ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ

Ενισχύθηκαν οι χονδρικές τιμές ρεύματος

Ενισχύθηκαν οι χονδρικές τιμές ρεύματος

Υψηλές τιμές σε σχέση με την αμέσως προηγούμενη περίοδο (31 Οκτωβρίου 2020) διαμορφώνονται στη χονδρεμπορική αγορά του ρεύματος τις πρώτες τρεις εβδομάδες λειτουργίας του target model, ενώ αντιφατικές είναι οι εκτιμήσεις των συμμετεχόντων για το κατά πόσον το νέο μοντέλο αγοράς δουλεύει αποτελεσματικά ή χρήζει ελέγχου από τις αρμόδιες αρχές για τυχόν πρακτικές χειραγώγησης. 

Κερδισμένοι

Οι πιο ψύχραιμες φωνές λένε ότι πρόκειται για μια αναμενόμενη κατάσταση, η οποία χρειάζεται ένα εύλογο χρονικό διάστημα για να ισορροπήσει και ότι η νέα αγορά θα κατασταλάξει μέσα στο πρώτο εξάμηνο του 2021. Στην πλευρά των κερδισμένων από τη μέχρι τώρα λειτουργία του target model βρίσκονται οι παραγωγοί ηλεκτρικής ενέργειας από θερμικές μονάδες, οι οποίες αποζημιώνονται σε υψηλές τιμές στην αγορά εξισορρόπησης για τις εφεδρείες που παρέχουν στο σύστημα. 

Στον αντίποδα βρίσκονται οι προμηθευτές ρεύματος, οι οποίοι αγοράζουν ενέργεια σε υψηλές τιμές για να εξυπηρετήσουν συμβάσεις που έχουν υπογράψει με καταναλωτές σε πολύ χαμηλότερες τιμές. Στους μη καθετοποιημένους παρόχους οι πιέσεις είναι δυσβάστακτες και απειλούν ευθέως τη βιωσιμότητά τους ειδικά σε όσους το προηγούμενο διάστημα, προκειμένου να αυξήσουν τα μερίδιά τους, προσέφεραν τιμές οριακά στο κόστος τους, με αποτέλεσμα σήμερα να πωλούν επί ζημία. 

Θέμα χρόνου είναι, σύμφωνα με τις εκτιμήσεις της πλευράς των προμηθευτών (καθετοποιημένων και μη), η αύξηση των τιμολογίων στη μέση τάση, όπου το τελευταίο δίμηνο υπήρξε ένταση του ανταγωνισμού, ο οποίος κατέληξε σε τιμολόγια που βρίσκονται πλέον στο «κόκκινο» και δεν μπορούν να τα σηκώσουν όλες οι εταιρείες.

Θα πρέπει πάντως να επισημανθεί ότι κατ’ εξαίρεσιν για τα δεδομένα της Ελλάδας, το πέρασμα της αγοράς ηλεκτρισμού από τον ημερήσιο προγραμματισμό στο target model έγινε σε μία ημέρα, χωρίς να προκληθεί καμία διαταραχή στο σύστημα, όταν σε άλλες χώρες η αντίστοιχη μετάβαση έγινε έπειτα από τεστ έξι μηνών. «Μια αμιγώς ελληνική ομάδα με το δικό της software κατάφερε να αλλάξει την αγορά χωρίς να υπάρξει κανένα πρόβλημα», τονίζει στην «Κ» ο διευθύνων σύμβουλος του Ελληνικού Χρηματιστηρίου Ενέργειας, Γιώργος Ιωάννου. 

Ο ίδιος, σχολιάζοντας τις πρώτες εβδομάδες λειτουργίας του target model, χαρακτηρίζει την κατάσταση αναμενόμενη και εκτιμά ότι «η αγορά θα ισορροπήσει όταν όλοι οι εμπλεκόμενοι θα μπορούν να κάνουν χρήση όλων των διαθέσιμων εργαλείων, τα οποία χρειάζονται χρόνο για να τα μάθουν». Πολύ μεγάλη σημασία για την ολοκλήρωση της αγοράς, σύμφωνα με τον κ. Ιωάννου, έχουν τα επόμενα βήματα των διασυνδέσεων και συγκεκριμένα με την Ιταλία μέσα στον Δεκέμβριο και με τη Βουλγαρία στο πρώτο εξάμηνο του 2021. 

«Θέλει πολλή μελέτη γιατί είναι πολύ τεχνικά τα θέματα πριν καταλήξουμε να πούμε ανέβηκε η τιμή άρα φταίει κάτι, ή κατέβηκε και αυτό είναι πολύ καλό», σχολιάζει ο κ. Ιωάννου σχετικά με τη διαμόρφωση των τιμών. Είναι σημαντικό να έχουμε πολλούς παίκτες και διασυνδέσεις, συμπληρώνει, εκτιμώντας ότι μια ολοκληρωμένη εικόνα του νέου μοντέλου λειτουργίας της αγοράς θα υπάρξει το πρώτο εξάμηνο του 2021.

Σκληρή κριτική για το νέο μοντέλο αγοράς ασκείται από την πλευρά των προμηθευτών αλλά και της βιομηχανίας, που βλέπει τη χονδρεμπορική τιμή να έχει σκαρφαλώσει στα 70 ευρώ/Mwh, με αιχμή τις προσαυξήσεις στην αγορά εξισορρόπησης. 

Εκτίναξη

Είναι χαρακτηριστικό ότι το κόστος ενέργειας στην αγορά εξισορρόπησης την πρώτη εβδομάδα λειτουργίας του target model ήταν 5,09 ευρώ/MWh και τη δεύτερη εκτινάχθηκε στα 12,37 ευρώ/MWh. 

H πλευρά των προμηθευτών υπολογίζει ότι οι παραγωγοί θερμικών μονάδων θα εισπράξουν από την αγορά εξισορρόπησης μόνο για το πρώτο δεκαπενθήμερο του Νοεμβρίου 27 εκατ. ευρώ, τα οποία θα πρέπει να τα πληρώσει η προμήθεια.

«Θα πρέπει αυτοί που επιτηρούν την αγορά να ελέγχουν εάν υπάρχουν συμπεριφορές κερδοσκοπίας», τονίζει εκπρόσωπος της βιομηχανίας, διατυπώνοντας την άποψη ότι πιθανόν υποδηλώνονται φορτία είτε σκόπιμα είτε γιατί δεν γίνονται σωστές προβλέψεις, ενώ επισημαίνει την ανάγκη να στηθεί γρήγορα ο προβλεπόμενος ελεγκτικός μηχανισμός.

Προβλήματα 

«Αυτό που συμβαίνει δεν είναι τίποτα περίεργο και μη αναμενόμενο. Η τιμή στην προημερήσια αγορά κινείται στα ίδια επίπεδα με την Ιταλία και τις άλλες αγορές. Διαπιστώνονται κάποια μικρά προβληματάκια και λάθη στις εκκαθαρίσεις, τα οποία όμως δεν αλλοιώνουν το συνολικό αποτέλεσμα και προοδευτικά θα διορθωθούν», τονίζεται από την πλευρά των παραγωγών. 
«Το σύστημα έχει αρχίσει να δουλεύει και όσοι προσαρμοστούν γρήγορα θα επιβιώσουν. Οσοι δεν έλαβαν υπόψη τους τις αλλαγές θα χρειαστεί να εγκαταλείψουν την κούρσα», επισημαίνει εκπρόσωπος των παραγωγών.