ΔΙΕΘΝΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

Η μακρά πορεία προς την κανονικότητα

i-makra-poreia-pros-tin-kanonikotita-561096781

H ευφορία που παρατηρήθηκε στις διεθνείς κεφαλαιαγορές μετά την πανδημία μάλλον έφθασε στο απόγειό της. Αφού πυροδότησε μια εντυπωσιακή ανάκαμψη στις μετοχές και στα ομόλογα τους τελευταίους έξι μήνες, ήρθε η ώρα και πλέον οι διεθνείς επενδυτές δείχνουν κάποια αυτοσυγκράτηση. Ο δείκτης NYSE FANG+ Index των μετοχών των 10 ισχυρότερων ομίλων υψηλής τεχνολογίας από τις 2 Σεπτεμβρίου και μετά έχει απολέσει σχεδόν 8,2% της αξίας του, παρά το γεγονός πως αυτή έχει διπλασιαστεί από τα χαμηλότατα επίπεδα του Μαρτίου. Ο μεγαλύτερου εύρους δείκτης S&P 500 δείχνει κάποια πτώση το εν λόγω διάστημα, σχεδόν 7%, και ενδεχομένως οι εξελίξεις αυτές να θεωρηθούν ενδείξεις ενός πιο ήρεμου επενδυτικού περιβάλλοντος. 

Επιπλέον, τα προβλήματα της εταιρείας Nikola μπορεί και αυτά να υπαγορεύουν ανάλογα συγκρατημένη στάση. Η πολλά υποσχόμενη αυτοκινητοβιομηχανία, που θα κατασκεύαζε φορτηγά των οποίων η καύσιμη ύλη θα ήταν υδρογόνο, δεν έχει κάποιο χειροπιαστό προϊόν. Ωστόσο, η κεφαλαιοποίησή της τον Ιούνιο είχε φθάσει τα 28 δισεκατομμύρια δολάρια. Μετά τη δημοσίευση ενδελεχούς έκθεσης, η οποία ήταν και ιδιαίτερα επικριτική και έφερε και το σωστό όνομα, έρευνα Χίντενμπουργκ (σημ. του ομώνυμου οίκου, που στοιχηματίζει στην κατάρρευση μετοχών και παραπέμπει στην καταστροφή του αερόπλοιου «Χίντενμπουργκ»), ο ιδρυτής της Nikola παραιτήθηκε. Η χρηματιστηριακή αξία της συρρικνώθηκε στα 8 δισεκατομμύρια δολάρια.  

Ακόμη και τώρα δεν παύει να είναι πολύ υψηλή για εταιρεία που δεν έχει κανένα έσοδο, για να μην αναφερθούμε στα κέρδη. Εν αντιθέσει, η Uber Τechnologies έχει μεν πολλά έσοδα, η δε κεφαλαιοποίησή της στα 59 δισεκατομμύρια παραμένει πολύ γενναιόδωρη για μια εταιρεία με ταξί, η οποία δεν έχει χαράξει ξεκάθαρο δρόμο προς την κερδοφορία. Αντίστοιχη είναι και η εικόνα της Tesla με χρηματιστηριακή αξία της τάξεως των 354 δισεκατομμυρίων δολαρίων, ενώ προσφάτως εκτοπίστηκε από τον δείκτη S&P 500, διότι τα ηλεκτρικά της οχήματα δεν έχουν ακόμη αποφέρει κέρδος.

Παρά ταύτα, από κάπου αρχίζουν οι μαζικές πωλήσεις μετοχών και πιθανόν τώρα να είναι καλή στιγμή οι επενδυτές να ηρεμήσουν. Οι οικονομικές τάσεις δείχνουν ως επί το πλείστον θετικές, ανεξαρτήτως του ότι ορισμένες ευρωπαϊκές χώρες θέτουν έτι αυστηρότερους περιορισμούς για να ανασχέσουν την εξάπλωση του ιού. Μία περισσότερο κανονική οικονομία ίσως να οδηγήσει και σε λιγότερο υποστηρικτικές για τις αγορές νομισματικές και δημοσιονομικές πολιτικές. Επιπλέον, μπορεί να επιστήσει περισσότερο την προσοχή στη συνεχιζόμενη εμπορική διένεξη μεταξύ των Ηνωμένων Πολιτειών και της Κίνας, η οποία διαβρώνει την ανάπτυξη, για να μην αναφερθούμε στις συνέπειες από το πολιτικό χάος στην Αμερική. Δυστυχώς, όμως, η πορεία προς την κανονικότητα είναι μακρά, δύσκολη και ενέχει κινδύνους. 

Ο ένας έχει να κάνει με το ότι η παγκόσμια οικονομία σε μεγάλο βαθμό ευεργετείται από τα πακέτα στήριξης, πακέτα νομισματικής και δημοσιονομικής υφής. Ο Τζον Μέιναρντ Κέινς είχε δίκιο. Οταν οι οικονομίες δεν είναι ισορροπημένες, ο μόνος τρόπος για να διατηρηθούν ζωντανές οι δαπάνες και οι επενδύσεις είναι τα δημοσιονομικά ελλείμματα και τα τεχνηέντως χαμηλά επιτόκια από τις κεντρικές τράπεζες. Η μετά την πανδημία ανισορροπία παραμένει σε μεγάλο βαθμό, ειδίως στους κλάδους ταξιδιών, φιλοξενίας και αναψυχής, οι οποίοι θα χρειαστούν πρόσθετα κρατικά κεφάλαια στήριξης. Μέρος του διατιθέμενου ρευστού θα καταλήξει αναπόφευκτα στις αγορές, οι τιμές των τίτλων θα ενισχυθούν και θα δούμε τους επενδυτές να στρέφονται μάλλον στην επόμενη Nikola. Ο άλλος έχει να κάνει με το ότι όσοι άνθρωποι και θεσμοί έχουν πολλά να χάσουν από την επαναφορά στην κανονικότητα, διαθέτουν πολιτική επιρροή – όπως οι «βαρώνοι» των ιδιωτικών επενδυτικών κεφαλαίων, οι επενδυτικές τράπεζες και τα ινστιτούτα, που εκείνες υποστηρίζουν και προειδοποιούν πόσο επικίνδυνο είναι να αυξηθούν γρήγορα τα επιτόκια και να περικοπούν τα ελλείμματα.