ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΟΣ

Βαν Γκογκ, «μισότρελη ιδιοφυΐα»

11--3

«Στην πύλη της αιωνιότητας» ***
ΒΙΟΓΡΑΦΙΑ (2018)
Σκηνοθεσία: Tζούλιαν Σνάμπελ
Ερμηνείες: Γουίλεμ Νταφόε, Οσκαρ Αϊζακ, Ρούπερτ Φρεντ, Μαντς Μίκελσεν

van-gkogk-misotreli-idiofy-a0

Μετά το περυσινό (εντυπωσιακό) «Loving Vincent», αυτή την εβδομάδα βλέπουμε άλλη μία βιογραφία του μεγάλου Βίνσεντ βαν Γκογκ, διά χειρός του σκηνοθέτη Τζούλιαν Σνάμπελ («Το σκάφανδρο και η πεταλούδα»). Ο Γουίλεμ Νταφόε αναλαμβάνει να μπει στα παπούτσια του Ολλανδού ζωγράφου, σε μια ερμηνεία που του απέφερε και το σχετικό βραβείο στο περασμένο Φεστιβάλ Κινηματογράφου της Βενετίας.

Ο 19ος αιώνας βαδίζει προς το τέλος του και στη Γαλλία οι καλλιτεχνικές εξελίξεις είναι καταιγιστικές. Οι άλλοτε «βλάσφημοι» ιμπρεσιονιστές αρχίζουν πια και κατακτούν τη δική τους θέση στο ζωγραφικό στερέωμα, ωστόσο στα νότια της χώρας ένας μοναχικός συνάδελφός τους ακολουθεί το δικό του ιδιαίτερο μονοπάτι. Εκτιμώντας τη συμβουλή του φίλου του Πολ Γκογκέν (Οσκαρ Αϊζακ), ο Βίνσεντ βαν Γκογκ φτάνει στην Αρλ, προκειμένου να μελετήσει το εκθαμβωτικό μεσογειακό φως και (τελικά) να δημιουργήσει μερικά από τα σπουδαιότερα αριστουργήματα στην ιστορία της ζωγραφικής. Ταυτόχρονα, ωστόσο, η ψυχική του κατάσταση, επηρεασμένη και από τις φυσικές στερήσεις, επιδεινώνεται με αποτέλεσμα να καταλήξει σε ψυχιατρικό ίδρυμα. Η ζωή όμως για εκείνον σημαίνει δημιουργία και αυτή δεν θα σταματήσει ποτέ, μέχρι το πικρό τέλος του στην Οβέρ-σερ-Ουάζ.

Ενθεη μανία

Ο Σνάμπελ χρησιμοποιεί διάφορες τεχνικές προκειμένου να παρουσιάσει έναν Βαν Γκογκ βυθισμένο στην πνευματικότητα, έναν ασκητικό προφήτη της τέχνης, ο οποίος παλεύει κόντρα σε όλες τις αντιξοότητες, κυριευμένος από μια σχεδόν ένθεη μανία. Η εικόνα αυτή, αν και υπερβολική σε σχέση με την πραγματικότητα, είναι εμφανώς γοητευτική και –ώς ένα σημείο– αποτελεσματική. Η κάμερα σε αρκετές περιπτώσεις μπαίνει στη θέση των ματιών του ίδιου του καλλιτέχνη, ενώ ταυτόχρονα ο θεατής αποκτά την όραση ενός ήρωα που βλέπει ολόκληρο τον κόσμο διαφορετικά. Η κλασική κινηματογράφηση στο υπόλοιπο της ταινίας αναλαμβάνει να συμπληρώσει τα κενά της ιστορίας, έχει όμως τις δικές της ελλείψεις.

Το βασικό πρόβλημα του φιλμ, το οποίο φιλοδοξεί να περιγράψει τα τελευταία, αλλά καλλιτεχνικά αποδοτικότερα, χρόνια της ζωής του Βαν Γκογκ, είναι πως ξοδεύει υπερβολικά πολύ κινηματογραφικό χρόνο σε «θεατρικούς» διαλόγους. Κάπως έτσι μένει λιγότερος χώρος για την κατανόηση της προσωπικότητας του καλλιτέχνη, τον οποίο μάλλον εύκολα τοποθετεί στην κατηγορία της «μισότρελης ιδιοφυΐας». Ευτυχώς η, όντως, εξαιρετική ερμηνεία του Γουίλεμ Νταφόε εξισορροπεί κάπως τα πράγματα αποδίδοντας ένα σχεδόν υπερβατικό ταλέντο, από αυτά που εμφανίζονται μία φορά σε κάθε αιώνα. Αν και η διαφορά ηλικίας με τον ήρωά του είναι μεγάλη –ο Βαν Γκογκ πέθανε στα 37 ενώ ο Νταφόε βαδίζει στα 64– αυτό δεν ενοχλεί. ο ζωγράφος άλλωστε, όπως είναι γνωστό, ήταν τρομερά ταλαιπωρημένος λόγω του υποσιτισμού, του αλκοόλ και της συνεχούς παραμονής στην ύπαιθρο.

Το βαρόμετρο της εβδομάδας

Στο «Αστερίξ: Το μυστικό του μαγικού ζωμού» βλέπουμε έπειτα από καιρό μια πραγματικά απολαυστική κινηματογραφική εκδοχή του πασίγνωστου ήρωα. Το γαλλικό animation αφηγείται την ιστορία σύμφωνα με την οποία ο δρυΐδης Πανοραμίξ αποφασίζει να μεταλαμπαδεύσει και την συνταγή του περίφημου μαγικού ζωμού του. Η αναζήτηση, ωστόσο, του κατάλληλου θα αποδειχθεί περίπλοκη διαδικασία, ενώ την ίδια στιγμή ένας άλλος, σκοτεινός δρυΐδης καταστρώνει τα δικά του σχέδια. Οι θρυλικοί Γαλάτες είναι ξανά εδώ, σε μια ταινία κινουμένων σχεδίων με πολύ χιούμορ, κατάλληλη τόσο για μικρούς όσο και για μεγαλύτερους θεατές.

Στο «Glass», o Μ. Νάιτ Σιάμαλαν επιστρέφει στην ιστορία του επιτυχημένου «Διχασμένου», κλείνοντας μια τριλογία ταινίων με τη συνάντηση των κεντρικών τους ηρώων. Τζέιμς Μακαβόι, Μπρους Γουίλις και Σάμιουελ Τζάκσον συνθέτουν το εντυπωσιακό καστ μιας ταινίας που όμως δεν ανταποκρίνεται ακριβώς στις προσδοκίες.

«Στους Διαδρόμους», ένα χαμηλότονο φιλμ από τη Γερμανία, παρακολουθούμε τον Κρίστιαν, έναν εσωστρεφή και μοναχικό νεαρό άνδρα ο οποίος πιάνει δουλειά σε κάποιο μεγάλο σούπερ μάρκετ. Ο ιδιαίτερος κόσμος του μαγαζιού με τους απέραντους διαδρόμους, τα μηχανήματα και τη μικροκοινωνία του γίνεται το σκηνικό μιας νέας πραγματικότητας για τον πρωταγωνιστή, που έχει και σκοτεινό παρελθόν. Εκεί θα γνωρίσει και τη Μάριον, μια γλυκιά συνάδελφό του, ωστόσο η συμπάθειά του θα συναντήσει τα δικά της εμπόδια. Βραβείο σεναρίου και Πανελλήνιας Ενωσης Κριτικών στις «Νύχτες Πρεμιέρας 2018».