ΔΙΕΘΝΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

Μονοπωλιακές πρακτικές άλλων εποχών από τις «4» τεχνολογικές

monopoliakes-praktikes-allon-epochon-apo-tis-4-technologikes-561109009

Εκθεση-καταπέλτης για τους κολοσσούς της υψηλής τεχνολογίας στις Ηνωμένες Πολιτείες δόθηκε χθες στη δημοσιότητα από το Κογκρέσο, κάνοντας απερίφραστα λόγο για πρωτοφανή μονοπώλια τουλάχιστον για τα δεδομένα της μεταπολεμικής εποχής.

Συγκεκριμένα, Αμερικανοί βουλευτές, μέλη της αρμόδιας δικαστικής επιτροπής της Βουλής των Αντιπροσώπων μελέτησαν διεξοδικά και εξονυχιστικά τους τελευταίους δεκαπέντε μήνες τις πρακτικές των μεγαλύτερων τεχνολογικών εταιρειών του κόσμου, δηλαδή των Amazon, Apple, Facebook, Google. Αποφάνθηκαν ότι λειτουργούν κατά τρόπο μονοπωλιακό, καταχρώμενες τη δύναμή τους αυτή. Υπό το πρίσμα αυτό οι βουλευτές ζήτησαν να υπάρξουν οι πιο ριζικές αλλαγές της αντιμονοπωλιακής νομοθεσίας των τελευταίων πενήντα ετών.

Σύμφωνα με εκτενές δημοσίευμα της εφημερίδας The New York Times, η έκθεση των 449 σελίδων παρουσιάστηκε από τους Δημοκρατικούς, που πλειοψηφούν στη δικαστική επιτροπή της Βουλής των Αντιπροσώπων. Σε αυτήν οι νομοθέτες αναφέρουν πως  οι Amazon, Apple, Facebook και Google μετατράπηκαν από «ετερόκλητες» νεοφυείς εταιρείες σε «μονοπώλια, που όμοιά τους συναντήσαμε τελευταία φορά την εποχή των βαρώνων του πετρελαίου και των κροίσων των σιδηροδρόμων». 

Επιπλέον, διευκρίνισαν ότι οι εταιρείες καταχράστηκαν τη δεσπόζουσα θέση τους στην αμερικανική (και την παγκόσμια αγορά), ορίζοντας και συχνά υπαγορεύοντας τις τιμές και τους κανόνες για το εμπόριο, την έρευνα, τη διαφήμιση, την κοινωνική δικτύωση και τις εκδόσεις. Λόγου χάριν, όπως αναφέρει το Bloomberg, στην περίπτωση της Αpple, η επιτροπή αποφαίνεται πως είναι μια εταιρεία που βλάπτει ανταγωνιστές και καταναλωτές. Ειδικά, η χρέωση του 30% που λαμβάνει ως προμήθεια, όταν οι καταναλωτές αγοράζουν εφαρμογές τρίτων από το κατάστημά της App Store, αυτόματα δίνει προτεραιότητα στα δικά της προϊόντα.

Στην περίπτωση της Αmazon, η επιτροπή εκτιμά ότι έχει μονοπωλιακή ισχύ εις βάρος μικρότερων εμπόρων στην πλατφόρμα της. Επί παραδείγματι, μέσα στην πανδημία και ενώ οι πωλήσεις της εκτινάχθηκαν, αρνιόταν να διαθέτει προϊόντα τα οποία δεν ήταν πρώτης ανάγκης και κατασκεύαζαν τρίτοι. Ωστόσο, προωθούσε τέτοια προϊόντα, που τα είχε παραγάγει εκείνη. Η Google διαθέτει μεν μία ευρείας γκάμας μηχανή αναζήτησης, αλλά έχει αναπτύξει και μηχανές σε εξειδικευμένες αγορές, όπως π.χ. του τουρισμού και των ταξιδίων, για να ανακόψει τον ανταγωνισμό. Η δε Facebook, όπως συμπεραίνει η δικαστική επιτροπή, θεωρεί πως ο σκληρότερος ανταγωνισμός ελλοχεύει στους κόλπους της, μη επιτρέποντας σε κοινωνικά δίκτυα, όπως το Instagram που της ανήκει, να αναπτυχθούν πλήρως.

Τα μέλη της δικαστικής επιτροπής προτείνουν να αποκατασταθεί ο ανταγωνισμός μέσω της αναδιάρθρωσης πολλών από αυτές τις επιχειρήσεις, ενδυναμώνοντας τις Αρχές που ελέγχουν τη συγκέντρωση δύναμης στα χέρια λίγων στο επιχειρείν και παρεμποδίζοντας την εξαγορά νεοφυών από τους κολοσσούς. «Το σύνολο των αποδείξεων που προέκυψαν, δείχνει την πιεστική ανάγκη για μεταρρύθμιση», τονίζουν οι συντάκτες της έκθεσης. «Οι όμιλοι αυτοί έχουν συγκεντρώσει υπερβολικά μεγάλη δύναμη, που αφενός πρέπει να χαλιναγωγηθεί, αφετέρου να τεθεί υπό εποπτεία». 

Η έκθεση της Βουλής των Αντιπροσώπων αποτελεί και τη σοβαρότερη προσπάθεια των κρατούντων να τεθούν υπό έλεγχο οι κολοσσοί υψηλής τεχνολογίας, από τη δεκαετία του 1990, όταν το υπουργείο Δικαιοσύνης είχε στραφεί δικαστικά εναντίον της Microsoft για παραβίαση του ανταγωνισμού. Εκτιμάται πως η έκθεση, όπως υπογραμμίζουν, τέλος, οι New York Times, θα οδηγήσει σε περιοριστικά μέτρα, όπως να καταστεί παράνομο οι τεχνολογικοί κολοσσοί να επιφυλάσσουν προνομιακή μεταχείριση στα ημέτερα προϊόντα ή να ανταγωνίζονται ευθέως εταιρείες που χρησιμοποιούν τις πλατφόρμες τους.