ΜΟΥΣΙΚΗ

Η σοπράνο των στρατοπέδων συγκέντρωσης

33--6

Σαν ένα alter ego μιας ηρωικής μορφής, της Γαλλοεβραίας σοπράνο και πιανίστας Φάνια Φενελόν (1908-1983), η Μαρίκα Κλαμπατσέα είναι έτοιμη για την ελληνική πρεμιέρα της όπερας δωματίου «Butterfly in blood». Η ίδια ως ένας μουσικός στρόβιλος, συνδυάζοντας την κλασική παιδεία της με τη μόνιμη ανάγκη απεγκλωβισμού και απελευθέρωσης μέσα από τον αυτοσχεδιασμό, συνέθεσε αυτό το μουσικό επεισόδιο, σαν έναν ύμνο προς τη Γαλλίδα ηρωίδα.

Η Φενελόν αναγκαζόταν από τους ναζί να παίζει μουσική και να τραγουδάει στο Αουσβιτς και στο Μπέργκεν-Μπέλσεν, μέλος της νοσηρά επινοημένης ορχήστρας των στρατοπέδων, και λέγεται ότι για να επιλεγεί τραγούδησε μια άρια από τη «Μαντάμα Μπάτερφλάι», πιθανότατα το «Un bel di vedremo». Aπό αυτήν την ιστορία εμπνεόμενη και θέλοντας να οργανώσει ένα μουσικό γεγονός-καταγγελία κατά της θηριωδίας του ναζισμού και κάθε είδους διακρίσεων, η Μαρίκα Κλαμπατσέα ονόμασε το έργο της «Butterfly in blood».

Θα δοθεί μία και μοναδική παράσταση, το Σάββατο 17 Μαρτίου (8 μ.μ.) στην αίθουσα «Νίκος Σκαλκώτας» του Μεγάρου Μουσικής, και θα είναι μια πραγματική σύμπραξη μουσικής και λόγου, καθώς για να συντεθεί η όπερα δωματίου η Μαρίκα Κλαμπατσέα μελέτησε το 700 σελίδων βιβλίο-μαρτυρία της Φάνια Φενελόν, επέλεξε αποσπάσματα, τα συνέθεσε σε μια θραυσματική αφήγηση και τα έδεσε με μουσική σε ένα διαρκή διάλογο με κλασικά κομμάτια που θα συνομιλούν με την έμπνευση της στιγμής. Η ηθοποιός Ράνια Οικονομίδου θα αφηγηθεί τα κείμενα.

Η όπερα «Buttefly in bood», που σκηνοθέτησαν ο Νίκος Βεργίτσης και ο Γιάννης Κατωμερής, είναι ένα κράμα, όπως λέει η Μαρίκα Κλαμπατσέα. Η ίδια φέρει εντελώς φυσικά έναν μουσικό εκλεκτικισμό, αγαπώντας πολλά και διαφορετικά είδη. Με τη στέρεη κλασική μουσική παιδεία της, αλλά και τις τζαζ σπουδές της στη Γαλλία και με την επιρροή του χαρισματικού δασκάλου της Μάρκου Αλεξίου, που την ώθησε προς τον αυτοσχεδιασμό, και που η ίδια ασπάστηκε χωρίς να αγνοεί τις κλασικές βάσεις της, η Μαρίκα Κλαμπατσέα οργανώνει στην όπερα αυτή ένα μείγμα ιδιαίτερα απαιτητικό. Το λέει ευθέως πως σε αυτό το φιλόδοξο έργο, με την πολιτική θέση του ευκρινή ως εννοιολογική αφετηρία, ενώνει πολλά και διαφορετικά είδη «καθώς όλα συνδέονται». Εκείνη τα φέρει μέσα της και από τον οίστρο της δημιουργικότητάς της εκβάλλουν οι γέφυρες ανάμεσα στον Σοστακόβιτς (κουαρτέτο για έγχορδα Νο 8) και στον «Γαλάζιο Δούναβη» του Στράους, τον Μάλερ και τον Κουρτ Βάιλ, αλλά και τη Μαρίκα Νίνου, καθώς θα υπάρχουν και δύο ρεμπέτικα τραγούδια. Η ορμητική διάθεση της Μαρίκας Κλαμπατσέα και κυρίως η τόλμη και η πίστη της σε αυτό που κάνει της δίνουν τη δύναμη να τα συνθέσει όλα ως μέρη ενός νέου μουσικού έργου.

Η όπερα δωματίου «Butterfly in blood» έχει ένα μικρό μουσικό σχήμα, το κουαρτέτο εγχόρδων αποτελούμενο από τους Γκενάντιου Μπίκοφ (βιολί), Φλόρενς Σουλκούκι (βιολί), Λαουρέντιου Ματασάρου (βιόλα) και Ευγένιο Μπένση (τσέλο). Η Μαρίκα Κλαμπατσέα θα τραγουδάει και θα παίζει πιάνο, εμψυχώνοντας και ενορχηστρώνοντας την αθηναϊκή πρεμιέρα.

​​Στις 17/3 στις 8 μ.μ., στην αίθουσα «Νίκος Σκαλκώτας» του Μεγάρου Μουσικής Αθηνών.