ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

Toν Ιανουάριο η επιλογή αναδόχου για τη ΔΕΠΑ Υποδομών -Tα επόμενα βήματα για ΛΑΡΚΟ

Τα επόμενα βήματα προς την κατεύθυνση της πλήρους απελευθέρωσης της ελληνικής ενεργειακής αγοράς παρουσίασε ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Κωστής Χατζηδάκης. «Αναγνωρίζουμε το δικαίωμα της βιομηχανίας και κυρίως του μέσου Έλληνα για χαμηλότερο κόστος ενέργειας και θα ακολουθήσουμε τον ευρωπαϊκό δρόμο για να μειωθούν οι τιμές του ρεύματος», τόνισε ο κ. Χατζηδάκης στην ομιλία του στο συνέδριο του Εconomist.

Ο κ. Χατζηδάκης τόνισε ότι το target model –που θα τεθεί σε εφαρμογή από την 1η Νοεμβρίου- είναι η βασική τομή για φθηνότερη ενέργεια και θα εφαρμοστεί «όποια συμφέροντα και αν θιγούν και όποιες ιδεοληψίες και αν ταρακουνηθούν. «Το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας θα σπάσει αυγά», ανέφερε χαρακτηριστικά.

Ο κ. Χατζηδάκης αναφέρθηκε και στο πρόγραμμα των ιδιωτικοποιήσεων, σημειώνοντας ότι στόχος της κυβέρνησης είναι έως το τέλος Ιανουαρίου 2021 να έχει επιλεγεί ο ανάδοχος για τη ΔΕΠΑ Υποδομών. Αποκάλυψε επίσης ότι τις αμέσως επόμενες ημέρες αναμένεται το αποτέλεσμα της διαιτησίας για τη ΛΑΡΚΟ που θα ανοίξει το δρόμο για την προκήρυξη πλειοδοτικού διαγωνισμού τον Οκτώβριο για ένα θέμα «που εκκρεμεί εδώ και 35 χρόνια».

Ειδικότερα, όσον αφορά τις ιδιωτικοποιήσεις, ο κ. Χατζηδάκης ανέφερε ότι βασικός στόχος είναι η προσέλκυση ιδιωτικών κεφαλαίων, που θα επιτρέψουν τον εκσυγχρονισμό και την επέκταση των υποδομών προς όφελος των καταναλωτών και της εθνικής οικονομίας. Προς αυτήν την κατεύθυνση προωθούνται επτά μεγάλες ιδιωτικοποιήσεις. Ειδικότερα:

1. Βρίσκεται σε εξέλιξη η διαδικασία ιδιωτικοποίησης της ΔΕΠΑ Υποδομών και της ΔΕΠΑ Εμπορίας, για τις οποίες έχουμε πολύ έντονο ενδιαφέρον τόσο από την Ελλάδα όσο και από το εξωτερικό. Στόχος είναι η επιλογή του αναδόχου για τη ΔΕΠΑ Υποδομών να έχει ολοκληρωθεί μέχρι τα τέλη Ιανουαρίου του 2021, ενώ η ΔΕΠΑ Εμπορίας θα ακολουθήσει.

2. Προκηρύχθηκε ο διεθνής διαγωνισμός για την υποθαλάσσια δεξαμενή φυσικού αερίου της Καβάλας. Μέχρι 30 Σεπτεμβρίου αναμένονται οι πρώτες μη δεσμευτικές προσφορές.

3. Στη ΛΑΡΚΟ μπαίνουμε στην τελική ευθεία. Έχουμε υποχρέωση από το νόμο να λύσουμε το ζήτημα μέχρι το Φεβρουάριο. Τις αμέσως επόμενες μέρες αναμένουμε το αποτέλεσμα της διαιτησίας μεταξύ Δημοσίου και ΛΑΡΚΟ. Και τον Οκτώβριο –ανεξάρτητα από το αποτέλεσμα της διαιτησίας- ξεκινάει ο πλειοδοτικός διαγωνισμός για ένα θέμα το οποίο εκκρεμεί εδώ και 35 χρόνια.

4. Στο σχεδιασμό μας βρίσκεται επίσης η περαιτέρω ιδιωτικοποίηση του ΑΔΜΗΕ, για την οποία εισαγάγαμε σχετική διάταξη στον πρόσφατο περιβαλλοντικό νόμο.

5. Δεν ξεχνάμε φυσικά την περαιτέρω ιδιωτικοποίηση των ΕΛΠΕ, εν ευθέτω χρόνω και με βάση τις εξελίξεις στις διεθνείς αγορές.

6. Τέλος, το Νοέμβριο ξεκινάει η μερική ιδιωτικοποίηση του ΔΕΔΔΗΕ. Θα προχωρήσει γρήγορα και υπολογίζουμε ότι θα ολοκληρωθεί την επόμενη άνοιξη. Η ιδιωτικοποίηση του ΔΕΔΔΗΕ θα είναι μεταξύ των άλλων μια ισχυρή ταμειακή ένεση για τη ΔΕΗ και είναι μέρος της ευρύτερης εξυγιαντικής προσπάθειας που κάνουμε για την ίδια την επιχείρηση: Θυμάστε πού ήταν πέρυσι η ΔΕΗ και βλέπετε πού είναι φέτος. Αυτό δεν έγινε αυτόματα, αλλά χάρη στα έκτακτα μέτρα της κυβέρνησης πέρυσι το Σεπτέμβριο, χάρη στο νόμο 4643/2019 που απελευθέρωσε την εταιρεία από την κρατική γραφειοκρατία καταργώντας παράλληλα τη μονιμότητα για τους νεοπροσλαμβανόμενους, χάρη στις προσπάθειες της διοίκησης της ίδιας της επιχείρησης.  Η προσπάθεια αυτή, εκτός από την ιδιωτικοποίηση του ΔΕΔΔΗΕ θα συνεχιστεί με ένα εντυπωσιακό άνοιγμα της ΔΕΗ στις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας. Οι συμφωνίες που έχει ήδη συνάψει με ισχυρούς παίκτες της αγοράς δείχνουν το δρόμο.  Στην ίδια κατεύθυνση, θα έχει πολύ θετική επίδραση στο κόστος της ενέργειας και η πολιτική μας για την απεξάρτηση της ΔΕΗ και της χώρας γενικότερα από τον ρυπογόνο και κοστοβόρο λιγνίτη το 2023 (εκτός της Πτολεμαΐδας V που θα λειτουργεί το αργότερο μέχρι το 2028)».

Πρωτοβουλίες για μείωση του κόστους της ενέργειας

Αναφερόμενος στο target model, ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας υπογράμμισε ότι «η Ελλάδα παντελώς αδικαιολόγητα και εξαιτίας δογματισμών έχει μείνει  η τελευταία χώρα στην Ευρωπαϊκή Ένωση που δεν το έχει εφαρμόσει. Πέρα από το ότι είναι υποχρέωσή μας απέναντι στην Ε.Ε., αν είχαμε εφαρμόσει αυτό το μοντέλο, η αγορά θα λειτουργούσε ομαλότερα μέσω του ανταγωνισμού στο εσωτερικό και της σύζευξής μας με τις γειτονικές χώρες. Θα τερματίζονταν διάφορα ειδικά καθεστώτα και δώρα των κυβερνήσεων στον έναν και στον άλλον που στρεβλώνουν την αγορά και προξενούν αδικίες. Και κυρίως θα έπεφταν οι τιμές για τη βιομηχανία και τους απλούς καταναλωτές».

Ο κ. Χατζηδάκης χαρακτήρισε «ασυγχώρητο λάθος» ότι το σύστημα αυτό δεν έχει υιοθετηθεί. Όπως εξήγησε, «στις υπόλοιπες χώρες μπορεί μετά την υιοθέτησή του να έχουν προκληθεί ορισμένες αναταράξεις, αλλά το σύστημα αυτό οδηγεί τελικά σε χαμηλότερες τιμές για τους καταναλωτές μέσω βασικά του ανταγωνισμού.

Ας μην εξάγουμε λάθος συμπεράσματα από το γεγονός ότι σήμερα κατά σύμπτωση η Ελλάδα εμφανίζει τη χαμηλότερη χονδρεμπορική τιμή ηλεκτρικής ενέργειας στην Ευρώπη. Πρόκειται για συγκυριακό φαινόμενο που οφείλεται στις ήπιες θερμοκρασίες που επικρατούν στην Ελλάδα αυτές τις μέρες –σε συνδυασμό με μελτέμια- που επέτρεψαν την κάλυψη μεγάλου μέρους της σχετικά χαμηλής ζήτησης από φθηνή ενέργεια μέσω ΑΠΕ. Την ίδια στιγμή στην Ευρώπη οι ασυνήθιστα υψηλές θερμοκρασίες έχουν οδηγήσει σε αύξηση της ζήτησης και κατ’ επέκταση της Οριακής Τιμής Συστήματος.

Η συγκυρία αυτή δεν αλλάζει την ευρύτερη τάση, ότι έχουμε δυστυχώς την υψηλότερη χονδρεμπορική τιμή στην Ευρώπη. Γι’ αυτό λοιπόν θα εφαρμόσουμε το target model, όποια συμφέροντα και αν θιγούν και όποιες ιδεοληψίες και αν ταρακουνηθούν. Το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας είναι αποφασισμένο να σπάσει αυγά στην αγορά ηλεκτρικής ενέργειας!

Αμέσως μετά το go-live το οποίο θα δοθεί την 1η Νοεμβρίου μετά από διαβούλευση με όλους τους εμπλεκόμενους, θα γίνει έως τα τέλη του έτους η σύζευξη της ελληνικής αγοράς ενέργειας με την ιταλική. Και θα ακολουθήσει η βουλγαρική στο πρώτο τρίμηνο του 2021. Βούλησή μας είναι να ενταχθούν στο σύστημα αυτό ουσιωδώς, και όχι θεωρητικά, όλοι οι παίκτες. Έχουμε δέσμευση από τη ΔΕΗ ότι θα κινηθεί προς αυτή την κατεύθυνση. Και, προφανώς, ο τερματισμός στο μέλλον των ειδικών καθεστώτων σημαίνει ότι θα ενταχθούν στο νέο σύστημα της ελεύθερης αγοράς και οι ΑΠΕ, ξεκινώντας από καλύτερους όρους για τους διαγωνισμούς και προχωρώντας κατόπιν σε πλήρη ένταξή τους στο ενιαίο σύστημα. Ακριβώς όπως κάνουν και οι άλλες ευρωπαϊκές χώρες».

Προώθηση της πράσινης ενέργειας

«Η απολιγνιτοποίηση βασίζεται στο ολιστικό σχέδιο για την αναπτυξιακή μετάβαση των λιγνιτικών περιοχών (το masterplan) που παρουσιάσαμε πριν από μία εβδομάδα, και συνδέεται άμεσα με την προώθηση της πράσινης ενέργειας. Αυτή η πολιτική προτεραιότητα συνδέεται πολύ στενά με τις εξελίξεις σε ευρωπαϊκό επίπεδο και τα νέα χρηματοδοτικά εργαλεία που προωθούνται, όπως το Ταμείο Ανάκαμψης και η Ευρωπαϊκή Πράσινη Συμφωνία, που στοχεύουν στη μετάβαση σε μια οικονομία χαμηλών ρύπων. Η χώρα μας θα κληθεί να διαχειριστεί ένα μεγάλο όγκο κεφαλαίων του Ταμείου Ανάκαμψης και η ευθύνη του Υπουργείου μας είναι πολύ μεγάλη, αν λάβουμε υπόψη ότι πάνω από το 30% των συνολικών κεφαλαίων θα πρέπει να διοχετευθεί σε δράσεις πράσινης ανάπτυξης.

Πρώτος σταθμός αυτής της προσπάθειας είναι η απολιγνιτοποίηση», ανέφερε ο κ. Χατζηδάκης στην ομιλία του.

Διεθνής ενεργειακή συνεργασία

 «Είναι μία προσπάθεια που στοχεύει στην αναβάθμιση της γεωστρατηγικής θέσης της χώρας και στη διαφοροποίηση των πηγών και οδεύσεων ενέργειας, που αποτελεί προτεραιότητα και της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Σε αυτό το πλαίσιο, όπως υπογράμμισε ο κ. Χατζηδάκη, έχει ολοκληρωθεή στην Ελλάδα η κατασκευή του αγωγού ΤΑΡ, ο οποίος ήδη τέθηκε σε δοκιμαστική λειτουργία και αναμένουμε να τεθεί σε πλήρη εμπορική λειτουργία έως το τέλος του έτους.

Δεύτερον, έχει πάρει σάρκα και οστά το μετοχικό σχήμα του project του τερματικού σταθμού επαναεριοποίησης LNG στην Αλεξανδρούπολη, το λεγόμενο FSRU. «Εγώ ο ίδιος, κατά την επίσκεψή μου στη ΔΕΘ στη Θεσσαλονίκη ανακοίνωσα την είσοδο του ΔΕΣΦΑ στο μετοχικό κεφάλαιο του FSRU. Αυτό σηματοδοτεί την ολοκλήρωση του σχήματος που θα υλοποιήσει το έργο. Η εμπορική λειτουργία του προγραμματίζεται στα τέλη του 2022 ή στις αρχές του 2023 ανάλογα με τον χρόνο λήψης της Τελικής Επενδυτικής Απόφασης από τους μετόχους. Είναι έργο διαβαλκανικής συνεργασίας, που θα αυξήσει ακόμη περισσότερο τη γεωστρατηγική σημασία της Ελλάδας στα μάτια της ΕΕ και των ΗΠΑ.

Τρίτον, προωθούμε δυναμικά τον αγωγό Διασύνδεσης Ελλάδας-Βουλγαρίας, τον λεγόμενο IGB, και αναμένουμε την περάτωση της κατασκευής στο τέλος του 2021. Έχει αυξημένη σημασία, καθώς μέσω της σύνδεσής του με το FSRU της Αλεξανδρούπολης, ανοίγει ένα νέο διάδρομο διαμετακόμισης αερίου από Νότο προς Βορρά που θα δώσει νέα αναπτυξιακή πνοή στην Ελλάδα.  Παράλληλα με τον IGB, υπάρχει και ο σχεδιασμός για τους κάθετους άξονες αγωγών φυσικού αερίου στη Βόρεια Ελλάδα όπως είναι η διασύνδεση των Σκοπίων με το Εθνικό Σύστημα Φυσικού Αερίου.

Τέταρτον, τον Μάιο κυρώθηκε με μεγάλη πλειοψηφία από την Βουλή η Διακυβερνητική Συμφωνία Ελλάδας-Κύπρου-Ισραήλ για τον αγωγό φυσικού αερίου EastMed. Έργο που όχι μόνο ενισχύει τη γεωστρατηγική θέση της χώρας μας και την ενεργειακή μας ασφάλεια, αλλά και  επιβεβαιώνει τη στενή σχέση της Ελλάδας με τις ΗΠΑ στο πλαίσιο της πρωτοβουλίας 3+1 (Ελλάδα,  Κύπρος, Ισραήλ και των ΗΠΑ).

Πέμπτον, ολοκληρώθηκαν οι διαπραγματεύσεις για το καταστατικό του East Med Gas Forum και η τελετή υπογραφής θα πραγματοποιηθεί μέσω τηλεδιάσκεψης στις 22 Σεπτεμβρίου. Έτσι μετατρέπεται σε μόνιμο οργανισμό το EMGF που είναι μια ιδιαίτερα σημαντική περιφερειακή πρωτοβουλία που προωθεί την ειρήνη και την περιφερειακή συνεργασία την περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου.

Η διεθνής ενεργειακή συνεργασία περιλαμβάνει φυσικά και την ηλεκτρική ενέργεια! Σε αυτό το πλαίσιο πετύχαμε πέρυσι μια μεγάλη νίκη για την Ελλάδα με την επιλογή της Θεσσαλονίκης ως έδρας του RSC – του Περιφερειακού Κέντρου Ελέγχου Ηλεκτρικής Ενέργειας της Νοτιοανατολικής Ευρώπης. Αποστολή του νέου αυτού φορέα είναι να διασφαλίζει την συνεργασία και τον συντονισμό της λειτουργίας των Συστημάτων και των αγορών Ηλεκτρικής Ενέργειας της Ελλάδας, της Βουλγαρίας και της Ρουμανίας. Υψηλής σημασίας είναι και το ηλεκτρικό καλώδιο EuroAsia που θα συνδέσει το Ισραήλ με την Κύπρο και την Ελλάδα και θα άρει την ενεργειακή απομόνωση της Κύπρου».

«Αυτή είναι η προσπάθειά μας στον τομέα της ενέργειας. Μιλάμε για σειρά σημαντικών αλλαγών που μειώνουν το κόστος της ενέργειας, προωθούν την πράσινη ενέργεια και οικοδομούν μια διεθνή ενεργειακή πολιτική που αυξάνει την ενεργειακή ασφάλεια και τη γεωστρατηγική θέση της χώρας», κατέληξε ο κ. Χατζηδάκης.