ΜΟΥΣΙΚΗ

Δύο συναυλίες με άρωμα παρελθόντος

meta1
meta2

Είναι κοινός τόπος ότι ο Μπετόβεν εξέλιξε μορφές και αρμονία προσδίδοντας νέο περιεχόμενο στην έννοια της μουσικής δραματουργίας μέσα από τον συσχετισμό του θεματικού υλικού στα έργα του. Ηδη στην εποχή του, οι συνθέσεις του ηχούσαν πρωτόγνωρες και συναρπαστικές. Το 1810 ο πολυτάλαντος Ε.Τ.Α. Χόφμαν σημείωνε ότι η μουσική του Μπετόβεν «προκαλούσε τρόμο, φόβο, φρίκη και πόνο και ξυπνά αυτή την ατελείωτη λαχτάρα, που είναι η ουσία του Ρομαντισμού».

Ακούγοντας στις 18 Οκτωβρίου στο Μέγαρο Μουσικής τις ερμηνείες τριών έργων του Γερμανού συνθέτη από τον Ζούμπιν Μέτα, διερωτόταν κανείς πόσα και ποια από τα στοιχεία που είχε ξεχωρίσει ο Χόφμαν μπορούσε να αναγνωρίσει. Οι ερμηνείες του διασημότατου Ινδού αρχιμουσικού στην εισαγωγή στον «Εγκμοντ», στο Κοντσέρτο για βιολί και στην Τρίτη Συμφωνία («Ηρωική») δύσκολα θα απείχαν περισσότερο από όσα περιέγραφε ο Χόφμαν. Με σύμμαχο τον πλούσιο, πολυτελή, θαυμάσια ελεγχόμενο ήχο της Φιλαρμονικής Ορχήστρας του Ισραήλ, ο Μέτα προτίμησε τη μεγαλοπρέπεια και τον εφησυχασμό με αποτέλεσμα μια μουσική στραγγισμένη από τους χυμούς της.

Κρίσιμη υπήρξε η διαμόρφωση της ορχήστρας. Για τον «Εγκμοντ» και την «Ηρωική» επελέγη μεγάλος αριθμός εγχόρδων, γεγονός που ενίσχυε έναν ήχο δίχως αιχμές και αδυνάτιζε την καθοριστική παρουσία των πνευστών. Ενδεικτικά, απλώς, ας αναφερθεί ότι ακόμα και η κρίσιμη παρέμβαση των κόρνων στο τρίτο μέρος της «Ηρωικής» ήχησε διακριτική, σχεδόν διακοσμητική. Επιπλέον, η σταθερή προτίμηση του Μέτα σε αργές ταχύτητες, αύξανε υπερβολικά τον μνημειακό χαρακτήρα της ερμηνείας, αίσθηση που υπήρξε ιδιαίτερα έντονη στον «Εγκμοντ».

Στην «Ηρωική», όπου o Μπετόβεν δίνει στον ακροατή τη δυνατότητα να παρακολουθήσει με τον πιο συναρπαστικό τρόπο το χτίσιμο της αφήγησης μέσα από σειρά θέσεων, αντιθέσεων και διαλόγων, οι δυναμικές συνθέσεις της μουσικής αντικαταστάθηκαν από τις παρατακτικές παραθέσεις της ερμηνείας. Το λεπτομερές και συγκεκριμένο της γραφής, που συντελεί στον ξεχωριστό χαρακτήρα κάθε ενότητας, αποδόθηκε γενικόλογα, με έμφαση στην καλλιέπεια. Σήμερα, που τo συναρπαστικό δημιουργικό έργο του Μπετόβεν έχει περάσει τη δοκιμασία κάθε είδους ερμηνειών και η εμπειρία του φιλόμουσου κοινού έχει εμπλουτιστεί με πλήθος ακουσμάτων, η προσέγγιση του Μέτα μαρτυρούσε απλώς την ηλικία της. Την ερχόμενη εβδομάδα για τους σολίστες και τη δεύτερη βραδιά.