ΑΝΑΛΥΣΗ

Τι μπορεί να πάει στραβά το 2021

ti-mporei-na-paei-strava-to-2021-561182470

Οι εντάσεις στο πεδίο του διεθνούς εμπορίου αποκλιμακώνονται, η πανδημία τίθεται υπό έλεγχο και η έξοδος της Βρετανίας από την Ευρωπαϊκή Ενωση θα διευθετηθεί με τον ένα ή τον άλλο τρόπο. Οι οικονομικές προοπτικές του 2021 δείχνουν ασυνήθιστα ευνοϊκές για τις προηγμένες οικονομίες και πολλές από τις αναδυόμενες αγορές. Τι, όμως, θα μπορούσε να πάει στραβά; Πρώτον, η εμπιστοσύνη παίζει μεγάλο ρόλο. Η οικονομική δραστηριότητα ανέκτησε γρήγορα τον βηματισμό της μετά το πρώτο κύμα της πανδημίας. Το τρίτο τρίμηνο, η Ευρωζώνη αντιστάθμισε σχεδόν ολοκληρωτικά την πτώση του ΑΕΠ του δευτέρου τριμήνου (-11,8%) με άνοδο 12,6% σε τριμηνιαία βάση. Βάσει αυτού, προσβλέπουμε σε στέρεη ανάκαμψη την άνοιξη του 2021, ώστε να αποκατασταθεί η βλάβη του δεύτερου κύματος το τρέχον τέταρτο τρίμηνο και το πρώτο του 2021, αν και αυτή θα είναι σε μικρότερο βαθμό. Τι θα συμβεί, ωστόσο, εάν εταιρείες και καταναλωτές, μετά το διπλό πλήγμα που δέχθηκαν, φανούν πολύ πιο συγκρατημένοι μετά το δεύτερο κύμα και για περισσότερο καιρό συγκριτικά με το πρώτο;

Δεύτερον, ο σκοτεινός χειμώνας ίσως αφήσει πίσω του θύματα. Το 2021 πιθανώς να αυξηθεί ο αριθμός των πτωχεύσεων. Παρά το γεγονός πως υποχωρούν η υποαπασχόληση και η ανεργία, ο αριθμός των ανθρώπων εκτός αγοράς εργασίας για ένα έτος ή περισσότερο ή όσων δεν κατόρθωσαν να εισέλθουν σε αυτήν με κανέναν τρόπο στην αγορά εργασίας θα αυξηθεί το 2021. Ως συνέπεια η δυνατότητα προσφοράς των οικονομιών ίσως περισταλεί. Εντούτοις, οι κυβερνώντες έχουν αντιληφθεί πλήρως τον κίνδυνο. Εξ ου και αναμένουμε πως θα συνεχιστούν τα μέτρα δημοσιονομικής και νομισματικής πολιτικής, ώστε να αμβλύνουν την απειλή από τέτοιες μακροπρόθεσμες επιπτώσεις υστέρησης και να μην παρεμποδίσουν αυτές ιδιαίτερα τον ρυθμό της ανάκαμψης. Τρίτον, εάν υπάρξει πρόωρη απόσυρση των πακέτων τόνωσης της οικονομίας, η ανάκαμψη ενδεχομένως να εξασθενήσει.

Μέχρι στιγμής, καμία ένδειξη δεν έχουμε ότι αναδιπλώνονται οι κεντρικές τράπεζες και οι κυβερνήσεις από την τοποθέτησή τους να κάνουν καθετί δυνατόν και με αποτελεσματικότητα. Μεγάλες κεντρικές τράπεζες, και ειδικότερα η ΕΚΤ και η Ομοσπονδιακή Τράπεζα των ΗΠΑ, έχουν διασαφηνίσει ότι κλίνουν υπέρ της πιο ρωμαλέας στήριξης της ανάκαμψης και για πιο μακρό διάστημα από προηγούμενες παρόμοιες φάσεις. Τέταρτον και τελευταίο, εάν εμφανιστεί αναθέρμανση του πληθωρισμού, οι προοπτικές θα κλονιστούν, τουλάχιστον για τις αγορές. Η εκτίμησή μας για ταχεία ανάπτυξη το 2021 στις προηγμένες καθώς και σε πολλές αναδυόμενες οικονομίες βασίζεται στην υπόθεση ενός πληθωρισμού, ο οποίος δεν θα εκτιναχθεί τόσο ώστε να υποχρεώσει σε πρόωρη σκλήρυνση πολιτικής τις κεντρικές τράπεζες. Η αποδυνάμωση της αγοράς εργασίας, άλλωστε, θα αποτρέψει μια μεγάλη μισθολογική αύξηση την επόμενη διετία, ενώ δεν πιθανολογείται και μια έκρηξη καταναλωτικών δαπανών, που θα προκαλέσει υψηλό πληθωρισμό.

* Ο κ. Holger Schmieding είναι οικονομολόγος της Berenberg Bank.