ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

Γιατί η αγορά ακινήτων δεν… κόλλησε κορωνοϊό

Γιατί η αγορά ακινήτων δεν… κόλλησε κορωνοϊό

Ωθηση στην κτηματαγορά δίνουν οι παρεμβάσεις της κυβέρνησης που ξεκίνησαν με την ανάληψη της διακυβέρνησης της χώρας το 2019, συνεχίζονται σήμερα με πρόσθετα μέτρα, ενώ προωθούνται και νέες που αναμένεται να συμβάλουν περαιτέρω στην ανάκαμψη της οικοδομικής δραστηριότητας.

Είναι ενδεικτικό ότι σε διάστημα 12 μηνών (από τον Ιούνιο του 2019 έως και τον Ιούνιο του 2020 που υπάρχουν διαθέσιμα στοιχεία) το μέγεθος της συνολικής οικοδομικής δραστηριότητας (ιδιωτικής – δημόσιας) με βάση τις εκδοθείσες οικοδομικές άδειες, στο σύνολο της χώρας, ανήλθε σε 18.511, αυξημένες κατά 19,9% στον αριθμό των οικοδομικών αδειών, κατά 20,5% στην επιφάνεια και κατά 20,3% στον όγκο. 

Μάλιστα, οι άδειες στη συντριπτική πλειονότητά τους είναι ιδιωτικές. Είναι ενδεικτικό ότι το τελευταίο τρίμηνο παρατηρείται οργασμός κατασκευών στα βόρεια και νότια προάστια, κάτι που οφείλεται ωστόσο και στο «πάγωμα» των εργασιών το διάστημα της καραντίνας, αλλά και στα κίνητρα που έχουν δοθεί από την κυβέρνηση.

Επτά μέτρα που έχουν ήδη ληφθεί από την κυβέρνηση και ακόμα δύο που αναμένονται το 2021, έχουν συμβάλει στην αναζωογόνηση της αγοράς ακινήτων. Φορείς της αγοράς εκτιμούν ότι τα μέτρα της κυβέρνησης έχουν ήδη κινητοποιήσει σημαντικά κεφάλαια τα οποία κατευθύνονται σε αγοραπωλησίες αλλά και ανακαινίσεις. Η αναστολή του ΦΠΑ, οι εκπτώσεις φόρου για ανακαινίσεις, το «πάγωμα» του φόρου υπεραξίας, η προσέλκυση πλούσιων και συνταξιούχων να μεταφέρουν τη φορολογική τους κατοικία στην Ελλάδα, με την προϋπόθεση για τους πρώτους να προχωρήσουν σε επενδύσεις, η μείωση του ΕΝΦΙΑ, οι αφορολόγητες δωρεές σε χρήμα για την αγορά ακινήτων και η «χρυσή βίζα» λειτουργούν όχι απλώς εξυγιαντικά για τον κλάδο, αλλά προσφέρουν και νέες θέσεις εργασίας. Σύμφωνα με έρευνα του ΙΟΒΕ, μια μείωση του ΦΠΑ στις νέες οικοδομές θα προσέφερε επιπλέον επενδύσεις έως 140 εκατ. ευρώ και θα δημιουργούσε από 921 έως 3.650 νέες θέσεις εργασίας, αυξάνοντας τελικά το ΑΕΠ της χώρας μέχρι και 265 εκατ. 

Τα μέτρα τόνωσης της οικοδομής: 

1. Αναστολή του ΦΠΑ. Ολα τα ακίνητα από το 2006 (εφαρμόσθηκε για πρώτη φορά ο ΦΠΑ στην οικοδομή) απαλλάσσονται από τον ΦΠΑ και οι αγοραστές θα καταβάλουν τον φόρο μεταβίβασης όπως γίνεται σήμερα και για τα παλαιά ακίνητα. Ουσιαστικά, η οικοδομή μπορεί να αποτελέσει τη δεύτερη πηγή ανάπτυξης της οικονομίας μετά τον τουρισμό. Η  επιβολή ΦΠΑ 24% στις συναλλαγές νέων ακινήτων λειτουργούσε ως αντικίνητρο για τις επενδύσεις σε νέες κατοικίες, χωρίς παράλληλα να προκύπτει ιδιαίτερο δημοσιονομικό αποτέλεσμα, καθώς τα σχετικά έσοδα κυμαίνονται μεταξύ 11 εκατ. ευρώ και 14 εκατ. ευρώ σε ετήσια βάση.

2. Αφορολόγητες δωρεές για αγορά κατοικίας. Μηδενικό φόρο για χρηματικές δωρεές ύψους έως 150.000 ευρώ από γονείς προς τα παιδιά τους για αγορά πρώτης κατοικίας και κλιμακωτούς συντελεστές από 1% έως 10% για μεγαλύτερα ποσά προβλέπει ο νόμος. Μέχρι σήμερα οι χρηματικές δωρεές από γονείς προς τα παιδιά τους φορολογούνταν με συντελεστή 10% και μάλιστα από το πρώτο ευρώ. Για 150.000 ευρώ ο φόρος ήταν 15.000 ευρώ, ενώ για ποσό χρηματικής δωρεάς 300.000 ο φόρος έχει περιοριστεί στο ποσό των 1.500 ευρώ από 30.000 ευρώ.

3. Αυξάνεται το όριο απαλλαγής από τον ΦΜΑ. Σύμφωνα με τη διάταξη που κατατέθηκε στο σχέδιο νόμου για τον πτωχευτικό, προκειμένου οι φορολογούμενοι να κερδίσουν απαλλαγή από τον φόρο μεταβίβασης κατά την απόκτηση πρώτης κατοικίας, θα πρέπει ο αγοραστής ή η σύζυγός του ή τα ανήλικα παιδιά του να μην κατέχουν κατοικία εμβαδού 70 τ.μ., προσαυξανόμενο κατά 25 τ.μ. για καθένα από τα δύο πρώτα τέκνα του και 30 τ.μ. για το τρίτο και τα επόμενα τέκνα. Τα όρια που ισχύουν σήμερα είναι 70 τ.μ. για τον άγαμο ή το ζευγάρι και προσαυξάνονται κατά 20 τ.μ. για καθένα από τα δύο πρώτα τέκνα του και 25 τ.μ. για το τρίτο και τα επόμενα τέκνα. Με την ενεργοποίηση της νέας διάταξης, ένα ζευγάρι με 1 παιδί θα μπορεί να αποκτήσει πρώτη κατοικία χωρίς να πληρώσει ούτε ένα ευρώ φόρο μεταβίβασης ακόμα και εάν έχει ήδη σπίτι το οποίο είναι μέχρι 95 τ.μ. αντί για 90 τ.μ. που ισχύει σήμερα.

4. «Πάγωμα» φόρου υπεραξίας. Εχει ανασταλεί για τρία χρόνια και συγκεκριμένα μέχρι και τις 31 Δεκεμβρίου 2022 ο φόρος υπεραξίας στις μεταβιβάσεις ακινήτων.

5. Εκπτωση φόρου για ανακαινίσεις ακινήτων. Σημαντικά κεφάλαια αναμένεται να διοχετευθούν και προς την κατεύθυνση των ανακαινίσεων/ανακατασκευών υφιστάμενων ακινήτων, που θεωρείται ακόμα μεγαλύτερο πεδίο δράσης για τους ιδιώτες, δεδομένου ότι η συντριπτική πλειονότητα των ενδιαφερομένων ναι μεν δεν διαθέτει την αγοραστική δύναμη για την αγορά κατοικίας, αλλά ενδιαφέρεται για την αναβάθμιση του υφιστάμενου ακινήτου τους. Στο πλαίσιο αυτό, η ρύθμιση για την παροχή έκπτωσης φόρου 40% στις δαπάνες υπηρεσιών για την ενεργειακή, λειτουργική και αισθητική αναβάθμιση των κτιρίων έχει ιδιαίτερη σημασία.

6. Κίνητρα για αλλοδαπούς. Οι πρόσφατοι νόμοι για τη μεταφορά της φορολογικής έδρας ξένων πλούσιων και συνταξιούχων αναμένεται να τονώσει ιδιαίτερα την οικονομική δραστηριότητα. Οι πλούσιοι ξένοι θα πρέπει να προχωρήσουν, σύμφωνα με τον νόμο, σε επένδυση ύψους 500.000 ευρώ στη χώρα μας. Οπως όλα δείχνουν, οι πρώτες επενδύσεις όσων ήρθαν στην Ελλάδα είναι η αγορά ακινήτου. Και οι συνταξιούχοι όμως που σκοπεύουν να έρθουν στην Ελλάδα έχουν ξεκινήσει ήδη τις έρευνες για την αγορά ακινήτου. Φυσικά όσοι απέκτησαν τη «χρυσή βίζα» έχουν επενδύσει τεράστια ποσά για την αγορά ακινήτων, στηρίζοντας ταυτόχρονα τα προηγούμενα χρόνια την κτηματαγορά.

7. Μείωση ΕΝΦΙΑ. Το 2019 η κυβέρνηση προχώρησε στη μείωση του ΕΝΦΙΑ κατά 22% μεσοσταθμικά. Ουσιαστικά πρόκειται για την πρώτη μεγάλη μείωση του φόρου στα ακίνητα από τη θεσμοθέτησή του.

8. Αντικειμενικές αξίες. Η αναπροσαρμογή των αντικειμενικών αξιών το 2021 στοχεύει στο κλείσιμο της ψαλίδας μεταξύ εμπορικών και αντικειμενικών αξιών. 

9. Νέα μείωση ΕΝΦΙΑ. Το επόμενο έτος η κυβέρνηση σχεδιάζει νέα μείωση στον ΕΝΦΙΑ. Η αρχική εξαγγελία προέβλεπε τη μείωσή του το τρέχον έτος κατά 8% μεσοσταθμικά, ωστόσο η πανδημία ματαίωσε τον σχεδιασμό. Το 2021 η κυβέρνηση σχεδιάζει είτε τη μείωση του ΕΝΦΙΑ κατά 8% είτε τη μείωση ή κατάργηση του συμπληρωματικού ΕΝΦΙΑ συνολικού ύψους 600 εκατ.