ΒΙΒΛΙΟ

Οι τρεις γυναίκες του Χέρμαν Μπρόντερ

oi-treis-gynaikes-toy-cherman-mpronter-2272783

Π​​έντε χρόνια κλείνουν από τότε που ο κύριος Γκρι εμφανίστηκε σε αυτές τις σελίδες και φρόντισε να με φέρει σε δύσκολη θέση. «Επειτα από περίπου διακόσια πενήντα σημειώματα, δεν έχεις γράψει τίποτα για έναν μεγάλο συγγραφέα: τον Ισαάκ Μπάσεβις Σίνγκερ (1902-1991, Νομπέλ Λογοτεχνίας το 1978), ο οποίος είναι πολυμεταφρασμένος στην Ελλάδα. Γράψε κάτι»!

Τι όμως; Ο Σίνγκερ άφησε ένα σωρό εκπληκτικά μυθιστορήματα και έξοχα διηγήματα· κάποια διαδραματίζονται στις εβραϊκές κοινότητες της Πολωνίας, άλλα στους κύκλους των Εβραίων εμιγκρέδων της Νέας Υόρκης. Πάθη, λαγνεία, απιστία, τραυματική μνήμη, αλλά και χιούμορ, ρεαλισμός και εβραϊκός μυστικισμός, νοσταλγία, μοναξιά και η μόνιμη αγωνία της επιλογής στοιχειοθετούν ένα πολυσύμπαν αφηγήσεων. «Γράψε εσύ κάτι», λέω στον κύριο Γκρι. Οπότε το πήρε πάνω του.

«Στέκομαι στο πρώτο του μυθιστόρημα που διαδραματίζεται στη Νέα Υόρκη, το “Εχθροί, μια ερωτική ιστορία” που εκδόθηκε στα γίντις το 1966 και στα αγγλικά το 1972 (σ.σ. στα ελληνικά το 2009 από τις εκδόσεις Καστανιώτη, σε μετάφραση του Βασίλη Αμανατίδη). Το βιβλίο έγινε και ωραία ταινία το 1989 από τον Πολ Μαζούρσκι με τον Ρον Σίλβερ και τις Αντζέλικα Χιούστον και Λίνα Ολιν».

Το 1949, ο Χέρμαν Μπρόντερ βιοπορίζεται ως προσωπικός γραφιάς ενός διεφθαρμένου ραββίνου στη Νέα Υόρκη. Μόνιμα κουρασμένος, θλιμμένος και λιγομίλητος, κουβαλάει ένα βαρύ φορτίο στους ώμους του: είναι ο μοναδικός επιζών· η γυναίκα και τα παιδιά του χάθηκαν στο Ολοκαύτωμα. Η ενοχή του επιζήσαντα, ο πόνος από τη σκέψη ότι κάποιοι πολυβόλησαν τα παιδιά του μέσα σε ένα λάκκο, τον έχουν στιγματίσει. Πώς προσπαθεί να ξορκίσει τους δαίμονές του; Με την ερωτική παραφορά.

Ο Χέρμαν συζεί με την Πολωνέζα Γιάντβιγκα στο Μπρούκλιν, η οποία τον έσωσε κρύβοντάς τον σε έναν αχυρώνα. Ερχόμενος στην Αμερική, τη φέρνει μαζί του. Δεν είναι ερωτευμένος μαζί της, δεν είναι καν Εβραία, όμως την ποθεί και, κυρίως, κοντά της νιώθει ασφαλής. Στη Γιάντβιγκα λέει ότι εργάζεται ως πλανόδιος βιβλιοπώλης, γι’ αυτό λείπει συνέχεια απ’ το σπίτι. Η αλήθεια όμως είναι ότι συζεί και με μια άλλη γυναίκα στο Μπρονξ: τη Μάσα, επιζήσασα του Ολοκαυτώματος και αυτή, με την οποία τον συνδέει ένα βαθύ ερωτικό πάθος. Η κατάσταση περιπλέκεται όταν εμφανίζεται η Ταμάρα, η σύζυγός του, την οποία ο Χέρμαν νόμισε νεκρή, ξυπνώντας του παλιά πάθη…

«Είναι από τα πιο ερωτικά και πιο θλιμμένα μυθιστορήματα που έχω διαβάσει», λέει ο κύριος Γκρι. «Ενας άνδρας που δεν πιστεύει πια στη ζωή, που μοιάζει να ασφυκτιά συνεχώς, δεν ξέρει ποια γυναίκα να διαλέξει. Και στο τέλος, τις διαλέγει όλες! Χωρίς να το καταλαβαίνει, διαλέγει τη ζωή με όλα της τα απρόβλεπτα, τα αντιφατικά, αντικρουόμενα στοιχεία της. Διαλέγει τη ζωή μέσα σε όλη της την πληθωρικότητα και τον θόρυβο. Διαλέγει τη ζωή που αισθάνεται συνεχώς να τον πνίγει. Ποτισμένο απ’ τον θάνατο, το βιβλίο ανθεί από ζωή την ίδια στιγμή. Δεν ξέρω πώς το καταφέρνει ο Σίνγκερ, αλλά το καταφέρνει μια χαρά».