ΒΙΒΛΙΟ

Ενα βιβλίο για τον Τζαννή Τζαννετάκη, χρήσιμο μάθημα πρόσφατης Ιστορίας

ena-vivlio-gia-ton-tzanni-tzannetaki-chrisimo-mathima-prosfatis-istorias-2228134

Μία από τις μεγαλύτερες αρετές του Αγγελου Δεληβορριά είναι αυτό το σαράκι της μνήμης που τον κατατρώει. Σε μια χώρα επιλήσμονα, με θεσμούς που γυρίζουν την πλάτη σε όποιον ή ό,τι ευεργέτησε τον τόπο κατά το παρελθόν, εκείνος θυμάται. Και όχι μόνον αυτό, επιμένει να θυμίζει και σε όλους εμάς τους υπόλοιπους. Από τη θέση του διευθυντή του Μουσείου Μπενάκη λ.χ. είχε τιμήσει μία σειρά από πολιτιστικά ιδρύματα, όπως η Πινακοθήκη Αβέρωφ, για την προσφορά τους. Και τώρα που δεν βρίσκεται πλέον στο τιμόνι της Κουμπάρη, εξακολουθεί να θεωρεί τη συλλογική μνήμη, προσωπική υποχρέωση.

Το πιο πρόσφατο παράδειγμα είναι ένα εξαιρετικό βιβλίο των εκδόσεων Πόλις για τον Τζαννή Τζαννετάκη με τίτλο «Από τη συνειδητότητα στη δράση», το οποίο μόλις κυκλοφόρησε. Για τη γέννηση αλλά και για την υλοποίηση του εγχειρήματος, ο Δεληβορριάς είχε καίριο ρόλο. Και έπραξε άριστα. Δεν θα υπήρχε καλύτερη συγκυρία, να στρέψουμε το βλέμμα σε αυτόν τον πολιτικό που ξεχώρισε για τη σεμνότητα, τον έμπρακτο πατριωτισμό, την αποτελεσματικότητά του, την αγάπη του για τα γράμματα, που τον οδήγησε να μεταφράσει μάλιστα στον καιρό της εξορίας του, τη «Μάνη» του Πάτρικ Λι Φέρμορ. Αν στις ημέρες μας η πολιτική έχει απαξιωθεί τόσο που έχουμε χάσει την πίστη μας στο τι θα μπορούσε να προσφέρει ένας πεφωτισμένος άνθρωπος σε θέση ηγεσίας, το βιβλίο αυτό μας δίνει την απάντηση.

Δεν είναι μια κλασική βιογραφία. Πρόκειται για ένα corpus κειμένων από διαφορετικούς ανθρώπους, οι οποίοι εστιάζουν στις πολλές χαρισματικές πλευρές του Τζαννετάκη, φωτίζοντας ταυτόχρονα το φόντο: τη Μάνη από την οποία καταγόταν ο πολιτικός, το βασιλικό/πολεμικό ναυτικό την περίοδο που υπηρέτησε, τα ταραγμένα χρόνια της δικτατορίας όταν ήταν εξόριστος στα Κύθηρα, τα πρώτα χρόνια της Μεταπολίτευσης όταν είχε επιτελική θέση στον ΕΟΤ, την εξέλιξη της Ν.Δ. με την οποία πολιτεύτηκε, την ακόμα πιο δύσκολη εποχή όταν ορκίστηκε υπουργός της κυβέρνησης το 1989, τον μετασχηματισμό της Ελλάδος με τα μεγάλα έργα που σχεδιάστηκαν τη δεκαετία του 1990.

Ετσι, λοιπόν, διαβάζοντας το βιβλίο αυτό, δεν πλοηγείται ο αναγνώστης μόνον στον βίο του Τζαννετάκη αλλά αντιλαμβάνεται τα διακυβεύματα κάθε εποχής. Εκτός από τον Αγγελο Δεληβορριά, σπουδαία ήταν η συμβολή του Ευάνθη Χατζηβασιλείου με τον οποίο μοιράστηκε την επιστημονική επιμέλεια, αλλά και των υπολοίπων που επωμίστηκαν τη συγγραφή των κειμένων: τη Μάρω Καρδαμίτση – Αδάμη, τον καθηγητή της Νομικής Σχολής Ιωάννη Γιαννίδη, τον διευθύνοντα σύμβουλο της Infrastructure Finance Κώστα Νικολόπουλο, τον καλό συνάδελφο δημοσιογράφο Αντώνη Παπαγιαννίδη, τον αρχιτέκτονα – πολεοδόμο και εθνολόγο Γιάννη Σαΐτα, τον υπεύθυνο των Ιστορικών Αρχείων του Μουσείου Μπενάκη Τάσο Σακελλαρόπουλο και τον Χρήστο Χρηστίδη, νεαρό ιστορικό.

Η έκδοση, πάντως, επιτυγχάνει και κάτι ακόμα: ταιριάζει στην ιδιαίτερη προσωπικότητα και στη λεβεντιά του Μανιάτη πολιτικού με την ιστορική οικογενειακή παράδοση του χρέους για τον τόπο.