ΔΙΕΘΝΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

Η Ε.Ε. θωρακίζει την αυτονομία της στον χρηματοοικονομικό τομέα

Η Ε.Ε. θωρακίζει την αυτονομία της στον χρηματοοικονομικό τομέα

ΒΡΥΞΕΛΛΕΣ – ΑΝΤΑΠΟΚΡΙΣΗ. Στη θωράκιση της στρατηγικής αυτονομίας της Ε.Ε. στον χρηματοοικονομικό τομέα και στην άμβλυνση της εξάρτησής της ειδικά από τις Ηνωμένες Πολιτείες στοχεύει η νέα στρατηγική για την ενίσχυση του διεθνούς ρόλου του ευρώ, που παρουσιάστηκε προχθες. Μεταξύ των βασικών επιδιώξεων είναι να ανακτήσουν η Ε.Ε. και οι εταιρείες της ελευθερία κινήσεων απέναντι σε κυρώσεις που επιβάλλει η Ουάσιγκτον σε τρίτες χώρες, οι οποίες, λόγω της  διεθνούς κυριαρχίας του δολαρίου, δένουν τα χέρια των Ευρωπαίων.   

Καταλυτικό ρόλο στην επιδίωξη αυτή έπαιξε η μονομερής επιβολή κυρώσεων στο Ιράν από τη διοίκηση Τραμπ το 2018, που προέβλεπαν νομικές συνέπειες για ευρωπαϊκές τράπεζες, εταιρείες και φυσικά πρόσωπα που θα συνέχιζαν να έχουν επιχειρηματικές συναλλαγές με το θεοκρατικό καθεστώς. «Η εξω-εδαφική [extra-territorial] εφαρμογή μονομερών κυρώσεων από τρίτες χώρες έχει επηρεάσει σοβαρά την ικανότητα της Ε.Ε. και των κρατών-μελών να προωθήσουν στόχους εξωτερικής πολιτικής, να τηρήσουν διεθνείς συμφωνίες και να διαχειριστούν τις διμερείς τους σχέσεις με χώρες στις οποίες επιβάλλονται οι κυρώσεις», σημειώνεται στο ανακοινωθέν της Επιτροπής. «Ενίοτε, μονομερείς ενέργειες τρίτων χωρών έχουν υπονομεύσει τις νόμιμες εμπορικές και επενδυτικές σχέσεις επιχειρήσεων της Ε.Ε. με άλλες χώρες».

Οπως δήλωσε, χθες, στη συνέντευξη Τύπου η επίτροπος Χρηματοπιστωτικών Υπηρεσιών Μέιρεντ Μαγκίνες, «οι δράσεις που προτείνουμε είναι κρίσιμες για να συνεχίσει η Ε.Ε. να διαμορφώνει το παγκόσμιο οικονομικό και χρηματοπιστωτικό σύστημα και να προστατεύσει τον εαυτό της από καταχρηστικές πρακτικές». Μεταξύ των πρωτοβουλιών που θα αναληφθούν στο πλαίσιο της στρατηγικής είναι η προσέγγιση τρίτων χωρών για να κάνουν μεγαλύτερη χρήση του ευρώ, ειδικά στις συναλλαγές τους στις αγορές ενέργειας και εμπορευμάτων (το ποσοστό των συμβολαίων φυσικού αερίου σε ευρώ έχει αυξηθεί από 38% το 2018 σε 64% το 2020).

Ο επίτροπος Οικονομίας Πάολο Τζεντιλόνι υπενθύμισε ότι «δεν ξεκινάμε από το μηδέν», καθώς «το ευρώ είναι ήδη σήμερα το δεύτερο πιο ευρέως διαδεδομένο νόμισμα στις διεθνείς πληρωμές». Ωστόσο, ανέφερε ότι το μερίδιο του ευρώ στα συναλλαγματικά αποθέματα παγκοσμίως είναι σήμερα 20% – όσο ήταν και πριν από 22 χρόνια όταν το κοινό ευρωπαϊκό νόμισμα εισήχθη στην αγορά. Στην ίδια περίοδο, ανέφερε ο κ. Τζεντιλόνι, το αντίστοιχο μερίδιο του δολαρίου μειώθηκε από 70% σε 60%, ενώ το μερίδιο άλλων νομισμάτων –και ειδικά του κινεζικού ρενμίνμπι– αυξήθηκε από 10 σε 18%. Η ενίσχυση του διεθνούς ρόλου του ευρώ, τόνισε, «θα θωράκιζε τις οικονομίες μας έναντι σοκ στην αγορά συναλλάγματος» και θα μείωνε το κόστος των συναλλαγών και διαχείρισης ρίσκου.

Ευρωπαϊκά ομόλογα

Τόσο ο Τζεντιλόνι όσο και ο εκτελεστικός αντιπρόεδρος της Επιτροπής Βάλντις Ντομπρόβσκις τόνισαν τη σημασία των μεγάλων εκδόσεων ομολόγων της Ε.Ε. για την ενίσχυση του διεθνούς ρόλου του κοινού νομίσματος. Οι επιτυχημένες εκδόσεις το περασμένο φθινόπωρο για τη χρηματοδότηση του προγράμματος SURE (100 δισ. ευρώ για τη στήριξη της απασχόλησης) ήταν ένα αισιόδοξο προοίμιο. Στους επόμενους μήνες, η Επιτροπή θα βγει εκ νέου στις αγορές για τη χρηματοδότηση του Ταμείου Ανάκαμψης των 750 δισ. ευρώ.

Η Ε.Ε. θα είναι «ένας σημαντικός παίκτης στις αγορές ομολόγων για τις επόμενες δεκαετίες», ανέφερε ο Ντομπρόβσκις, επισημαίνοντας το «πολύ ισχυρό επενδυτικό ενδιαφέρον» για τα ομόλογα του SURE. Το «σχεδόν 1 τρισ. ευρώ χρέους» που θα εκδώσει η Ε.Ε. ώς το 2026 της δίνει τη δυνατότητα να δημιουργήσει ένα «σημείο αναφοράς για διεθνείς επενδυτές που αναζητούν ευκαιρίες επενδύσεων σε περιουσιακά στοιχεία σε ευρώ», τόνισε από την πλευρά του ο Τζεντιλόνι.  

Αρμόδιος αξιωματούχος της Ε.Ε., αναγνωρίζοντας ότι τα ομόλογα αυτά δεν μπορούν ακόμη να συγκριθούν με το δεκαετές Treasury του αμερικανικού δημοσίου, σημειώνει «ότι παρ’ όλα αυτά, στην ελκυστικότητά τους για τους επενδυτές, προσομοιάζουν σε κρατικά ομόλογα» και θα αποτελέσουν σημείο καμπής για τη θέση της Ε.Ε. στο παγκόσμιο χρηματοπιστωτικό σύστημα. Ετερος αξιωματούχος, εξηγώντας τη λογική πίσω από τη νέα στρατηγική, σημειώνει ότι «η Ε.Ε. από ορισμένες απόψεις είναι η μεγαλύτερη οικονομία του κόσμου, είναι ο μεγαλύτερος εμπορικός εταίρος – αλλά δεν έχει την ανάλογη επιρροή στο παγκόσμιο χρηματοπιστωτικό σύστημα. [Η στρατηγική] αφορά τη θέση της Ε.Ε. στον κόσμο και πώς μπορούμε να την ενισχύσουμε».