ΔΙΕΘΝΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

Τα 4 «κλειδιά» της αύξησης στις τιμές του πετρελαίου

Τα 4 «κλειδιά» της αύξησης στις τιμές του πετρελαίου

Ολική επαναφορά των τιμών του «μαύρου χρυσού» στα προ της πανδημίας επίπεδα έχει προξενήσει η ακραία κακοκαιρία στο Τέξας, καθώς προκαλεί διακοπές στην προσφορά από το μεγαλύτερο κοίτασμα σχιστολιθικού πετρελαίου της Αμερικής, ενώ παράλληλα κλείνουν οδικές αρτηρίες και σημειώνονται διακοπές στην ηλεκτροδότηση. Οπως επισημαίνει σχετικό ρεπορτάζ του Bloomberg, η κακοκαιρία συμπίπτει με μια πολύπλευρη συγκυρία που ωθεί ανοδικά τη ζήτηση για πετρέλαιο και τις τιμές του «μαύρου χρυσού» και σκιαγραφεί πόσο εύθραυστος μπορεί να αποδειχθεί ο μηχανισμός της προσφοράς.

Καθοριστικός παράγοντας που εξωθεί ανοδικά τις τιμές είναι η εμβολιαστική διαδικασία αλλά και η αναμενόμενη νέα στήριξη στην αμερικανική οικονομία από το πακέτο Μπάιντεν. Οι δύο παράγοντες αναθερμαίνουν τις προσδοκίες της αγοράς για ανάκαμψη της παγκόσμιας οικονομίας με συνεπακόλουθη την αυξημένη ζήτηση για πετρέλαιο. Η δυναμική αυτή αναπτύσσεται, όμως, ενώ έχουν μειώσει δραστικά την παραγωγή οι χώρες του ΟΠΕΚ υπό την καθοδήγηση της Σαουδικής Αραβίας. 

Στη διάρκεια της πρχθεσινής συνεδρίασης το αργό Δυτικού Τέξας πλησίαζε τα 61 δολάρια το βαρέλι, σημειώνοντας άνοδο 2%. Σε ό,τι αφορά το Brent κυμαινόταν κοντά στα 64 δολάρια το βαρέλι με άνοδο πάνω από 1,5%.

Πρόκειται για επίπεδα που δεν έχουν σημειωθεί μετά τον Ιανουάριο του περασμένου έτους. Εκτοτε, ακολούθησαν η πανδημία, ο οικονομικός της αντίκτυπος και η ραγδαία πτώση της παγκόσμιας ζήτησης μέχρι τη θεαματική υποχώρηση που σημείωσαν τα προθεσμιακά συμβόλαια πετρελαίου την περασμένη άνοιξη όταν βρέθηκαν σε αρνητικό έδαφος. Από τις αρχές Φεβρουαρίου οι τιμές του αργού Δυτικού Τέξας έχουν αναρριχηθεί κατά περίπου 16%, ενώ το Brent έχει σημειώσει άνοδο για τέσσερις συναπτές εβδομάδες. Εχει προηγηθεί η απόφαση στην οποία οδήγησε τον ΟΠΕΚ η Σαουδική Αραβία, να προχωρήσει σε ιστορικά μεγάλη μείωση της παραγωγής, με το Ριάντ να μειώνει την παραγωγή του κατά 1 εκατ. βαρέλια την ημέρα. Σημειωτέον ότι πριν από περίπου έναν χρόνο το Ριάντ κήρυξε πόλεμο τιμών με μια ευθέως ανταγωνιστική στάση προς τη Μόσχα. Προχώρησε τότε σε πυρετώδη αύξηση της παραγωγής του προσφέροντας μεγάλες εκπτώσεις σε παραδοσιακούς πελάτες του προκειμένου να διασφαλίσει το μερίδιο αγοράς της Σαουδικής Αραβίας. Το αποτέλεσμα ήταν η συσσώρευση μεγάλου πλεονάσματος στην παγκόσμια αγορά πετρελαίου που φυσικά συνέδραμε στη σταδιακή υποχώρηση των τιμών του.

Μετά την τελευταία μείωση της παραγωγής, όμως, επανήλθαν στα θεωρούμενα κανονικά επίπεδα τα παγκόσμια αποθέματα πετρελαίου. Μιλώντας στο Reuters, ο αντιπρόεδρος της ρωσικής κυβέρνησης και μέχρι προσφάτως υπουργός Ενέργειας της Ρωσίας, Αλεξάντερ Νόβακ, τόνισε πως η παγκόσμια αγορά πετρελαίου επανέρχεται σε ισορροπία με τις τιμές να αντανακλούν την υπάρχουσα κατάσταση. Οπως σχολιάζει στο Bloomberg η Βαντάνα Χάρι, που έχει ιδρύσει την Vanda Insights στη Σιγκαπούρη, «το πολικό ψύχος, η πρόσθετη μείωση της παραγωγής από τη Σαουδική Αραβία και η υπόσχεση για επιπλέον στήριξη στην αμερικανική οικονομία σίγουρα βοηθούν». Η ίδια, όμως, τονίζει κατηγορηματικά πως «ο μεγαλύτερος παράγοντας, εκείνος που ενδεχομένως δεν βλέπουν ή δεν εμπιστεύονται οι επιφυλακτικοί, είναι η διαφαινόμενη υποχώρηση της πανδημίας του κορωνοϊού». 

Σε ό,τι αφορά ειδικότερα την Αμερική, η ζήτηση αυξάνεται διαρκώς και τα διυλιστήρια της υπερδύναμης επεξεργάζονται τον μεγαλύτερο όγκο πετρελαίου των τελευταίων 11 μηνών. Ο λόγος είναι βέβαια ότι προεξοφλούν εκτίναξη της ζήτησης μέσα στο καλοκαίρι όταν θα έχει προχωρήσει σημαντικά η εμβολιαστική διαδικασία. Επιπλέον ο Αμερικανός πρόεδρος έχει ασκήσει πιέσεις για να προωθήσει το πακέτο των 1,9 τρισ. δολαρίων για την τόνωση της αμερικανικής οικονομίας που εκτιμάται πως θα βοηθήσει να διατηρηθούν εκατομμύρια θέσεις εργασίας μέχρις ότου ολοκληρωθούν οι εμβολιασμοί. Δευτερευόντως, εντείνουν την ανησυχία για τον κίνδυνο να διακοπεί η  προσφορά από πιθανές απεργίες στη Νορβηγία, τη σημαντική πετρελαιοπαραγωγό δύναμη της Ευρώπης. Η νορβηγική βιομηχανία Equinor ASA έχει προειδοποιήσει πως σε περίπτωση απεργίας θα κλείσει δύο από τις πετρελαιοπηγές της. Δεν λείπουν, άλλωστε, και οι εστίες ανησυχίας στη Μέση Ανατολή με τις εξελίξεις στην Υεμένη. Ο συνασπισμός υπό τη Σαουδική Αραβία που μάχεται στον εμφύλιο της Υεμένης ανακοίνωσε αργά χθες ότι κατέστρεψε μη επανδρωμένο αεροσκάφος με εκρηκτικά που είχε εκτοξευθεί κατά της Σαουδικής Αραβίας από φιλοϊρανούς αντάρτες Χούθι. Παρά το εκρηκτικό μείγμα παραγόντων που οδηγούν σε άνοδο το πετρέλαιο, είναι αμφίβολο κατά πόσον είναι βιώσιμη αυτή η ανάκαμψη των τιμών. Και μόνον το γεγονός ότι αυξάνονται τα κρούσματα κορωνοϊού σε ορισμένες περιοχές της Κίνας, αρκεί για να περιορίσει σημαντικά την αναμενόμενη αύξηση στη ζήτηση και κατανάλωση. Η Διεθνής Υπηρεσία Ενέργειας υποβάθμισε, άλλωστε, την πρόβλεψή της για τη ζήτηση στη διάρκεια του 2021 και χαρακτήρισε εύθραυστη την κατάσταση στην αγορά.