ΔΙΕΘΝΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

Κατά της επιβολής δασμών η επόμενη υπ. Οικονομικών των ΗΠΑ

kata-tis-epivolis-dasmon-i-epomeni-yp-oikonomikon-ton-ipa-561182407

Αναλαμβάνοντας το χαρτοφυλάκιο του υπουργείου Οικονομικών των ΗΠΑ, η Τζάνετ Γέλεν, η οικονομολόγος που πρώτα έγινε γνωστή επί διοίκησης Ομπάμα ως επικεφαλής της Federal Reserve, θα διαδραματίσει κρίσιμο ρόλο στις διαπραγματεύσεις της Ουάσιγκτον με το Πεκίνο. Η θέση της απέναντι στην Κίνα δεν είναι ευρύτερα γνωστή, αλλά η κ. Γέλεν είναι υπέρμαχος του ελεύθερου εμπορίου και του διεθνούς εμπορικού συστήματος. Ως εκ τούτου, θεωρείται δεδομένο ότι η εν αναμονή υπουργός Οικονομικών θα είναι από τις μετριοπαθείς φωνές στη νέα κυβέρνηση των ΗΠΑ.

Η κ. Γέλεν έχει, ωστόσο, αναγνωρίσει στο παρελθόν ότι υπάρχουν ζητήματα που γεννούν ανησυχία σε ό,τι αφορά τις πάγιες τακτικές της Κίνας σε θέματα βιομηχανίας. Τον Ιούνιο του 2018, για παράδειγμα, μόλις τέσσερις μήνες μετά τη λήξη της θητείας της στο τιμόνι της Fed, η κ. Γέλεν σχολίασε αρνητικά την εσωστρέφεια της κυβέρνησης Τραμπ και την αποχώρηση των ΗΠΑ από το πολυμερές σύστημα που η ίδια η υπερδύναμη είχε προωθήσει. Σε ομιλία της στο πλαίσιο εκδήλωσης της Credit Suisse, είχε τονίσει πως «βλέπουμε μια τεράστια απομάκρυνση από τις αρχές που ασπάζονται οι ΗΠΑ και τους θεσμούς που οικοδομήσαμε μεταπολεμικώς». Σχολίαζε, βέβαια, την απόφαση που είχε λάβει τότε ο Ντόναλντ Τραμπ να επιβάλει μονομερώς δασμούς στα προϊόντα των σημαντικότερων εμπορικών εταίρων των ΗΠΑ και όχι μόνον της Κίνας αλλά και της Ε.Ε. και του Καναδά, παρακάμπτοντας βέβαια τους κανονισμούς των πολυμερών οργάνων όπως του Παγκόσμιου Οργανισμού Εμπορίου (ΠΟΕ). 

Παράλληλα, όμως, στο πλαίσιο της ίδιας εκδήλωσης, είχε αναγνωρίσει πως «υπάρχουν κάποια ουσιαστικά ζητήματα εμπορικής φύσης με την Κίνα, ενδεχομένως και με την Ευρώπη». Με την εμφανή μετριοπάθεια που τη διακρίνει, πάντως, είχε τονίσει πως η Ουάσιγκτον «αντιμετώπιζε πάντα αυτά τα ζητήματα με συντεταγμένο τρόπο και με σεβασμό στις αρχές του ΠΟΕ και των αρχών που διέπουν εδώ και πολλά χρόνια το διεθνές εμπόριο».

Είχε εκφράσει την έντονη ανησυχία της για το γεγονός ότι έβλεπε τις ΗΠΑ «να προχωρούν σε μονομερείς κινήσεις και μονομερή δράση». Σύμφωνα, άλλωστε, με το CNN, σε ομιλία της στο Ασιατικό Οικονομικό Φόρουμ τον περασμένο Ιανουάριο, η κ. Γέλεν προειδοποίησε πως «είναι πολύ δύσκολο να αντιμετωπισθεί» το πρόβλημα των κρατικών ενισχύσεων που χορηγεί η Κίνα στις κρατικές επιχειρήσεις όπως και ο ανταγωνισμός ανάμεσα στην Ουάσιγκτον και το Πεκίνο για την κυριαρχία στη υψηλή τεχνολογία, που αγγίζει ζητήματα εθνικής ασφάλειας των ΗΠΑ. Προέβλεψε μάλιστα πως τα προβλήματα αυτά «θα έχουν πολύ σημαντικές επιπτώσεις στην παγκόσμια οικονομία».

Στη συνέχεια σε συνέδριο που διοργάνωσε η Παγκόσμια Τράπεζα τον Φεβρουάριο τόνισε πως οι ΗΠΑ έχουν θίξει «πολλές δικαιολογημένες αιτίες ανησυχίας» που αφορούν τις εμπορικές σχέσεις με την Κίνα. Ανέφερε συγκεκριμένα την εξαναγκαστική μεταφορά τεχνολογίας και τεχνογνωσίας από τις αμερικανικές στις κινεζικές επιχειρήσεις και τη συστηματική κλοπή πνευματικής ιδιοκτησίας που αυτές κάνουν με τη στήριξη του Πεκίνου. Εξέφρασε, ωστόσο, επιφυλάξεις για το κατά πόσον οι δασμοί είναι ο ενδεδειγμένος τρόπος για να επιτύχουν οι ΗΠΑ τους στόχους τους. Σε ό,τι αφορά την προκαταρκτική εμπορική συμφωνία που συνήψε η κυβέρνηση Τραμπ με το Πεκίνο στις αρχές του έτους, τόνισε πως αυτή η «εκεχειρία» είναι μια «υγιής και θετική εξέλιξη» σε ό,τι αφορά την εμπιστοσύνη των επιχειρήσεων. Δεν παρέλειψε, όμως, να τονίσει πως η εν λόγω συμφωνία αφήνει σε ισχύ τους δασμούς και συνεπώς πλήττει τις αμερικανικές επιχειρήσεις.

Μιλώντας στο αμερικανικό δίκτυο CNBC, ο Κλιτ Γουίλιεμς, πρώην διαπραγματευτής του Λευκού Οίκου σε θέματα εμπορίου, τόνισε πως «αν κοιτάξει κανείς την ιστορία της, διαπιστώνει πως υπήρξε πιο μετριοπαθής στα ζητήματα που αφορούν την Κίνα σε σύγκριση με τους περισσότερους πολιτικούς στην κυβέρνηση Τραμπ».