ΜΟΥΣΙΚΗ

Ενα ερωτικό σκάνδαλο γίνεται σύγχρονη όπερα

gkat_15_2510_page_1_image_0001

To 1963 τη Βρετανία συντάραξαν τρία σκάνδαλα. Τα δύο ήταν πολιτικά –το γνωστότερο, η «Υπόθεση Προφιούμο»– και το τρίτο, οικογενειακό: ένα διαζύγιο ανάμεσα στον 11ο Δούκα του Αργκάιλ και τη σύζυγό του, τη διαβόητη έκτοτε δούκισσα Μάργκαρετ Κάμπελ του Αργκάιλ. Στην εποχή του θεωρήθηκε το «διαζύγιο του αιώνα» –επειδή προφανώς της λαίδης Νταϊάνα καθώς και η ρήξη με τους βασιλικούς κύκλους δεν είχαν συμβεί ακόμη. Ομως, η ωραία Μάργκαρετ Γουίγκχαμ, κόρη ενός αυτοδημιούργητου εκατομμυριούχου, είχε απασχολήσει τον Τύπο από πολύ νέα. Ο πρώτος της γάμος με τον Αμερικανό γκόλφερ Τσαρλς Σουίνι τελείωσε με έναν πικρόχολο καβγά, και ο δεύτερος με μια καταδίκη από το δικαστήριο του Εδιμβούργου.

Μια φράση που πολύ συχνά επαναλαμβάνεται στο λιμπρέτο της όπερας «Powder her face», που σήμερα κάνει πρεμιέρα στην Εναλλακτική Σκηνή της Ελληνικής Λυρικής Σκηνής είναι: «Κουτσομπολεύουν». Το σκανδαλοθηρικό, ηθικοπλαστικό μάτι της κοινωνίας και ο τρόπος που «βλέπει» ένα αμφιλεγόμενο πρόσωπο, περιμένοντας χαιρέκακα την πτώση του, βρίσκεται στο επίκεντρο της ιστορίας. Το έργο είναι μια κυνική κοινωνική σάτιρα για τον αμοραλισμό της ανώτερης τάξης και τη δημοσιογραφία της κλειδαρότρυπας, που γράφτηκε το 1995 προβλέποντας το μέλλον των social media.

Η ζωή της δούκισσας, το όνομα της οποίας έγινε συνώνυμο με τις σεξουαλικές ακρότητες –ήταν γνωστή με το προσωνύμιο «βρώμικη δούκισσα»– και το πολύκροτο διαζύγιό της λειτουργούν ως πρίσμα μέσα από το οποίο ο συνθέτης, μαέστρος και πιανίστας Τόμας Αντες και ο μυθιστοριογράφος-λιμπρετίστας Φίλιπ Χένσερ διερευνούν τη σχέση φύλου, πολιτικής και εξουσίας.

Παρακολουθώντας τη γενική πρόβα πριν από την πρεμιέρα, αυτή η προκλητική και αιχμηρή σύγχρονη όπερα που γράφτηκε από το «τρομερό παιδί» της βρετανικής μουσικής σε νεαρότατη ηλικία –ήταν 24 χρόνων όταν συνέθεσε το έργο, το 1995–, μας αιφνιδίασε. Οχι εξαιτίας της τολμηρής άριας που πυροδότησε έντονες συζητήσεις στην εποχή της, γνωστής ως «blowjob aria» – άλλωστε βρισκόμαστε στο 2019. Αλλά λόγω του εύρους της μουσικής του γλώσσας, που συνδυάζει αριστοτεχνικά ετερόκλητες επιρροές σε ένα πολυεπίπεδο έργο, από τα καμπαρέ του Κουρτ Βάιλ, την τζαζ και τα τάνγκο του Αστορ Πιατσόλα ώς τον Αλμπαν Μπεργκ και τον Στραβίνσκι. «Το ‘“Powder her face” είναι ένα έργο μεταμοντέρνας αισθητικής, καθώς δανείζεται, παραφράζει, ειρωνεύεται και θαυμάζει έργα από ένα εξαιρετικά ευρύ πεδίο αναφορών, μουσικών, λογοτεχνικών, φιλοσοφικών, ιστορικών, βάζοντάς τες στο ίδιο αμάλγαμα με προϊόντα της pop κουλτούρας. Κυρίως, όμως, είναι ένα έργο για την όπερα, φτιαγμένο με υλικά από τους τρεις αιώνες της πορείας της», σχολιάζει ο Αλέξανδρος Ευκλείδης, καλλιτεχνικός διευθυντής της Εναλλακτικής Σκηνής και σκηνοθέτης της παράστασης.

Η παραγωγή που ανοίγει τη φετινή σεζόν «ανεβαίνει» σε πρώτη πανελλήνια παρουσίαση, και λόγω των υψηλών μουσικών και φωνητικών απαιτήσεων προετοιμάζεται από τους τραγουδιστές και τους μουσικούς εδώ και μήνες. Το κινηματογραφικό σκηνικό αναπαριστά μια αίθουσα ξενοδοχείου της δεκαετίας του ’30. Τον ρόλο της δούκισσας ερμηνεύει η διακεκριμένη Αυστραλοβρετανή υψίφωνος Τζαστίν Βιάνι. Ο μαέστρος Νίκος Βασιλείου, ένας μουσικός με βαθιά γνώση του σύγχρονου ρεπερτορίου, επιστρέφει στην Εναλλακτική Σκηνή έχοντας την ευθύνη της μουσικής διεύθυνσης του εξαιρετικού συνόλου σύγχρονης μουσικής Ergon Ensemble, που αποτελεί μεγάλο ατού της παράστασης .

«Powder her face»: 27, 31/10 και 2, 7, 9/11.