ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

Σε τρεις φάσεις τα μέτρα στήριξης των επιχειρήσεων

Σε τρεις φάσεις τα μέτρα στήριξης των επιχειρήσεων

Αναλυτικό πλάνο στήριξης της αγοράς, το οποίο ξεδιπλώνεται σε τρεις φάσεις –η πρώτη μέχρι τον Μάρτιο ή τον Απρίλιο, η δεύτερη μέχρι το τέλος του χρόνου και η 3η για το 2022–, καταρτίζει το υπουργείο Οικονομικών. 

Το «βασικό σενάριο» επί του οποίου στηρίζεται το πλάνο προβλέπει σημαντική ύφεση μέσα στο α΄ τρίμηνο του 2021, αλλά και σταδιακή επιστροφή στην οικονομική ομαλότητα από τον Απρίλιο, σταθεροποίηση της οικονομίας στο β΄ τρίμηνο και ισχυρή ανάπτυξη για το β΄ εξάμηνο. 

Η πρώτη φάση των μέτρων στήριξης περιλαμβάνει τον 6ο γύρο της επιστρεπτέας προκαταβολής για την κάλυψη απωλειών εσόδων στο α΄ δίμηνο της φετινής χρονιάς, την επέκταση του μέτρου της αναστολής των συμβάσεων εργασίας για όσο διάστημα παραμένουν κλειστές ή πλήττονται οι επιχειρήσεις, αλλά και την αναστολή φορολογικών και ασφαλιστικών υποχρεώσεων για ολόκληρο το διάστημα μέχρι και τον Μάρτιο ή και τον Απρίλιο, εφόσον χρειαστεί. 

Η δεύτερη φάση, η οποία ταυτίζεται χρονικά με την πλήρη απόσυρση ή τον σαφή περιορισμό των περιοριστικών μέτρων, θα περιλαμβάνει τη βελτίωση της ρύθμισης των 12-24 δόσεων για την τακτοποίηση των χρεών που συσσωρεύτηκαν κατά τη διάρκεια της πανδημίας, την ενεργοποίηση του σχεδίου αποζημίωσης των επιχειρήσεων για τις ζημίες που σώρευσαν μέσα στο 2020 –ένα απολύτως στοχευμένο μέτρο που θα εστιάσει στους επαγγελματίες που δεν κατάφεραν να καλύψουν πάγιες δαπάνες με άλλα μέτρα στήριξης–, αλλά και ένα πρόγραμμα «Γέφυρα» στοχευμένο στην επιδότηση των επιχειρηματικών δανείων μικρομεσαίων επιχειρήσεων. 

Το 3ο πακέτο μέτρων θα πρέπει να σχεδιαστεί μέσα στο καλοκαίρι προκειμένου να συμπεριληφθεί στο προσχέδιο του κρατικού προϋπολογισμού του 2022. 

Το οικονομικό επιτελείο θα πρέπει να «μετρήσει» τον δημοσιονομικό χώρο της επόμενης χρονιάς, αφενός για να μετατρέψει σε «μη επιστρεπτέες» τις τρεις πρώτες φάσεις της επιστρεπτέας προκαταβολής –και πάλι στοχευμένα, ανάλογα με την κατάσταση του κάθε επαγγελματία–, και αφετέρου για να διατηρήσει και το 2022 τα δύο εμβληματικά μέτρα που έλαβε η κυβέρνηση μέσα στην πανδημία: τη μείωση των ασφαλιστικών εισφορών κατά τρεις ποσοστιαίες μονάδες αθροιστικά για εργαζόμενο και εργοδότη, αλλά και την κατάργηση της εισφοράς αλληλεγγύης, ενδεχομένως και για περισσότερες κοινωνικές ομάδες από αυτές που ωφελούνται φέτος (για το 2021 εξαιρούνται δημόσιοι υπάλληλοι και συνταξιούχοι).

Ο επιμερισμός των μέτρων σε φάσεις έχει συγκεκριμένη λογική: πρώτον, να πέσουν μεγάλες ποσότητες χρήματος στην αγορά «εδώ και τώρα» που βρισκόμαστε ακόμη στην κορύφωση της πανδημίας –ήδη μέσα στο επόμενο 10ήμερο δρομολογούνται εκταμιεύσεις της τάξεως των 2 δισ. ευρώ για μέτρα στήριξης με κεντρικό όπλο την επιστρεπτέα προκαταβολή– και, δεύτερον, να υπάρχει στοχευμένη στήριξη όσων επλήγησαν περισσότερο κατά την περίοδο του καλοκαιριού που θα γίνει και προσπάθεια επιστροφής στην κανονικότητα. 

Ολα τα μέτρα που θα ενεργοποιηθούν μετά τον Μάρτιο ή τον Απρίλιο θα επιδιωχθεί να λαμβάνουν υπόψη την αναλυτική εικόνα της κατάστασης του κάθε επαγγελματία και όχι μόνο τη μεταβολή των εσόδων. Με αυτό το κριτήριο θα δρομολογηθεί:

• Η αύξηση των διαθέσιμων δόσεων για την πληρωμή των οφειλών που συσσωρεύθηκαν κατά τη διάρκεια της πανδημίας, από 12-24 που προβλέπονται τώρα. 
Η αύξηση των δόσεων δεν θα είναι οριζόντια και ο αριθμός τους θα εξαρτάται από την ταμειακή ευχέρεια του κάθε επαγγελματία.

• Η κάλυψη των παγίων δαπανών που μέχρι στιγμής πλήρωσε από το ταμείο της η κάθε επιχείρηση. Συμμετοχή στο πρόγραμμα θα έχουν μόνο οι επαγγελματίες που θα δηλώσουν αναλυτικά στοιχεία και για τα έσοδα αλλά και για τις δαπάνες του 2020, ενώ η κάλυψη του Δημοσίου θα φτάνει ακόμη και στο 70%-80%.

• Η μείωση του συντελεστή υπολογισμού της προκαταβολής φόρου που θα εφαρμοστεί επί των κερδών του 2020. 

Το δημοσιονομικό κόστος δεν αναμένεται να είναι αντίστοιχο του 2020 καθώς τα κέρδη θα είναι αισθητά μειωμένα.

• Η επιλογή των επιχειρηματικών δανείων που θα επιδοτηθούν σε ποσοστό έως και 90% για έως και 9 μήνες.

«Οχι» σε οριζόντιες διευκολύνσεις

Το αίτημα της αγοράς να μετατραπεί σε μη επιστρεπτέα η επιστρεπτέα προκαταβολή «χτυπάει» δημοσιονομικά τον προϋπολογισμό του 2022 και του 2023, καθώς για τότε είναι προγραμματισμένη η επιστροφή των χρημάτων (τουλάχιστον του κύριου όγκου). Με το στοχευμένο χάρισμα των δανείων που δόθηκαν από τον Απρίλιο έως τον Σεπτέμβριο θα επιδιωχθεί να περιοριστεί το δημοσιονομικό κόστος. Ηδη αναζητείται τουλάχιστον 1,7 δισ. ευρώ για το 2022, ώστε να μην υποχρεωθεί η κυβέρνηση να επαναφέρει τις ασφαλιστικές εισφορές στο ύψος του 2020, αλλά και την εισφορά αλληλεγγύης, κάτι που θα ισοδυναμούσε με αύξηση φορολογικής επιβάρυνσης σε μια περίοδο που η οικονομία θα προσπαθούσε να επουλώσει τις πληγές της πανδημίας. 

Η πραγματική εικόνα

Η εφαρμογή του πακέτου των τριών φάσεων προϋποθέτει την πλήρη αποτύπωση της οικονομικής κατάστασης του κάθε πληττόμενου επαγγελματία όσο το δυνατόν πιο νωρίς. Ετσι, ανοικτό είναι το ενδεχόμενο να ζητηθεί η αναγραφή των επαγγελματικών δαπανών που πραγματοποιήθηκαν μέσα στο 2020 πολύ νωρίτερα από την προθεσμία υποβολής των φορολογικών δηλώσεων, ώστε να υπάρχει περιθώριο σωστού σχεδιασμού των στοχευμένων μέτρων, ειδικά της παροχής διευκολύνσεων για την αποπληρωμή των συσσωρευμένων φορολογικών υποχρεώσεων. 

Το μεγαλύτερο τμήμα από τους διαθέσιμους πόρους των 7,5 δισ. ευρώ, που έχει στη διάθεσή του το οικονομικό επιτελείο για να στηρίξει την αγορά, έχει ήδη δεσμευτεί σε μέτρα που θα υλοποιηθούν εντός των επόμενων εβδομάδων ή μηνών. Οι όποιοι πρόσθετοι πόροι χρειαστούν θα αναζητηθούν από το REACT EU (υπάρχει και εκεί ένα αποθεματικό περίπου 1,7 δισ. ευρώ), ενώ ο Οργανισμός Διαχείρισης Δημοσίων Εσόδων αναμένεται να επισπεύσει την εκτέλεση του προγράμματος δανεισμού του 2021, ώστε να διατηρηθεί σε υψηλά επίπεδα η ταμειακή ρευστότητα του Δημοσίου.