ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

Από πού προσδοκά να αντλήσει έσοδα το Δημόσιο το 2021

Εκατοντάδες χιλιάδες ιδιοκτήτες ακινήτων θα πληρώσουν περισσότερο ΕΝΦΙΑ, καθώς η αθρόα τακτοποίηση των αυθαίρετων χτισμάτων και των ημιυπαιθρίων –πάνω από 200.000 δηλώσεις έγιναν μόνο μέσα στον Σεπτέμβριο– μοιραία θα αυξήσει και τη φορολογητέα ύλη.

Περίπου ένα εκατομμύριο συνταξιούχοι που θα εισπράξουν φέτος «καθαρά» αναδρομικά 1,4 δισ. ευρώ, του χρόνου θα πρέπει να πληρώσουν αναδρομικό φόρο εισοδήματος και εισφορά αλληλεγγύης που μπορεί να ξεπερνάει ακόμη και το 30% επί των αναδρομικών που θα καταβληθούν φέτος. 

Οι επιχειρήσεις που φέτος παρέλαβαν μηδενικά εκκαθαριστικά λόγω της μείωσης ή και του μηδενισμού της προκαταβολής φόρου, του χρόνου είναι πιθανό να βρεθούν αντιμέτωπες με ένα «φουσκωμένο» εκκαθαριστικό. Εκατοντάδες χιλιάδες ιδιοκτήτες ακινήτων θα πληρώσουν περισσότερο ΕΝΦΙΑ, καθώς η αθρόα τακτοποίηση των αυθαιρέτων κτισμάτων και των ημιυπαιθρίων –πάνω από 200.000 δηλώσεις έγιναν μόνο μέσα στον Σεπτέμβριο– μοιραία θα αυξήσει και τη φορολογητέα ύλη. 

Οσο για τους πολίτες που δήλωσαν 60 εκατ. «ξεχασμένα» τετραγωνικά στους δήμους, θα επιβαρυνθούν μέσα στο 2021 με πάνω από 300 εκατ. ευρώ επιπλέον δημοτικά τέλη, καθώς εκτός από τα «τρέχοντα» του 2021 θα πληρώσουν και αναδρομικές επιβαρύνσεις από τις αρχές του 2020. 

Οσο για τις δεκάδες χιλιάδες φορολογουμένους που άφησαν απλήρωτες φορολογικές υποχρεώσεις κατά τη διάρκεια του lockdown, θα κληθούν από τον Απρίλιο του 2021 και μετά να πληρώσουν «διπλούς φόρους»: τη δόση της ρύθμισης για τα χρέη της πανδημίας μαζί με τις τρέχουσες φορολογικές υποχρεώσεις. 

Αντικειμενικές αξίες

Ο κατάλογος των «χαμένων» του 2021 περιλαμβάνει και τις εκατοντάδες χιλιάδες ιδιοκτήτες ακινήτων σε περιοχές που σήμερα βρίσκονται εκτός συστήματος αντικειμενικών αξιών. Η ένταξη αυτών των περιοχών στο σύστημα θα φέρει –εκτός απροόπτου– αυξήσεις σε ΕΝΦΙΑ και συμπληρωματικό φόρο. Μπορεί το υπουργείο Οικονομικών να έχει προϋπολογίσει τα ίδια έσοδα με φέτος από τον ΕΝΦΙΑ του 2021, ωστόσο θα πρέπει να θεωρείται από τώρα δεδομένο ότι αν η υγειονομική κρίση επιτρέψει την επικαιροποίηση του συστήματος αντικειμενικών αξιών, θα υπάρξουν αυτοί που θα πληρώσουν λιγότερα, θα υπάρξουν όμως και αυτοί που θα επιβαρυνθούν με περισσότερο φόρο κατοχής ακινήτων.

Οι προσπάθειες της κυβέρνησης να συγκρατήσει την ύφεση κατά τη διάρκεια της φετινής χρονιάς, κάνοντας συνεχείς ενέσεις ρευστότητας στην οικονομία, θα έχουν και το «τίμημά τους» για εκατοντάδες χιλιάδες πολίτες και επιχειρήσεις, ένα τίμημα το οποίο θα πρέπει να πληρωθεί μέσα στο επόμενο έτος. Στην πραγματικότητα, από κάθε μέτρο ελάφρυνσης που ελήφθη φέτος (ή πρόκειται να ληφθεί μέσα στο επόμενο διάστημα) προκύπτει και ένας λογαριασμός.

1. Στα αναδρομικά που θα εισπράξουν μέχρι το τέλος του μήνα οι συνταξιούχοι, δεν θα επιβληθεί παρακράτηση φόρου. Αρα, οι συνταξιούχοι θα εισπράξουν το σύνολο των κρατήσεων που τους έγιναν παράνομα κατά το 11μηνο Ιουνίου 2015 – Μαΐου 2016. Ωστόσο, θα πρέπει να προνοήσουν για τη «φουσκωμένη» εφορία που θα έρθει του χρόνου. 

Τα αναδρομικά για το διάστημα Ιουνίου 2015 – Δεκεμβρίου 2015 θα φορολογηθούν μαζί με τα υπόλοιπα εισοδήματα του 2015 και τα αναδρομικά της περιόδου Ιανουαρίου 2016 – Μαΐου 2016 μαζί με τα υπόλοιπα εισοδήματα του 2016. 

Επειδή όλοι οι δικαιούχοι έχουν μηνιαίο εισόδημα από συντάξεις άνω των 1.000 ευρώ, τα αναδρομικά θα φορολογηθούν είτε με συντελεστή 22% είτε με συντελεστή 32%. Σε αυτό το ποσοστό θα προστεθεί και η εισφορά αλληλεγγύης, η οποία θα υπολογιστεί με συντελεστή από 0,7% έως 2%.

2. Οι επιχειρήσεις που δεν πλήρωσαν φέτος προκαταβολή φόρου λόγω μείωσης εσόδων καθώς και αυτές που κατέβαλαν μειωμένη προκαταβολή, αν του χρόνου εμφανίσουν σημαντική κερδοφορία για τη χρήση του 2020, θα κληθούν να πληρώσουν αυξημένο φόρο. Αυτός είναι και ο λόγος για τον οποίο στο υπουργείο Οικονομικών έχουν προϋπολογίσει αυξημένο φόρο εισοδήματος νομικών προσώπων.

3. Χιλιάδες φορολογούμενοι ευνοήθηκαν την άνοιξη από τη δυνατότητα που τους δόθηκε να μην πληρώσουν φόρους και ασφαλιστικές εισφορές για το διάστημα από τον Μάρτιο μέχρι και τον Ιούνιο. Το ποσό που έχει συγκεντρωθεί –σύμφωνα με το προσχέδιο του προϋπολογισμού– ανέρχεται σε τουλάχιστον 1,2 δισ. ευρώ. Αυτό το ποσό θα ξεκινήσει να καταβάλλεται –μετά και τις ρυθμίσεις που ανακοινώθηκαν– από τον Μάιο του 2021 και μετά.

Αρα, αυτοί οι φορολογούμενοι θα πληρώνουν διπλούς φόρους και διπλές εισφορές κατά το β΄ εξάμηνο του 2021. 

Κρυμμένα τετραγωνικά

Περίπου δύο εκατομμύρια ιδιοκτήτες που αποκάλυψαν κρυμμένα τετραγωνικά στους δήμους, θα κληθούν το 2021 να πληρώσουν διπλά δημοτικά τέλη, δημοτικούς φόρους και ΤΑΠ για τις συγκεκριμένες επιφάνειες, που ανέρχονται αθροιστικά σε πάνω από 60 εκατ. τετραγωνικά. Οι δήμοι πολύ δύσκολα θα προλάβουν να  εκκαθαρίσουν τις δηλώσεις που έγιναν μέχρι το τέλος του χρόνου. Ετσι, στις αρχές του 2021, θα ζητήσουν αναδρομικά τα τέλη για όλο το 2020, ενώ θα «φορτώσουν» και τα επιπλέον τετραγωνικά στους λογαριασμούς του ρεύματος προκειμένου να γίνουν οι σχετικές κρατήσεις και για το 2021. Ο συνολικός λογαριασμός εκτιμάται στα 300-320 εκατ. ευρώ. 

Ο ΕΝΦΙΑ

Για τους ιδιοκτήτες ακινήτων αναμένονται επιβαρύνσεις –για διάφορους λόγους– και στον ΕΝΦΙΑ.

1. Ο πρώτος λόγος έχει να κάνει με τις αθρόες τακτοποιήσεις αυθαιρέτων χώρων (ημιυπαιθρίων κ.λπ.). Αυτοί οι χώροι δηλώθηκαν τελευταία στιγμή στην πλατφόρμα του Τεχνικού Επιμελητηρίου. Εκτός από τα πρόστιμα νομιμοποίησης (σε εκκρεμότητα βρίσκονται κοντά στα 2 δισ. ευρώ) θα πρέπει κάποια στιγμή να γίνει και η δήλωση στο ηλεκτρονικό περιουσιολόγιο της εφορίας. Αναγραφή των χώρων στο Ε9 θα σηματοδοτήσει και την πληρωμή περισσότερου ΕΝΦΙΑ.

2. Αν ολοκληρωθεί η ένταξη νέων ζωνών στο σύστημα αντικειμενικών αξιών, θα υπάρξουν ανατιμήσεις στη φορολογητέα περιουσία των Ελλήνων, άρα και περισσότερος ΕΝΦΙΑ.

Από τους δύο λόγους που προαναφέρθηκαν, εκτιμάται ότι η ακίνητη περιουσία των Ελλήνων στα χαρτιά θα αυξηθεί το 2021 κατά τουλάχιστον 100-150 δισ. ευρώ.