ΜΟΥΣΙΚΗ

Πιανιστικό ταξίδι ανάμεσα σε όνειρο και πραγματικότητα

pianistiko-taxidi-anamesa-se-oneiro-kai-pragmatikotita-561176494

Σπάνια διαβάζει κανείς εξίσου διθυραμβικές κριτικές στον αγγλικό και στον γαλλικό εξειδικευμένο Τύπο για την ίδια συναυλία ή την ίδια δισκογραφική δουλειά. Ξαφνιάζει ακόμη περισσότερο όταν τα θετικά σχόλια αφορούν έναν δίσκο με τίτλο «Καληνύχτα!» («Good Night!», Erato 0190295242435), ο οποίος περιλαμβάνει νανουρίσματα. Και όμως: όπως επιβεβαίωσε η ακρόαση, αυτό το οποίο σε πρώτη ματιά στο χαρτί μοιάζει μάλλον μονότονο, δηλαδή μία συλλογή από δεκαέξι ομοειδή σύντομα έργα, στην πράξη αποδεικνύεται ένας από τους πιο ατμοσφαιρικούς, ενδιαφέροντες και γεμάτους εκπλήξεις δίσκους των τελευταίων μηνών.

«Μένω άυπνος τα βράδια», λέει ο Γάλλος πιανίστας Μπερτράν Σαμαγιού, «και ομολογώ ότι αντλώ σημαντική ευχαρίστηση από αυτό το γεγονός. Η στιγμή κατά την οποία μας πιάνει ο ύπνος αποτελεί ένα σύνορο, το οποίο στοιχειώνουν τόσο διαφορετικά συναισθήματα, από την τρυφερότητα ώς τον φόβο, από την αίσθηση πληρότητας που φέρνει γαλήνη ώς το άγχος του κενού και τον φόβο για το σκοτάδι». Τα λόγια του πιανίστα, που περιλαμβάνονται στο συνοδευτικό φυλλάδιο της έκδοσης, όπως επίσης το γεγονός ότι ο Σαμαγιού έγινε σχετικά πρόσφατα πατέρας, εξηγούν τη σκέψη πίσω από τη βασική ιδέα της νέας δισκογραφικής δουλειάς του.

Οι αισθητικές και χρονικές αποστάσεις που διανύει ο πιανίστας είναι μεγάλες. Από τον Σοπέν, τον Λιστ και τον Λιαπούνοφ φτάνει μέχρι τον Μαρτινού, τον Λάχενμαν και τον Μπράις Ντρέσνερ. Μάλιστα, ο τελευταίος συνέθεσε μόλις φέτος το «Τραγούδι για τον Οκτάβιο», ασφαλώς για τον γιο του Οκτάβιο, αλλά με αφορμή τον Σαμαγιού και τη συγκεκριμένη δισκογραφική δουλειά. Οι επιλογές του πιανίστα κινούνται από το πασίγνωστο «Νανούρισμα» του Μπραμς ή το «Νανούρισμα» από τα «Λυρικά κομμάτια» του Γκριγκ έως λιγότερο γνωστές αλλά εξίσου τρυφερές μουσικές σελίδες, όπως η «Εβδομη ελεγεία» («Νανούρισμα») του Μπουζόνι, το «Νανούρισμα» του Μπαλακίρεφ και η μαγική «Καληνύχτα» του Γιάνατσεκ από τον κύκλο «Σε ένα κατάφυτο μονοπάτι». Η μουσική διαδρομή καταλήγει στο μελωδικό 13ο Πρελούδιο του έργου 31 του Αλκάν, που επιγράφεται «Κοιμήθηκα, αλλά η καρδιά μου είναι άγρυπνη», τίτλος που μοιάζει να απηχεί άριστα τις προθέσεις του Σαμαγιού. Η μουσική αυτή περιπέτεια έχει σχεδιαστεί έτσι ώστε ο ήχος της ανατολικής Ευρώπης να βρίσκεται σε διαρκή διάλογο με αυτόν της δυτικής και οι εκλεπτυσμένες μικρογραφίες να συνομιλούν με άλλες, περισσότερο άμεσες. Κοινό σημείο όλων είναι η λιτότητα, η τρυφερότητα και η συναισθηματική ειλικρίνεια.

Εμπειρος πιανίστας, με εντυπωσιακή δεξιοτεχνία και καλό γούστο, ο Σαμαγιού έχει κατεξοχήν ερμηνεύσει και δισκογραφήσει συνθέτες όπως οι Μπετόβεν, Σούμπερτ, Σούμαν, Σοπέν, Λιστ, αλλά εξίσου οι Ντεμπισί, Ραβέλ και Σεν-Σανς. Τα κομμάτια αυτής της συλλογής τού δίνουν την ευκαιρία να φανερώσει μεγάλο εύρος των εκφραστικών και ερμηνευτικών του χαρισμάτων στο πλαίσιο των λίγων λεπτών που διαρκεί το καθένα. Κυρίως όμως του επιτρέπουν να διατηρήσει αμείωτο το ενδιαφέρον του ακροατή σε αυτό το μουσικό ταξίδι που βρίσκεται διαρκώς στο κατώφλι ανάμεσα στην πραγματικότητα και στο όνειρο.