ΣΥΝΤΑΞΕΙΣ

Ψάχνουν αντίδοτο στις χαμηλές συντάξεις

psachnoyn-antidoto-stis-chamiles-syntaxeis0

Εντονες είναι οι διεργασίες στον χώρο της επαγγελματικής ασφάλισης στη χώρα μας, με νέα Ταμεία να βρίσκονται στον προθάλαμο του υπουργείου Εργασίας, συζητήσεις να διενεργούνται για συνεργασίες υπαρχόντων Ταμείων με επιχειρήσεις ή επαγγελματικές ομάδες, αλλά και αγωνία ως προς τον τρόπο με τον οποίο θα αλλάξουν το τοπίο του 2ου πυλώνα οι αναμενόμενες κυβερνητικές παρεμβάσεις, κυρίως στον τομέα της επικουρικής ασφάλισης.

Συνολικά, λειτουργούν στην Ελλάδα 22 Ταμεία Επαγγελματικής Ασφάλισης (ΤΕΑ) καλύπτοντας περισσότερους από 130.000 εργαζομένους, έως το τέλος του μήνα αναμένεται να εγκριθούν και να δημοσιευθούν σε ΦΕΚ τα καταστατικά τουλάχιστον 2 με 3 Ταμείων, και συνολικά έως το τέλος του χρόνου τουλάχιστον 6 με 7. Ηδη, σύμφωνα με πληροφορίες, έχει εγκριθεί το καταστατικό του ΤΕΑ της Ενωσης Θεσμικών Επενδυτών. Παράλληλα, συνεχίζονται οι συζητήσεις μεταξύ της ΓΣΕΕ και των εργοδοτικών οργανώσεων για τη δημιουργία ενός εθνικού πολυ-επαγγελματικού ταμείου, με στόχο την παροχή συμπληρωματικής ασφάλισης σε περίπου 2 εκατομμύρια εργαζομένους, μισθωτούς του ιδιωτικού τομέα. Βάσει του τελευταίου σχεδίου, η συμμετοχή του θα μπορούσε να αποτελεί βασικό όρο στη νέα Εθνική Γενική Συλλογική Σύμβαση Εργασίας, όμως η πανδημία του κορωνοϊού φαίνεται πως έχει καθυστερήσει τις διαπραγματεύσεις. 

Τα ΤΕΑ που λειτουργούν σήμερα καλύπτουν συμπληρωματικά περισσότερο από το 2,5% του οικονομικά ενεργού πληθυσμού της χώρας, γεγονός που αφενός καταδεικνύει ότι μένουν ακόμη να γίνουν πολλά προκειμένου ο θεσμός να προσελκύσει τους εργαζομένους, αφετέρου αφήνει πολλά περιθώρια ανάπτυξης. Πάντως, λειτουργούν πλέον στη χώρα μας από το 2002, ήτοι 18 ολόκληρα χρόνια, με μόλις 1,57 δισ. ευρώ υπό διαχείριση ενεργητικό.

Μάλιστα, με στόχο τον δραστικό περιορισμό του διαχειριστικού – διοικητικού κόστους, διάφοροι κλάδοι εργαζομένων βρίσκονται σε συζητήσεις με ήδη υπάρχοντα ΤΕΑ, προκειμένου να ενταχθούν σε αυτά. Ηδη, το ΤΕΑ του υπουργείου Οικονομικών (ΤΕΑΥΠΟΙΚ) προχώρησε πρόσφατα στην υπογραφή μνημονίου στρατηγικής συνεργασίας με την Ευρωπαϊκή Πίστη ΑΕΓΑ με στόχο την ανταλλαγή τεχνογνωσίας, καθώς και τη δημιουργία αμοιβαίως επωφελών, ανταγωνιστικών ασφαλιστικών προγραμμάτων. Στην πράξη, η συνεργασία αυτή αναμένεται να οδηγήσει στη δημιουργία συνδυαστικών συμπληρωματικών ασφαλιστικών προγραμμάτων, στην αξιοποίηση του πανελλαδικού δικτύου πωλήσεων της Ευρωπαϊκής Πίστης ΑΕΓΑ για την επικοινωνία και την προώθηση των ασφαλιστικών υπηρεσιών των δύο φορέων και στην μακροπρόθεσμη συνεργασία ΤΕΑ-ΥΠΟΙΚ και Ευρωπαϊκής Πίστης ΑΕΓΑ σε θέματα επαγγελματικής ασφάλισης. 

Εισηγμένες

Ολο το προηγούμενο διάστημα υπήρχαν διεργασίες για τη δημιουργία και νέων ΤΕΑ για τους εργαζομένους σε πολλές εισηγμένες στο Χρηματιστήριο Αθηνών εταιρείες, από σημαντικούς κλάδους της εγχώριας οικονομίας. Ομως αρχικά η πανδημία του κορωνοϊού και στη συνέχεια η ξεκάθαρη διάθεση της κυβέρνησης να προχωρήσει σε αλλαγές στον δεύτερο πυλώνα ασφάλισης, με αιχμή την κεφαλαιοποίηση της επικουρικής ασφάλισης, φαίνεται πως έχουν οδηγήσει σε δεύτερες σκέψεις.  

Ειδικοί της κοινωνικής ασφάλισης επισημαίνουν ότι η δημιουργία ενός δημόσιου κεφαλαιοποιητικού ταμείου, όπως αυτό που σχεδιάζεται υπό την εποπτεία του νέου υφυπουργού Κοινωνικής Ασφάλισης Πάνου Τσακλόγλου, θα πρέπει να συνοδεύεται από ουσιαστικές δράσεις που θα επιτρέπουν την παράλληλη ανάπτυξη της επαγγελματικής, συμπληρωματικής ασφάλισης. 

Δεν είναι λίγοι μάλιστα αυτοί που εμπλέκονται με την επαγγελματική ασφάλιση και υποστηρίζουν ότι θα πρέπει να παρέχεται στους νέους ασφαλισμένους η δυνατότητα επιλογής κεφαλαιοποιητικού φορέα ασφάλισης. Για παράδειγμα, προτείνουν τα επιχειρησιακά ΤΕΑ να μπορούν να λειτουργούν ως εναλλακτικοί πάροχοι του νέου κεφαλαιοποιητικού δημόσιου ταμείου, μέσω της δημιουργίας στα καταστατικά τους ενός ειδικά διαχωρισμένου συνταξιοδοτικού προγράμματος (κλάδου), του οποίου η επιλογή συμμετοχής έναντι του δημόσιου κεφαλαιοποιητικού ταμείου θα υπόκειται στη διακριτική ευχέρεια του ασφαλισμένου. Βέβαια, κάτι τέτοιο, για την ώρα, δεν φαίνεται να συζητείται από την κυβερνητική πλευρά.

H υποχρεωτική ενσωμάτωση της 2ης κοινοτικής οδηγίας για τις δραστηριότητες και την εποπτεία των επαγγελματικών ταμείων δεν φαίνεται πως έδωσε απαντήσεις σε καίρια ζητήματα λειτουργίας των ΤΕΑ και βελτίωσης του ισχύοντος θεσμικού πλαισίου προς την κατεύθυνση της αποτελεσματικότερης λειτουργίας τους, σε οικονομικούς, διοικητικούς και λειτουργικούς όρους. 

Η κοινοτική οδηγία

Παράλληλα, αναμένεται και από τη χώρα μας η κύρωση της κοινοτικής οδηγίας για το νέο πανευρωπαϊκό αποταμιευτικό προϊόν PEPP,  που στόχο έχει να προσφέρει στους αποταμιευτές περισσότερες επιλογές ως προς τις παροχές και ανταγωνιστικά προϊόντα. Σύμφωνα με την Τράπεζα της Ελλάδος, «στην πιο απλή μορφή –το βασικό PEPP– θα περιλαμβάνει προστασία κεφαλαίου κατά τη στιγμή της συνταξιοδότησης. Ομως, για περισσότερο απαιτητικούς αποταμιευτές, θα μπορούν να προσφέρονται μέχρι και πέντε εναλλακτικές επενδυτικές στρατηγικές, οι οποίες θα σχεδιάζονται προκειμένου να ταιριάζουν σε διαφορετικά επενδυτικά και συνταξιοδοτικά προφίλ.

Βάσει του κοινοτικού πλαισίου που πρέπει εντός του 2021 να μεταφερθεί και στο εθνικό μας δίκαιο, οι ατομικές ευρωπαϊκές ιδιωτικές συντάξεις θα προσφέρουν στους αποταμιευτές περισσότερες επιλογές, καθώς θα μπορούν να επιλέγουν από ένα ευρύ φάσμα παρόχων, σε ένα πιο ανταγωνιστικό περιβάλλον, προστασία, δυνατότητα αλλαγής παρόχων, τόσο στο  εσωτερικό της χώρας όσο και διασυνοριακά, ύστερα από τουλάχιστον πέντε έτη από τη σύναψη της σύμβασης ή από την πιο πρόσφατη αλλαγή, καθώς και τη δυνατότητα μεταφοράς των εισφορών τους σε άλλο PEPP,  όταν μετεγκαθίστανται σε άλλο κράτος-μέλος.

Tο εγχείρημα θεωρείται εξαιρετικά δύσκολο, σε ένα περιβάλλον υψηλής ανεργίας, χαμηλών μισθών και υπερβολικά υψηλών φόρων και εισφορών. Είναι ενδεικτικό ότι ενώ σε ευρωπαϊκό επίπεδο το ενεργητικό των επαγγελματικών ταμείων εκτιμάται ότι έχει ξεπεράσει τα 3,6 τρισ. ευρώ, στην Ελλάδα τα 22 Ταμεία Επαγγελματικής Ασφάλισης, με σχεδόν 130.000 μέλη, έχουν ενεργητικό που δεν ξεπερνάει το 1,5 δισ. ευρώ.