ΤΑΣΟΣ ΓΙΑΝΝΙΤΣΗΣ

Βαρίδι για την ανάπτυξη το ασφαλιστικό

Βαρίδι για την ανάπτυξη το ασφαλιστικό

Τον βαθύτατα προβληματικό χαρακτήρα του ασφαλιστικού μας συστήματος έθεσε στο επίκεντρο της επικείμενης ασφαλιστικής μεταρρύθμισης ο ομότιμος καθηγητής του Πανεπιστημίου Αθηνών και πρώην υπουργός Τάσος Γιαννίτσης, σε συνέδριο για το μέλλον των επαγγελματικών ταμείων, αλλά και την εισαγωγή κεφαλαιοποιητικών στοιχείων στο υπάρχον ασφαλιστικό σύστημα.  

Σύμφωνα με τον πρώην υπουργό, η συζήτηση για τη μετατροπή του συστήματος των επικουρικών συντάξεων σε κεφαλαιοποιητικό δεν μπορεί να γίνει παραγνωρίζοντας ότι, ακόμη και μετά τις όποιες παρεμβάσεις, την περίοδο 2000-2018 οι συνολικές δαπάνες για συντάξεις αυξήθηκαν στη χώρα μας από 17,5 δισ. ευρώ σε 35 δισ. ευρώ ή από 12,7% σε 18,7% του ΑΕΠ, οι φόροι από τους οποίους το Δημόσιο χρηματοδοτεί τις συντάξεις αυξήθηκαν από 6,4 δισ. ευρώ σε 17 δισ. ευρώ, ενώ η σχέση συνολικών συντάξεων προς συνολικούς μισθούς αυξήθηκε από 41% σε 71%. 

Ο κ. Γιαννίτσης παρουσίασε 4 παράγοντες που καθιστούν αναγκαία τη μεταρρύθμιση: τη διαγενεακή δικαιοσύνη με δεδομένη την καλπάζουσα γήρανση, την ανάγκη εμπέδωσης της εμπιστοσύνης, την καταπολέμηση της de facto ιδιωτικοποίησης του συστήματος ασφάλισης για αυξανόμενο αριθμό ασφαλισμένων και τη μείωση της επιβάρυνσης των χαμηλών εισοδηματικών στρωμάτων για τη χρηματοδότηση των σημερινών ελλειμμάτων. Και επεσήμανε ότι η αναξιοπιστία και οι κίνδυνοι που έχει το σημερινό σύστημα κάνουν σκόπιμη την επιλογή να έχουν οι ασφαλισμένοι δικαίωμα να χειριστούν ένα τμήμα της συνταξιοδοτικής τους διασφάλισης, μέσα σε ένα στέρεο θεσμικό πλαίσιο. Ωστε έστω το 2030 να μη βρεθεί η Ελλάδα να βρίσκεται σε επίπεδο ΑΕΠ πίσω από τη θέση που είμασταν το 2008, δηλαδή 22 χρόνια πριν. 

Κεντρικός ομιλητής του 2ου Συνεδρίου Επαγγελματικής Ασφάλισης, που συνεχίζεται και σήμερα, ήταν ο νομπελίστας οικονομολόγος Χριστόφορος Πισσαρίδης, ο οποίος αναφέρθηκε στις χαμηλές επιδόσεις της ελληνικής οικονομίας αλλά και στον ρόλο του κράτους στο αναπτυξιακό σχέδιο για την επόμενη 10ετία, ενώ συμμετείχαν σημαντικοί ομιλητές, υπουργοί, ακαδημαϊκοί, θεσμικοί εκπρόσωποι και στελέχη της αγοράς.

Στην εναρκτήρια ομιλία του ο πρόεδρος του ΕΛΕΤΕΑ αλλά και πρόεδρος Δ.Σ. του ΤΕΑ-ΥΠΟΙΚ Χρήστος Νούνης εκτίμησε ότι ο θεσμός των ΤΕΑ στην Ελλάδα κινείται σε αναπτυξιακή τροχιά, αναφέρθηκε στα 25 επαγγελματικά ταμεία με συνολικό ενεργητικό 1,7 δισ. ευρώ (μόλις 0,99% του ΑΕΠ) και στα τουλάχιστον 10 που βρίσκονται στην ουρά για να λάβουν έγκριση λειτουργίας εντός του 2021.
«Δεν μπορεί κανείς να μιλάει για το θέμα των συντάξεων αγνοώντας τα σημερινά δημογραφικά δεδομένα και την τάση που υπάρχει σε όλες τις άλλες ευρωπαϊκές χώρες», επισήμανε στην ομιλία του ο υπουργός Εργασίας Κωστής Χατζηδάκης, ενώ τη στήριξή του στον θεσμό της επαγγελματικής ασφάλισης εξέφρασε ο υπουργός Οικονομικών Χρήστος Σταϊκούρας, τονίζοντας ταυτόχρονα ότι η παρούσα παγκόσμια κρίση επηρεάζει σημαντικά και τον τομέα αυτό. Ο υφυπουργός Οικονομικών αρμόδιος για το Χρηματοπιστωτικό Σύστημα Γεώργιος Ζαββός επισήμανε ότι επαγγελματικά ταμεία και ασφαλιστικές εταιρείες (2ος και 3ος πυλώνας ασφάλισης) λειτουργούν υποστηρικτικά προς την κοινωνική ασφάλιση (1ος πυλώνας), ενώ προανήγγειλε παρεμβάσεις κυρίως στην ιδιωτική ασφάλιση, καθώς ήδη επιτροπή συζητεί τα κατάλληλα κίνητρα και μέτρα, με στόχο την ενίσχυση της  εμπιστοσύνης των επενδυτών. 

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσίασε το πάνελ των ομιλητών με θέμα την επικείμενη ασφαλιστική μεταρρύθμιση και τον ρόλο των φορέων παροχής συμπληρωματικής ασφάλισης. Εκεί, εκτός από τον κ. Γιαννίτση, ο υφυπουργός Εργασίας Πάνος Τσακλόγλου ανέλυσε τις βασικές αρχές της προωθούμενης μεταρρύθμισης, ξεκαθάρισε ότι θα υπάρχει πλήρης διαφάνεια καθώς και αυστηρό εποπτικό πλαίσιο από ανεξάρτητη αρχή, υπογραμμίζοντας όμως ότι το σύστημα θα παραμείνει δημόσιο. Οσο για το δύσκολο θέμα της διαχείρισης του κόστους μετάβασης, ο υφυπουργός ξεκαθάρισε ότι η πλήρης εικόνα θα ξεκαθαρίσει όταν ολοκληρωθούν οι 3 μελέτες που αναμένονται, και συγκεκριμένα η αναλογιστική μελέτη που διενεργείται από την Εθνική Αναλογιστική Αρχή, η χρηματοοικονομική που διενεργείται σύμφωνα με πληροφορίες από το ΙΟΒΕ, αλλά και η μελέτη βιωσιμότητας του χρέους, που θα διεξαχθεί από τον ΟΔΔΗΧ, όταν ολοκληρωθούν οι άλλες δύο. 

Νέο επικουρικό

Να διευρυνθεί ο αριθμός των συμμετεχόντων στο νέο σύστημα επικουρικής ασφάλισης με τους σημερινούς ασφαλισμένους ηλικίας 45-50 ετών ζήτησε ο γενικός διευθυντής του ΙΟΒΕ Νίκος Βέττας, ενώ συνέργειες μεταξύ δεύτερου και πρώτου πυλώνα ζήτησε ο αναλογιστής και αντιπρόεδρος της ΕΛΕΤΕΑ Χαράλαμπος Φύτρος. 

Η οικονομική επάρκεια μετά τη συνταξιοδότηση δεν πρέπει και δεν μπορεί να παρέχεται εξ ολοκλήρου από μία πηγή, επεσήμανε ο διοικητής της ΤτΕ Γιάννης Στουρνάρας, σημειώνοντας αφενός ότι η προωθούμενη ασφαλιστική μεταρρύθμιση βρίσκεται σε σωστή κατεύθυνση, αφετέρου ότι απαιτούνται παρεμβάσεις και στους υπόλοιπους δύο πυλώνες. Σύμφωνα με τα στοιχεία της ΤτΕ, η δαπάνη των ασφαλιστικών ταμείων για συντάξεις το 2020 έφτασε τα 28,7 δισ. ευρώ, ήτοι 17,7% του ΑΕΠ (από 9,0 δισ. ευρώ ή 6,4% του ΑΕΠ το 2000), εκ των οποίων πάνω από τα μισά χρηματοδοτήθηκαν από τον κρατικό προϋπολογισμό. Μάλιστα, η σωρευτική δημοσιονομική επιβάρυνση που προκύπτει από τη χρηματοδότηση των Ταμείων κατά την τελευταία εικοσαετία ξεπερνάει τα 200 δισ. ευρώ, υπερβαίνει δηλαδή την αύξηση του δημόσιου χρέους κατά την ίδια περίοδο.

Οσον αφορά τους υπόλοιπους δύο πυλώνες, ο κ. Στουρνάρας έθεσε το θέμα της ίσης μεταχείρισης μεταξύ κοινωνικής, επαγγελματικής ασφάλισης και ιδιωτικής ασφάλειας, και επεσήμανε ότι ακόμη κι αν υπάρξει απώλεια εσόδων από φοροαπαλλαγές, αυτή θα είναι πρόσκαιρη, λόγω των αυξημένων ιδιωτικών αποταμιεύσεων. Τέλος, ο κεντρικός τραπεζίτης επεσήμανε ότι εκτός από επόπτης της ασφαλιστικής αγοράς, η ΤτΕ είναι εκ του καταστατικού της και σύμβουλος της πολιτείας, δηλώνοντας διαθεσιμότητα να συνδράμει όποτε της ζητηθεί.