ΒΙΒΛΙΟ

Ο Δ. Αναλις στις σελίδες της «Νέας Εστίας»

o-d-analis-stis-selides-tis-neas-estias-2145222

Φίλος και μεταφραστής του Ιβ Μπονφουά, του Ζιλιέν Γκρακ, του Αδωνη, πατώντας διαρκώς σε δύο χώρες –Ελλάδα, Γαλλία– και σε δύο γλώσσες, ο πολυπράγμων Δημήτρης Τ. Αναλις (1938 – 2012) έμεινε ουσιαστικά άγνωστος για τους περισσότερους Ελληνες αναγνώστες, που δεν μπόρεσαν να έλθουν «εγκαίρως» σε επαφή με τον αιχμηρό του λόγο. Ομως ποτέ δεν είναι αργά. Μία ουσιαστικότερη γνωριμία με αυτόν τον ιδιαίτερο γαλλόφωνο Ελληνα συγγραφέα επιχειρεί το θερινό τεύχος της «Νέας Εστίας» (1.869), με ένα μεγάλο αφιέρωμα στο έργο του, σε επιμέλεια της πανεπιστημιακού Αντιγόνης Βλαβιανού.

Το αφιέρωμα αρχίζει με ένα εξαιρετικό κολλάζ που φιλοτέχνησε ο Δημήτρης Καλοκύρης προς τιμήν του Δ. Αναλι, με τον οποίο τον συνέδεε μακρόχρονη φιλία, ενώ μέσα σε περίπου 60 σελίδες αθροίζει κείμενα σημαντικών ανθρώπων της γαλλικής και της ευρωπαϊκής διανόησης, όπως ο Ζιλιέν Γκρακ, ο Εντγκάρ Μορέν και ο Πέτερ Χάντκε. Δεν στερείται, όμως, κειμένων Ελλήνων ομοτέχνων του, όπως του Μένη Κουμανταρέα, του Βασίλη Βασιλικού και του Θοδωρή Καλλιφατίδη, ενώ αναδημοσιεύει και ποιήματα του Αναλι σε μετάφραση του υπερρεαλιστή ποιητή μας Εκτορα Κακναβάτου, από το 2006.

Η χειρόγραφη επιστολή του Ζιλιέν Γκρακ στον Δ. Τ. Αναλι έναν χρόνο πριν πεθάνει μαρτυρεί τη φιλία που τους συνέδεε και σχολιάζει εγκωμιαστικά ένα «πικρό» και «αιχμηρό» βιβλίο «πνευματικής διαύγειας» του Αναλι, με τίτλο «Εγκώμιον του θηράματος – Σημειώσεις στο περιθώριο του αιώνα», που εκδόθηκε στο Παρίσι το 2005. Από το ίδιο βιβλίο επιλέγει η Αντιγόνη Βλαβιανού να μεταφράσει μερικά αποσπάσματα χαρακτηριστικά του ελεύθερου πνεύματος, «χωρίς συμβιβασμούς και αυταπάτες», που το διαπνέει. Από την άλλη, η συνομιλία του Εντγκάρ Μορέν με τον Γάλλο συγγραφέα Κριστιάν Κονιέ εστιάζει στην πρώτη γνωριμία του με τον Αναλι στο Αντεν, αλλά αφήνει να διαφανεί και η διαφωνία των δύο φίλων έναντι του πολέμου στη Σερβία. Τη στάση του Δ. Τ. Αναλι στο δράμα της Σερβίας σχολιάζει κατά κύριο λόγο και ο Βασίλης Βασιλικός, όπως και ο Μανώλης Πιμπλής, ο οποίος αναδημοσιεύει μία κριτική για πολιτικά κείμενά του που δημοσιεύτηκαν στον ελληνικό Τύπο και εκδόθηκαν μετά τον θάνατό του.

Την «τεθλασμένη πορεία» του Αναλι, «ανάμεσα στην ποίηση και στη διπλωματία», ανιχνεύει και ο αείμνηστος Μένης Κουμανταρέας στο ανέκδοτο κείμενό του «Ενας homo universalis». Ενας πεζογράφος σαν τον Κουμανταρέα, όμως, δεν θα μπορούσε να μη σχολιάσει και τον άνθρωπο Αναλι, για τον οποίο δήλωνε «απερίφραστα γοητευμένος». Την ίδια γοητεία επιβεβαιώνει και ο Θ. Καλλιφατίδης, επιστρέφοντας στην πρώτη γνωριμία τους στο Παρίσι το 1984, ενώ στο κείμενό του ο Πέτερ Χάντκε ομολογεί τη βαθιά φιλία του για έναν «χαμένο ποιητή».

Το αφιέρωμα ολοκληρώνει ένα προσωπικό κείμενο της επιμελήτριας για την άγνωστη σε πολλούς πολυετή πάλη του ποιητή με το φάσμα του θανάτου και μία πλήρης εργογραφία του ποιητικού, πεζογραφικού, δοκιμιακού και μεταφραστικού έργου του.