θα γνωρίσει τον εβραϊκής καταγωγής Σαμουήλ Μπαρόν και θα γίνουν αχώριστοι φίλοι. Θα ερωτευθούν όμως και οι δυο την ίδια κοπέλα, τη συμφοιτήτριά τους Νίνα, και θα τη διεκδικήσουν με πείσμα. Θα την κερδίσει -προσωρινά- ο Σαμουήλ και ο Σαμίρ απογοητευμένος θα συνεχίσει τις σπουδές του στις ΗΠΑ. Μόνο που εκεί, για λόγους ευνόητους, θα αλλάξει ταυτότητα. Από μουσουλμάνος θα εμφανισθεί ως Εβραίος του Μαγκρέμπ αντιγράφοντας τον βίο, την καταγωγή και τα φερσίματα του αδελφικού του φίλου.

Στη Νέα Υόρκη, η τύχη θα του χαμογελάσει. Σε λιγότερο από μια δεκαετία θα γίνει ένας από τους πιο περιζήτητους και ακριβοπληρωμένους δικηγόρους της ανατολικής ακτής. Ακαταμάχητος γόης και λαμπρός επαγγελματίας, θα ισχυροποιήσει τη θέση του όταν παντρεύεται τη Ρουθ, κόρη του Αμερικανοεβραίου μεγιστάνα Ραχμ Μπεργκ. Ο γάμος του θα απασχολήσει τα κοσμικά περιοδικά αλλά και τα εγκυρότερα οικονομικά έντυπα, τα οποία θα σχολιάσουν το άγνωστο παρελθόν του νεαρού Σαμίρ, που μοιάζει να έπεσε από τον ουρανό στην καρδιά του Μανχάταν.

Ο πρώτος, φυσικά, που θα αντιληφθεί ότι κάτι δεν πάει καλά είναι ο παλιός συμφοιτητής του, Σαμουήλ Μπαρόν, όταν διαβάσει στον γαλλικό Τύπο τα αμερικανικά δημοσιεύματα. Εκείνο που τον συγκλονίζει περισσότερο είναι η συνειδητοποίηση του γεγονότος ότι ο επιστήθιος φίλος του μπόρεσε να χτίσει μια «δεύτερη ζωή» κλέβοντας τη δική του.

Η μεγάλη ανατροπή στον βίο του Σαμίρ, όπως και η αποκάλυψη της πραγματικής του ταυτότητας, δεν θα ξεκινήσει από τον προδομένο συμφοιτητή, αλλά από τον περιφρονημένο Φρανσουά Γιαγιαουί, ετεροθαλή αδελφό του. Ο Φρανσουά έχει διαγράψει στη Γαλλία την ακριβώς αντίθετη τροχιά από αυτόν: Δεν έχει σπουδάσει τίποτα, δεν έχει αποκοπεί από την οικογένειά του, δεν έχει αλλάξει θρησκεία και στρατόπεδο.

Αντιθέτως, με την κατάλληλη κατήχηση στο συνοικιακό τζαμί έχει μεταμορφωθεί σ’ έναν φανατικό ισλαμιστή, οπαδό της τζιχάντ, και τα τελευταία χρόνια καταζητείται από τις αμερικανικές αρχές για τη δράση του στο Αφγανιστάν.

Ο Φρανσουά εμφανίζεται για να γκρεμίσει ό,τι με κόλπα, απάτες και δολοπλοκίες έχτισε ο αδελφός του στην πρωτεύουσα της «αμαρτωλής» Δύσης. Για τον Σαμίρ είναι «ο άγγελος εξολοθρευτής» μα και η φωνή της συνείδησής του. Μπορεί η πτώση του, ο εξοστρακισμός του από το κλαμπ των επιτυχημένων να είναι οδυνηρός, όμως τον δέχεται στωικά και από ένα σημείο και πέρα μάλλον τον απολαμβάνει. Απεσταλμένος της μοίρας ή της θείας δίκης, «ο τιμωρός» Φρανσουά βοηθά να επέλθει η κάθαρση σε αυτή την παράλογη τραγωδία της αλλαγής των ρόλων.

Ο πρωταγωνιστής του μυθιστορήματος, που εισήλθε στον παράδεισο της ευμάρειας ως Εβραίος και υπηρέτησε την προτεσταντική ελίτ ως χριστιανός, θα εκδιωχθεί βίαια, θα εκπέσει από την αμερικανική Εδέμ ως ένας τυχαίος Αραβας, αφού πρώτα κατανοήσει πλήρως την παλιά εβραϊκή παροιμία: «με το ψέμα μπορείς να φτάσεις μακριά, δεν μπορείς όμως ποτέ να επιστρέψεις».