ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

Μηδενικό έλλειμμα την επόμενη χρονιά, παρά τα μέτρα 6,8 δισ.

mideniko-elleimma-tin-epomeni-chronia-para-ta-metra-6-8-dis-561078823

Τη δημοσιονομική ευελιξία που επιτρέπει η Ευρωζώνη λόγω κορωνοϊού θέλησε να εκμεταλλευθεί η κυβέρνηση, ανακοινώνοντας στη ΔΕΘ μια σειρά από φοροελαφρύνσεις του προγράμματός της και μάλιστα κάποιες εμπροσθοβαρώς. Ωστόσο, τα μέτρα της ΔΕΘ κινούνται εντός συνετών δημοσιονομικών περιθωρίων και μάλιστα εξασφαλίζουν, σύμφωνα με πληροφορίες, μηδενικό δημοσιονομικό έλλειμμα το 2021.

Συγκεκριμένα, τρεις εβδομάδες πριν κατατεθεί το προσχέδιο του προϋπολογισμού του 2021, ο σχεδιασμός του οικονομικού επιτελείου, με τον οποίο συμβαδίζουν οι ανακοινώσεις του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη το περασμένο Σαββατοκύριακο στη Θεσσαλονίκη, προβλέπει ότι ο φετινός προϋπολογισμός θα κλείσει με πρωτογενές έλλειμμα 6% του ΑΕΠ και αυτός του 2021 με μηδενικό έλλειμμα ή σχεδόν μηδενικό.

Πώς εξασφαλίζεται αυτό, παρά τα μέτρα 6,8 δισ. ευρώ που εξήγγειλε ο πρωθυπουργός; Επειδή ένα μεγάλο μέρος των 6,8 δισ. ευρώ αφορά δαπάνες της φετινής χρονιάς, άρα θα μετρήσουν στο πρωτογενές έλλειμμα του 6% του ΑΕΠ, αλλά και επειδή ορισμένα μέτρα δεν επιφέρουν δημοσιονομική δαπάνη. Ετσι, ουσιαστικά για το 2020 η πρόσθετη επιβάρυνση λόγω μέτρων ΔΕΘ είναι λίγο πάνω από 2 δισ. ευρώ, συν ένα μέρος της δαπάνης των εξοπλιστικών αναγκών. Οι τελευταίες, σύμφωνα με εκτιμήσεις, θα φτάσουν συνολικά, σε βάθος ετών, τα 5 δισ. ευρώ.

Αναλυτικά, το κόστος των μέτρων του πρωθυπουργού είναι το εξής: για τη μείωση των ασφαλιστικών εισφορών κατά 3 ποσοστιαίες μονάδες 820 εκατ. ευρώ, για την κατάργηση της εισφοράς αλληλεγγύης 770 εκατ. ευρώ, για την επιδότηση των 100.000 νέων θέσεων εργασίας με κάλυψη των ασφαλιστικών εισφορών για 6 μήνες 350 εκατ. ευρώ, για την επέκταση του προγράμματος «Συν-Εργασία» έως το τέλος του 2020 190 εκατ. ευρώ, για την επέκταση των αναστολών συμβάσεων και τη στήριξη ξεναγών και καλλιτεχνών επίσης έως το τέλος του 2020 330 εκατ. ευρώ, για τον τρίτο και τέταρτο κύκλο της επιστρεπτέας προκαταβολής 2,1 δισ. ευρώ, για τις υπεραποσβέσεις 50-100 εκατ. ευρώ, για τα αναδρομικά των συνταξιούχων μαζί με τις αυξήσεις των συντάξεων 1,86 δισ. ευρώ, για την κατάργηση του ΕΝΦΙΑ στα μικρά νησιά 1,5 εκατ. ευρώ, για την επέκταση του μειωμένου ΦΠΑ κατά 6 μήνες 150 εκατ. ευρώ και για την παράταση των επιδομάτων ανεργίας 230 εκατ. ευρώ.

Από τα παραπάνω μέτρα, στο 2021 αντιστοιχούν οι δύο μεγάλες φοροελαφρύνσεις, η μείωση των ασφαλιστικών εισφορών και η κατάργηση της εισφοράς αλληλεγγύης, συνολικού κόστος 1,6 δισ. ευρώ, μέρος της επιδότησης των νέων θέσεων εργασίας (350 εκατ. ευρώ), ένα μέρος της επέκτασης του μειωμένου ΦΠΑ (150 εκατ. ευρώ) και η κατάργηση του ΕΝΦΙΑ στα μικρά νησιά.

Η κυβέρνηση θεωρεί, σύμφωνα με πηγές της, ότι με τα μέτρα αυτά υπηρετεί δύο στόχους: τονώνει την οικονομία με κεϊνσιανού χαρακτήρα παρεμβάσεις, αλλά και προωθεί μεταρρυθμίσεις που θα συμβάλουν στην προσέλκυση επενδύσεων και εργαζομένων υψηλού επιπέδου, ενδεχομένως και από το εξωτερικό, για να αντιστρέψει το brain drain.

Οπως επισημαίνει ο προϊστάμενος του Οικονομικού Γραφείου του πρωθυπουργού Αλέξης Πατέλης σε newsletter προς επενδυτές: «Αυτή είναι η σωστή στιγμή για να ξεκινήσουμε τις διαρθρωτικές μας πολιτικές. Οπως υποστήριξαν πρόσφατα το Project Syndicate και ο Economist, o άφθονος δημοσιονομικός χώρος και η νομισματική υποστήριξη πρέπει να χρησιμοποιηθούν έξυπνα και να μη σπαταληθούν σε παροχές και επέκταση του δημοσίου στον ιδιωτικό τομέα. Για εμάς αυτό σημαίνει μια ευκαιρία να εφαρμόσουμε την πλατφόρμα μας με επίκεντρο την ενθάρρυνση των επενδύσεων και την τόνωση της μισθωτής απασχόλησης». 

Εξάλλου, ο αναπληρωτής υπουργός Οικονομικών Θόδωρος Σκυλακάκης, μιλώντας χθες στον ΣΚΑΪ, τόνισε ότι «είμαστε υποχρεωμένοι να χρηματοδοτήσουμε την ανάπτυξη», ότι τα μέτρα αποσκοπούν στην προσέλκυση επενδύσεων και στην αναστροφή του brain drain και ότι «δεν μοιράζουμε παροχές, δεν έχουμε πλεονάσματα, έλλειμμα έχουμε».

Συναίνεση θεσμών για το νέο πακέτο

Tη συναίνεση των θεσμών στα μέτρα που ανακοίνωσε το Σάββατο ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης στη ΔΕΘ επιβεβαίωσε χθες ο επικεφαλής του Ευρωπαϊκού Μηχανισμού Σταθερότητας, Κλάους Ρέγκλινγκ, προσθέτοντας πάντως ότι κάποια στιγμή θα πρέπει να μπουν και πάλι σε τάξη τα δημοσιονομικά μας.

Ο κ. Ρέγκλινγκ, ο οποίος συναντήθηκε χθες με τον υπουργό Οικονομικών Χρήστο Σταϊκούρα και θα μιλήσει σήμερα στο συνέδριο του Economist στο Λαγονήσι, έδειξε κατανόηση για το γεγονός ότι η Ελλάδα αντιμετωπίζει, επιπλέον της πανδημίας, πρόβλημα με το μεταναστευτικό, όπως φάνηκε με τη φωτιά στη Μόρια, καθώς και πιέσεις στο γεωπολιτικό πεδίο, με τις τουρκικές προκλήσεις. Αναγνώρισε ότι οι παράγοντες αυτοί δικαιολογούν την εμφάνιση πρωτογενούς ελλείμματος φέτος, αντί πλεονάσματος. Πρόσθεσε, όμως, ότι κάποια στιγμή πρέπει να ξεκινήσουν οι δημοσιονομικές προσπάθειες, εννοώντας για την παραγωγή πλεονασμάτων.

Στο πλαίσιο αυτό πρέπει να ερμηνευθεί και η επισήμανσή του ότι ο προσωρινός χαρακτήρας των μέτρων Μητσοτάκη αποτελεί ορθή προσέγγιση. Επομένως, ο κ. Ρέγκλινγκ κατέστησε σαφές ότι πρέπει να βρεθεί δημοσιονομικός χώρος για να συνεχιστούν τα μέτρα και το 2022.

Κατά τα άλλα, άφησε να εννοηθεί ότι είναι θετική η 7η αξιολόγηση των θεσμών, η έκθεση της οποίας αναμένεται να παρουσιασθεί την ερχόμενη εβδομάδα. Ομως επισήμανε ότι υπάρχουν ακόμη προβλήματα σε επιμέρους θέματα, αναδεικνύοντας τις ληξιπρόθεσμες οφειλές και ιδίως την καθυστέρηση στην απονομή των συντάξεων, σημειώνοντας ότι με τους σημερινούς ρυθμούς δεν θα έχουν εκλείψει οι καθυστερήσεις ούτε στα μέσα του 2021. Από την πλευρά του ο κ. Σταϊκούρας τόνισε, μετά τη συνάντηση, ότι η κυβέρνηση θα αξιοποιήσει με σύνεση τη δημοσιονομική ευελιξία που θα υπάρξει και το 2021.