REAL ESTATE

Φρενάρει το ράλι τιμών στις κατοικίες

frenarei-to-rali-timon-stis-katoikies0

Επειτα από περίοδο έξι μηνών, όσο δηλαδή διαρκεί η πανδημία του κορωνοϊού, η ελληνική αγορά κατοικίας έχει αρχίσει πλέον να προσαρμόζεται στη νέα οικονομική πραγματικότητα που έχει διαμορφωθεί. Σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία του δικτύου ηλεκτρονικών αγγελιών Spitogatos.gr, κατά το τρίτο τρίμηνο του έτους (Ιούλιος-Σεπτέμβριος), η αύξηση της μέσης ζητούμενης τιμής πώλησης κατοικιών πανελλαδικά περιορίστηκε σε 3,1% σε σχέση με το αντίστοιχο περυσινό διάστημα, ενώ παρέμεινε σχεδόν αμετάβλητη συγκριτικά με το αμέσως προηγούμενο τρίμηνο και διαμορφώνεται πλέον σε 1.546 ευρώ/τ.μ.

Πάντως, το κέντρο της Αθήνας φαίνεται πως έχει επηρεαστεί περισσότερο από τις υπόλοιπες περιοχές της Αττικής, καθώς σε ετήσια βάση, η μεταβολή του τρίτου τριμήνου περιορίστηκε σε μόλις 1,6%, αισθητά χαμηλότερη του υπολοίπου της χώρας. Μάλιστα, οι τιμές πλέον είναι 1,65% χαμηλότερες σε σχέση με το δεύτερο τρίμηνο του έτους και δεν ξεπερνούν τα 1.545 ευρώ/τ.μ. σε σχέση με πριν από τρεις μήνες. Εκτός από το κέντρο της Αθήνας, στις περισσότερες περιοχές του Λεκανοπεδίου καταγράφεται μια στασιμότητα, καθώς οι ιδιοκτήτες τηρούν στάση αναμονής, προσδοκώντας σε μια ταχεία ανάκαμψη της οικονομίας και του αγοραστικού ενδιαφέροντος από το εξωτερικό, ώστε να επιχειρήσουν να ωθήσουν τις τιμές σε νέα άνοδο. Πρόκειται για μια δύσκολη εξίσωση, η οποία, εκτός συγκλονιστικού απροόπτου, θα παραμείνει άλυτη και κατά το τελευταίο τρίμηνο του έτους, όταν εκτιμάται ότι θα καταγραφούν ακόμα και μειώσεις σε ετήσια βάση, ή τουλάχιστον σε σχέση με τους προηγούμενους μήνες, καθώς ορισμένοι ιδιοκτήτες θα υποχρεωθούν να αναπροσαρμόσουν τις απαιτήσεις τους, ιδίως αν έχουν ανάγκη ρευστότητας.

frenarei-to-rali-timon-stis-katoikies0Επί του παρόντος πάντως, η πανδημία έχει φρενάρει το ράλι τιμών της προηγούμενης διετίας, αρχικά επιβραδύνοντας τον ρυθμό ανόδου των τιμών και πλέον εκμηδενίζοντας σχεδόν πλήρως τυχόν νέες αυξήσεις. Ετσι, τα κέρδη που καταγράφηκαν τα προηγούμενα χρόνια παραμένουν προφυλαγμένα για την ώρα, με τους ιδιοκτήτες να επιθυμούν να τα διατηρήσουν, ώστε μόλις η οικονομία επιστρέψει σε τροχιά ανάπτυξης και βελτιωθεί και η ψυχολογία των αγοραστών, να μπορέσουν να προβούν σε νέες αυξήσεις τιμών. Το κατά πόσον βέβαια θα είναι εφικτό κάτι τέτοιο, ή ακόμα και δόκιμο, δεδομένης της μειωμένης αγοραστικής δύναμης των νοικοκυριών, είναι ένα πρόβλημα που θα κληθεί να διαχειριστεί η αγορά κατοικίας στο μέλλον κι εφόσον αποφευχθεί μια νέα, πολυετής οικονομική κρίση. Σε αντίθετη περίπτωση, είναι προφανές ότι η αγορά ακινήτων θα επιστρέψει στην περίοδο 2010-2016, όταν οι τιμές σημείωσαν σημαντική μείωση.

Τα ενοίκια

Οσον αφορά τις ενοικιάσεις κατοικιών, φαίνεται πως συνεχίζεται η τάση εξορθολογισμού των ενοικίων, ιδίως στις περιοχές, όπου είχαν καταγραφεί εκρηκτικές αυξήσεις την προηγούμενη διετία. Ειδικότερα, στο κέντρο της Αθήνας, κατά το τρίτο τρίμηνο, η μέση ζητούμενη τιμή ενοικίασης διαμορφώθηκε σε 9 ευρώ/τ.μ., υποχωρώντας κατά 2,5% σε σχέση με το αντίστοιχο περυσινό διάστημα. Ωστόσο, σε σχέση με το αμέσως προηγούμενο τρίμηνο, το κόστος ενοικίασης έχει μειωθεί ακόμα περισσότερο και συγκεκριμένα κατά 4%, δείγμα της σταδιακής μείωσης των απαιτήσεων από τους ιδιοκτήτες, οι οποίοι δεν έχουν πλέον την εναλλακτική των βραχυχρόνιων μισθώσεων και ταυτόχρονα διαπιστώνουν ότι οι ενοικιαστές δυσκολεύονται να ανταποκριθούν σε τόσο υψηλές απαιτήσεις, με αποτέλεσμα να στρέφονται σε άλλες περιοχές, για να καλύψουν τις στεγαστικές τους ανάγκες. Υπενθυμίζεται ότι στο απόγειο της απήχησης των βραχυχρόνιων μισθώσεων, στο τέλος του 2018 και τις αρχές του 2019, η μέση ζητούμενη τιμή ενοικίασης για ένα διαμέρισμα στο κέντρο της Αθήνας, είχε προσεγγίσει τα 10 ευρώ/τ.μ.

Στο σύνολο της χώρας, οι τιμές συνέχισαν να αυξάνονται σε ετήσια βάση, με ρυθμό της τάξεως του 6,1% και το μέσο ζητούμενο ενοίκιο να διαμορφώνεται σε 7,43 ευρώ/τ.μ., από 7 ευρώ/τ.μ. πέρυσι. Ωστόσο, σε σχέση με το αμέσως προηγούμενο τρίμηνο, οι τιμές καταγράφουν οριακή μείωση κατά 0,9%. Στα νότια προάστια, τα ενοίκια υποχώρησαν κατά το τρίτο τρίμηνο σε 10 ευρώ/τ.μ., από 10,4 ευρώ /τ.μ. κατά το αντίστοιχο περυσινό διάστημα, μια πτώση της τάξεως του 3,8% σε ετήσια βάση, ενώ σε σχέση με το δεύτερο τρίμηνο, η πτώση άγγιξε το 3,56%. Υπάρχουν και περιοχές, όπου η αύξηση των ενοικίων συνεχίστηκε και σε σχέση με τους προηγούμενους μήνες, ωστόσο, ο ρυθμός της ανόδου ήταν αισθητά χαμηλότερος συγκριτικά με το πρόσφατο παρελθόν.

Για παράδειγμα, στα βόρεια προάστια της Αττικής, η μέση τιμή των 8,57 ευρώ.τ.μ., ήταν 4,9% υψηλότερη σε ετήσια βάση, αλλά μόλις 1,2% σε σύγκριση με το φετινό δεύτερο τρίμηνο. Αντίστοιχα, στα ανατολικά προάστια, η ετήσια αύξηση αγγίζει το 10,6% σε 6,45 ευρώ/τ.μ., αλλά σε σχέση με τους προηγούμενους τρεις μήνες, αυτή δεν ξεπερνά το 1,4%.